oto yedek parça ticareti kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasında, istinafın bozma kararı sonrası defter kayıtları ve teslimat ispatının bilirkişi marifetiyle yeniden değerlendirilmesi.

Oto yedek parça ticareti kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasında, istinafın bozma kararı sonrası defter kayıtları ve teslimat ispatının bilirkişi marifetiyle yeniden değerlendirilmesi.

Özet: Oto yedek parça satımından kaynaklanan icra takibine itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin davayı kabul kararı, ispat yükünün davacıda olmasına karşın teslim belgeleri sunamaması, kendi beyanıyla da mal teslimini ispat edemediğini teyit etmesi, davalının ödeme itirazları ve ibraz ettiği makbuzlar, ayrıca bilirkişi raporunda tarafların ticari defter kayıtlarında belirlenen çelişkiler ve davacının iddia ettiği tüm alacağın ispatlanamaması nedeniyle davalının istinaf başvurusu üzerine bölgesel adliye mahkemesince kaldırılıp yeniden değerlendirme yapılması için bozulmuştur.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI : ... Esas, ... Karar

DAVACI : ... -

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin oto yedek parça işi ile uğraştığını, davalının da kaporto ve mekanik servisi işi yaptığını, davalının kendisine gelen kazalı ya da arızalı araçların yedek parça teminini müvekkilinden yaptığını, davalının müvekkilinden bir çok kereler araç yedek parçası satın aldığını, icra takibine konu edilen faturalar dışındaki faturaları ödediğini, ancak davalının tüm ihtar ve uyarılara rağmen takip konusu fatura bedellerini müvekkiline ödemediğini, bunun üzerine davalı hakkında ... .... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının fatura nedeniyle borcu bulunmadığına dair yaptığı itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça davaya cevap verilmemiş, yargılama aşamasındaki savunmalarında; davacının iddia edilen alacağı karşılayan miktarda parçaların davalıya teslim edildiğine dair teslim -tesellüm belgesi bulunmadığını, ... yılı itibariyle kendisinin sunduğu cari hesap raporuna göre ....634,02 TL borcu bulunduğunu, başkaca borcu olmadığını, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece ... Esas, ..Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafın istinaf talebi üzerine dairemizin ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile "Davalı borca itiraz dilekçesinde borcu kabul etmemiş, şahsı olarak davacıya borcunun olmadığını belirtmiş, davaya ise cevap vermemiştir. Bu haliyle ispat yükü davacıdadır. Yerel mahkemenin ispat yükündeki kabulü doğru değildir. Davalı istinaf dilekçesinde ....634,02 TL borçlu olduğunu belirtmiş, istinaf aşamasındaki ek dilekçesinde ödeme itirazında bulunmuş, buna ilişkin ödeme makbuzları sunmuştur. Ödeme savunması temyiz dahil her aşamada ileri sürelibilir olduğundan ödeme belgeleri incelenerek davacının gerekirse isticvap edilmek suretiyle bu belgeler hakkında ki beyanı alınarak ve taraf defterleri incelenerek sonucuna göre bir karar vermek üzere davalının istinaf talebi yerinde görülmüş,tür" gerekçesi ile kararı kaldırılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmesi suretiyle düzenlenen █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ...'ın ... yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye, Defteri Kebir ve Envanter defterlerinin 6102 sayılı TK'nın 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış tasdikinin zamanında yapılmış olduğu fakat kapanış tasdiklerinin yapılmamış olduğu, davalı taraf ... ve ortaklığının ...yılına işletme defteri ve ... yılına ait Yevmiye Defteri ibraz edilmediği, davalı taraf ... ve ortaklığının ibraz edilen ... yılına ait Defteri Kebir defterinin açılış tasdikinin zamanında yapıldığı, TTK 64.Mad. kapanış tasdikleri sadece yevmiye defteri ve yönetim kurulu karar defteri ile sınırlandırılmış olup, Defteri Kebir defteri için bu şekilde bir zorunluluk yer almadığı, davacı taraf ...'ın ... yıllarına ait yasal defter bilgilerine göre; icra takibine konu olan ... nolu .../01/... tarihli 3.020,00 TL tutarlı ve ... nolu ... tarih 3.489,40TL tutarlı faturaların davacı taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı taraf ... ve Ortaklığı’ın ibraz edilen ... yılına ait Defteri Kebir defteri bilgilerine göre icra takibine konu olan ... nolu .../01/... tarihli 3.020,00 TL tutarlı faturanın davalı taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, ... nolu ... tarih 3.489,40TL tutarlı faturanın kayıtlarında olmadığı, davacı taraf ...'ın ... yıllarına ait yasal defter bilgilerine göre davalı taraf ... ve ortaklığından icra takip tarihi itibari ile 6.487,13 TL alacaklı olduğu icra takip tarihi sonrası .../12/... tarihinde 6.457,38 TL alacaklı olduğu, davalı taraf ... ve ortaklığının ... yılı Defteri Kebir defter bilgilerine göre davalı taraf ... ve ortaklığının davacı taraf ...'tan 42,59 TL alacaklı olduğu, davalı taraf ... █████/... tarihli İstinaf başvurusu dilekçesinde ... ve ortaklığının davacı tarafa ....634,02 TL borcunun olduğunu beyan ettiği, davacı asilin isticvap edilen duruşmadaki beyanında parçaları ve faturaları teslim ettiği esnada davalıya teslim ederken imza almadığını, bu nedenle davacı tarafın malı teslim edip etmediğini ispat edemediği, davalı taraf ... █████/... tarihli İstinaf başvurusu dilekçesinde ... ve ortaklığının davacı tarafa ....634,02 TL borcunun olduğunu beyan ettiği dikkate alındığında dosyaya sunulan ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere davalının ödemeleri gerçekleştirdiğinden "davanın reddine," karar verilmiş, Tavzih Kararı ile kararının hüküm kısmında geçen 2 nolu bendin "Davacının asıl alacağın %20 si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine," ibaresinin "Davacının ... TL asıl alacağın %20 si oranında (....301,88 TL) kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine," şeklinde tavzihine, karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı tarafın ...yılına ait ticari defterlerini sunmadığını, davalının dosyada mübrez kayıtlarının kendi içerisinde de örtüşmediğini, raporda, müvekkilinin ticari defter kayıtlarına göre, davalı ile aralarında 24.418,13 TL'lik ticaret olduğunun tespit edildiğini, davalının istinaf dilekçesi ekinde sunduğu cari hareket raporunda 24.761,48 TL borç ilişkisi olduğunun görüldüğünü, davalı tarafından yapılan ödemelerin eksiksiz bir şekilde ticari defterlerine işlendiğini, hatta davalıda belgesi olmayan ödemelerin dahi müvekkilin kayıtlarında yer aldığını, davalının dilekçesi ekinde sunduğu cari hareket raporunda ....tarihlerinde yapıldığı iddia olunan ödemelerin müvekkili şirket kayıtlarında bulunmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, yine, cari hesap tablosundaki ... tarihli borçlanmaların müvekkili şirket kayıtlarında bulunmasına rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda tabloya eklenmediğini, davalının ...yılı defter kayıtlarını dosyaya sunmadığını ve ... yılı defterinde usulsüz tutularak faturalar 4 ay erteleme ile işlendiğini, davalının Defteri Kebir kayıtları ile istinaf dilekçesi ekinde sunduğu Cari Hareket Raporu da birbirleriyle uyuşmadığını, müvekkili ile davalı arasında 24.761,48 TL'lik bir ticaret olduğu, davalı tarafından müvekkile ... TL ödeme yapıldığı, sonuç olarak davalının müvekkile 6.800,73 TL borçlu olduğunun sabit olduğunu, mahkemece davalının borcunun ....634 ,02 TL olarak kısmi kabulünün dahi dikkate alınmadan davanın reddine karar verildiğini,

