Polis Meslek Eğitim Merkezi sözlü sınavında başarısız sayılan adayın iptal davasında sınavın hukuka uygunluğu, objektiflik ve idarenin takdir yetkisi konularının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından incelenmesi.
Özet: Bir polis meslek eğitim merkezi sözlü sınavında başarısız sayılan davacının işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi sınavı hukuka uygun bulurken, bölge idare mahkemesi verilen notlar ile gerekçe arasındaki çelişkiyi ve takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını tespit ederek işlemi hukuka aykırı görmüş; Danıştay onikinci dairesi ise sınavın usulüne uygun ve objektif olduğuna karar vererek bölge idare mahkemesi kararını bozmuş, ancak bölge idare mahkemesi önceki kararında ısrar ederek davacının başarısız sayılması işlemini iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ..KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacının, █████/2022 tarihinde gerçekleştirilen 27. dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük haklarının iadesi ve parasal hakların işlem tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sınav komisyonunun mevzuat hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, adaylara sınavda yöneltilecek soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlandığı, davacıya sorulan sorunun kayıt altına alındığı, komisyon üyelerince yapılan değerlendirme neticesinde davacıya ayrı ayrı not takdir edildiği ve bu notların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav notunun belirlendiği, her ne kadar davacıya sorulan soruya davacının vermiş olduğu cevabın kayıt altına alınmadığı anlaşılmaktaysa da, davacının girmiş olduğu sözlü sınav konuları arasında yer alan "mesleki bilgi düzeyi" kısmından davacıya 40 puan üzerinden 33 puan verildiği, şayet davacı bu kısımdan 40 tam puan almış olsaydı dahi sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az yetmiş puan alma şartını sağlayamayacak olduğu, diğer sınav konuları (bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu) bakımından değerlendirme yapılması konusunda da sınav kurulunun takdir yetkisinin daha geniş olduğu değerlendirilmekle, bu haliyle usulüne uygun olarak gerçekleştirilen sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Davacıya eğitim sonunda katıldığı sözlü sınavda 179 numaralı sorunun sorulduğu, davacının sözü edilen soruya verdiği cevaplar dolayısıyla mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyonu üyelerince sırasıyla (40) puan üzerinden 30, 35, 35, 35, 30 puan takdir edildiği; ancak, "Aday polis memuru olamaz" kararına gerekçe olarak; "Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliğinin 8. maddesinin 2. fıkrası gereği uygun olmadığı"nın yazıldığı, başka bir deyişle, verilen not ile gerekçenin birbiriyle uyuşmadığı ve bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan, bu kararın davacının atanması sonucunu doğurmadığı, usulüne uygun olarak gerçekleştirilecek sözlü sınav kapsamında davacının başarı durumunun değerlendirilmesi gerektiği, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline; davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin █████/2025 tarih ve E:████████, K:████████ sayılı kararıyla; Sınav komisyonunun ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, oluşturulan bu sözlü sınav komisyonunca önceden başka bir komisyon tarafından hazırlanan sınav sorularından davacıya kura çektirilmek suretiyle soru sorulduğu, yapılan sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların, ilgili Kanun'un ve Yönetmeliğin sözlü sınava ilişkin düzenlemelerine uygun olarak yapılan sınav neticesinde aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin yapıldığı, sınavın objektif olarak yapılmadığını ortaya koyacak herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, davacının yapılan sözlü sınavda (55) puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...1 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ..... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenlenen sınava ilişkin belgeler incelendiğinde işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının anlaşılacağı belirtilerek ısrar kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY :Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezindeki öğrenim süresini başarıyla tamamlayan davacı, katıldığı eğitim sonu sözlü sınavında (55) puan alarak başarısız olmuştur.Davacı tarafından, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline, yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük hakların iadesi ve parasal hakların işlem tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT :3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ek 1. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dahil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." kuralına yer verilmiştir.█████/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, "(1) Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." kuralı yer almış; 7. maddesinde, soru hazırlama komisyonu, sınav komisyonu ve merkezi sınav komisyonunun oluşturulması ve görevleri düzenlenmiş; 8. maddesinde ise "(1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir. (2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar; a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir. (4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan ve sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince düzenlenen puan değerlendirme karar formu ile sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü sınavın yukarıda açıklanan şekilde nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararının temyize konu dava konusu işleme ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oy çokluğu ile karar verildi. KARŞI OYX- Dosyanın incelenmesinden, davacının, davalı idare bünyesindeki eğitim kurumundan mezun olması üzerine, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca sözlü sınava tabi tutulduğu, yapılan sınavda tarafına, tek bir soru sorulmak suretiyle başarısız kabul edildiği görülmektedir.Davacının tabi tutulduğu sözlü sınavda, tarafına yöneltilen tek bir soru ile hem mesleki bilgi düzeyinin ölçülmeye çalışıldığı hem de Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen diğer hususlar olan "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" ve "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" yönlerinden değerlendirilme yoluna gidildiği anlaşılmaktadır. Eğitim döneminde gördüğü derslerden başarılı sayılarak mezun olan davacının, eğitim dönemi sonunda tabi tutulduğu sınavda kendisine yöneltilen tek soru ile değerlendirilmeye çalışılmasının anılan Yönetmeliğin amacına ve içeriğine aykırı olduğu, kendisine yöneltilen tek bir soru ile davacının mesleki bilgi düzeyinin ölçülmesi mümkün olmadığı gibi diğer değerlendirme kriterleri yönünden de bir soru sorulmak suretiyle yeterli kanaat edinilmesinin söz konusu olamayacağı hususları birlikte dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, ısrar kararının temyize konu kısmının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.KARŞI OYXX- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının temyize konu kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının temyize konu kısmının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.