İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin kambiyo senedi kaynaklı menfi tespit davasında imza inkarı, tahrifat iddiaları ve tazminat hükmüne ilişkin istinaf incelemesi kararı.
Özet: Bir menfi tespit davasında, davacı, 2.950.000 TLlik bonodaki imzanın kendisine ait olmadığını ve bedel üzerinde tahrifat yapıldığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi ise bilirkişi raporlarına dayanarak imzanın davacıya ait olduğunu, tahrifat bulunmadığını ve davacının davasının sübut bulmadığını belirterek esastan reddetmiş, diğer davalı yönünden pasif husumet eksikliğinden ret kararı verip davalı lehine 590.000 TL kötü niyet tazminatına hükmetmiş; davacı ise, davalıların çelişkili beyanları ve ekonomik durumlarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu öne sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2024NUMARASI:████████ Esas, █████████ KararDAVANIN KONUSU:Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit KARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine Bakırköy 3. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile davalı ... tarafından █████/2020 düzenleme █████/2020 ödeme tarihli toplam 2.950.000-TL'lik bonoya istinaden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığını, takibe konu bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, ayrıca bonoda tahrifat yapıldığını, senetteki yazıların tek bir elle yazılmadığını, yazım karakterlerinin farklı olduğunu, borç miktarının rakam ile yazıldığı kısımda ilk önce 50.000,00TL yazıldığı sonra ise başına “29” eklenip borcun “2.950.000,00” TL’ye çıkarıldığı ve yine aynı şekilde borç miktarının yazıyla belirtildiği kısımda “İki Milyon Dokuz Yüz” ile “Elli Bin” ibaresindeki yazı karakterlerinin farklı olduğu önce “elli bin” yazılmışken, sonradan “İki Milyon Dokuz Yüz” ibaresinin eklendiğini, bu nedenlerle müvekkilinin Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili lehine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:-Davalı ... süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu bononun hamili olduğunu, ciro silsilesine göre bononun kendisine tebliğ edildiğini ve bono hamili olarak davacı ve lehtar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, bu nedenlerle müvekkili yönünden yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına konu edilen 2.950.000-TL'lik bonodaki imzanın davacıya ait olduğu, iş bu hususun dosyaya sunulan ve mahkememizce aldırılan tüm raporlarla kesin olarak belirlendiği, davacının iddia ettiğinin aksine bonoda yine bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere herhangi bir tahrifatın yapılmadığı, bu nedenlerle davacının davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın sübuta ermediğinden reddine; her ne kadar davacı tarafından ... da menfi tespit davasına konu edilip davalı olarak gösterilmiş ise de; iş bu davalının icra takip dosyasında borçlu olduğu, menfi tespit davasının münhasıran icra takibini yapan alacaklıya karşı açılması gerektiğinden iş bu davalı yönünden açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine, yargılama sırasında mahkememizce tedbir kararı verilip söz konusu kararın infaz edilmiş olması nedeniyle davalı ... lehine İİK 72/4 md gereğince 590.000-TL tazminata hükmetmek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak;-Davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET NEDENİYLE REDDİNE,-Davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın sübuta ermediğinden REDDİNE,-İİK 72/4 md gereğince belirlenen 590.000-TL tazminatın davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine," şeklinde karar vermiştir.İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Davacının davalılardan ...’ın eşi ... ile kira akdi yapan mal sahibi olduğunu, müvekkilinin ticaretle uğraşmadığını, Davalı ...’ın, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ██████████ Soruşturma Numaralı dosyasından alınan 24.03.2022 tarihli ifadesinde; “… galerici olduğunu, aylık 10.000,00 TL geliri olduğunu… Ben şüphelilerden ... ile fıstık ticareti üzerine ortak olmuştum. Bizim ortaklığımız gayri resmiydi. Kendisinin 3-4 tane dükkanı vardı. Ben bu ortaklık için evimi, arsamı, arabamı sattım. 2.903.000,00 TL para verdim. benim parayı verdiğime dair elimde herhangi bir belge olmadığını … ”ileri sürdüğünü, davalı ...’