Mahkemece gerekçeli kararda tereddüte mahal vermeyecek şekilde hangi ödemelerden bahsedildiğinin belirtilmediğini, kararın gerekçeli olarak yazılmadığını, karar duruşmasında davalı yanın; ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..Karar sayılı ilamına istinaden yapmış olduğu ödeme dekontlarını sunduğunu, itirazın iptali davasına konu icra dosyasına ilişkin ödeme yapıldığı için davanın reddine ve davalı yanın talebi olmamasına rağmen kötü niyet tazminatına hükmedildiğini, ancak █████/1956 tarihli, █████ sayılı İBK ve HGK'nn █████/1954 tarih ve 3/40-49 sayılı kararı gereğince; her dava açıldığı tarihteki koşullara ve hukuki duruma göre hükme bağlanacağını, Yerel mahkeme tarafından yapılan ödemelerin infaz aşamasında değerlendirilmesi yününde hüküm kurulması gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu,

Mahkemece davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu zira davalının davacının kötüniyetli olduğu yönünde iddiası ve ispatının bulunmadığını, davalı tarafın bu yönde talebi dahi olmadığını

Belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulüne ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Dava, faturaya dayalı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece davacı ve davalı defterlerinin sunulması için süre verilmiş, davalının sadece ... yılı defteri kebir defterini sunduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davalı defterinde 12 adet faturanın toplam 14.042,59 TL tutarlı borç kaydı ile davalı tarafça toplamda yapılan 14.000 TL lik ödemeye ilişkin alacak kaydının bulunduğu, .../12/... tarihi itibariyle davalının davacıya 42.59 TL borcunun bulunduğu, icra takibine konu ... nolu .../01/... tarihli 3.020,00TL tutarlı faturanın davalı taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, ... nolu ... tarih 3.489,40TL tutarlı faturanın kayıtlarında olmadığı tespit edilmiştir.

Davacının ... yıllarına ait yasal defterleri olan yevmiye, Defteri Kebir ve Envanter defterlerinin 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış tasdikinin zamanında yapılmış olduğu fakat kapanış tasdiklerinin yapılmamış olduğu, davacı taraf ...'ın ... yıllarına ait yasal defter bilgilerine göre davalı taraftan icra takip tarihi itibari ile 6.487,13 TL alacaklı olduğu icra takip tarihi sonrası .../12/... tarihinde 6.457,38 TL alacaklı olduğu, davalının bakiye ....634,02 TL borcu olduğunu ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından davaya süresinde cevap verilmemiş ise de bu durum davanın inkarı mahiyetindedir. Tarafların ticari defterlerine göre davalı tarafından yapılan ödemenin hangi borca yönelik yapıldığının TBK'nın 102. maddesine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. TBK m. 102’de; “Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış olur. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

... .... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı icra dosyasında davacı alacaklı tarafından borçlu davalı aleyhine iki adet faturaya dayalı ... TL alacağın tahsili için ilamsız takip yapılmıştır. İcra takibine konu edilen alacağa ilişkin ... nolu .../01/... tarihli 3.020,00 TL tutarlı faturanın davalı taraf yasal defterlerinde de kayıtlı olduğu sabit olmakla söz konu davalı defterlerindeki kayıt dava konusu fatura kapsamındaki malların teslim edildiğine karine teşkil etmektedir. Dolayısıyla karinenin aksinin malın teslim edilmediğinin davalı tarafça ispata yarar deliller ile ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı defter kayıtlarında bu fatura tarihinden sonra da yapılan ödemeler ile birlikte toplamda ... TL tahsil edildiği sabittir. Buna göre TBK'nın 102. maddesine göre, kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödemenin muaccel borç için yapılmış sayılacağı buna göre; davalının ödemelerinin önceki tarihli faturalardan başlamak üzere takibe konu bu faturaya ilişkin olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda deftere kayıtlı olan icra takibine konu fatura bedelinin ödendiği anlaşılmaktadır.

İcra takibine konu edilen ... nolu ... tarih ... TL tutarlı faturanın davalı defterinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiş, davacının sunduğu faturalarda teslime ilişkin kaşe yahut imzasının da olmadığı, davacının faturaya konu malları davalıya teslim ettiğini ispatla yükümlü olduğu, nazara alınarak bu faturaya ilişkin alacağın varlığının da ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı tarafça cari hesaptan dolayı ....634,02 TL borcu olduğu beyan edilmekte ise de, bu beyan takibe esas faturalardan değil taraflar arasındaki ticari ilişkiden doğan cari hesaptan olduğu iddia edildiğinden ve sunulan cari hesap raporunun da bu beyanla örtüştüğü görüldüğünden davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.

Mahkemece bu gerekçe ile davanın reddine karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yukarıda açıklanan gerekçe ile red kararı verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece red kararı verilmesi sadece sonuç itibariyle doğru ise de gerekçede hata düzeltilerek, açıklanan gerekçelerle davanın reddine dair yeniden hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.

Yine Kabule göre İİK'nın 67/2. maddesi hükmünce, itirazın iptali davalarında davacı alacaklının kötüniyet tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için takibinde haksız ve kötüniyetli olduğunun kanıtlanması zorunludur. Bir başka deyişle, alacaklının icra takibi yapmakta haksız bulunmasının yanısıra kötüniyetli olduğunun belirlenmesi halinde aleyhine tazminata hükmedilebilecektir. Somut olayda davalı tarafın kötüniyet tazminatına ilişkin iddia ve ispatının bulunmadığı gözetilerek yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatına mahkemece hükmedilmesi doğru olmamıştır. Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerindedir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, HMK’nın 353/...-b/2 maddesine göre gerekçe değiştirilerek davanın reddine ve kötüniyet tazminatının reddine dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

...-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;

2-... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,

3-Davanın REDDİNE,

4-Davalı tarafın kötüniyet tazminatına ilişkin iddia ve ispatının bulunmadığından, kötü niyet tazminatının REDDİNE,

...-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 111,17 TL'nin mahsubu ile bakiye 316,43‬ TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan 23,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

9-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;

...-İstinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

2-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.

...

Başkan

Üye

üye

Katip