ın ekonomik ve sosyal durumlarının araştırılmasına göre aylık 10.000,00 TL gelirinden başka geliri olmayan kirada oturan birinin elden bu kadar yüksek miktardaki bir parayı diğer davalı ...’a verdiğinin kabul edilmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Davalı borçlu ...’ın 19.07.2021 tarihli ifadesinde; “… davacının kiracısı olduğunu kabul etmekle birlikte, 3 ay içerisinde eşten, dosttan temin ettiği 2.950.000,00 TL’yi davacıya verdiğini; davalı ...’dan 800.000,00 TL’ye yakın para aldığını …” beyan ettiğini, beyanlar arasında çelişki olduğunu, borç verilen tutarın çeliştiğini, davalı ...’ın savunmalarında belirttiğinin aksine aktif iş hayatının olmadığının, dava dışı/diğer borçlu ile aralarında ticari ilişki olmadığını, Büyükçekmece Hazırlık Bürosunun 26.03.2023 tarihli Taraf UYAP'ta kayıtlı dosyalarının sorgulanması sonucunda davalı/alacaklı ... hakkında ceza soruşturma ve dosyaları olduğunun tespit edildiğini, davalı ..., kiralama görüşmelerinin yapıldığı dönemde de diğer davalı ile birlikte hareket ettiğini, 29.05.2024 tarihli celsede davalılardan ..., davacı ile karşılaştığını kabul ettiğini, İcra dosyasında ...’a tebligat yapılmadığını,Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ██████████ Soruşturma Numaralı dosyasından celp edilen deliller gereğince senedin sahteliğine ilişkin delillerin de toplandığını, Alacaklının borçlusuna senet vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının, davalılara herhangi bir borcu olmadığını, davacının, davalılar ile kira akdi dışında hiçbir ilişkisi olmadığını, savcılık dosyasında toplanan deliller ve gelinen aşamada ortaya çıktığı üzere göre davalıların bunu meslek edindiği ve başka kişileri de dolandırdığını Davalı ...'ın alacağın varlığını ve miktarını ispat edemediğini, ispat yükü davacı/alacaklı da olduğunu, Müvekkiline tuzak kurulduğunu,davalılardan ..., davacıya kahve ikram ettikten ve davacı kahveyi içtikten sonra, davalılardan ..., eşi ... ve ... ..., davacının önüne bir dizi senet çıkarıp, sebep belirtmeksizin ve manevi baskı uygulayarak ya da baskı altında tutarak bu senetleri imzalaması gerektiğini belirttiklerini, müvekkilinin imzalamadığını, davalı ...’IN “…peki sen bilirsin…” diyerek senetleri geri aldığını, müvekkilinin hiçbir senedi imzalamadığını, kira sözleşmesini yeniden düzenlemek zorunda olduğunu ifade eden ...’ın beyanına inanan ve güvenen davacının kira akdinin yenilenmiş halini ...’dan aldığını, müvekkilinin emlakçıdan ...’a ait telefon numarasının yazılı olduğu kira sözleşmesinin ilk sayfasının fotokopisini aldığını, davaya konu senedin ortaya çıkması üzerine, kira sözleşmesini tekrar inceleyen davacının, davalılardan ... tarafından sonradan yenilenen/düzenlenen kira akdindeki kiracı ...’a ait imzanın ilk yapılan kira akdi ve emlakçıda bulunan kira akdinde bulunan kiracı ...’a ait imzaya benzemediğini gördüğünü, davaya konu senedin arka yüzündeki davalılardan ...’a ait ciro imzası ile davacıda fotokopisi bulunan ve bir örneği emlakçıda olan kira akdindeki ... imzaları birbiriyle aynı olduğunu, Mahkemece davalıların yazı ve imzalarının incelenmesi talebinin değerlendirilmediğini, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için, davacı ile davalılar arasında 06.09.2019 tarihli görüşme sırasında ve/veya diğer görüşmeler sırasında, senetteki imzanın davacıdan hile ya da iradeyi fesada uğratan başka bir yolla alınmış olduğu varsayılsa bile, hile ya da iradeyi fesada uğratan başka bir yolla alınmış olması nedeniyle gerçek bir borç olmadığını, senetteki diğer yazıların, davacının eli ürünü olmaması, yazılarda tahrifat yapıldığı ve farklı ellerle yazılmış olması nazara alındığında da, senedin hukuka aykırı olarak düzenlendiği ve suç teşkil ettiği de açık olduğunu, kira sözleşmesinin değiştirilmesi bahane edilerek senedin davacıya imzalatılmış olması ihtimalinde de senedin hile veya iradeyi fesada uğratan bir durumda imzalatıldığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ██████████ Soruşturma Numaralı dosyasının sonucu beklenmediğini, Bilirkişi raporu denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olmadığını, tüm imza örnekleri celp edilmeden mukayese olarak esas alınan 7 adet belgeden, sadece 2 tanesinin dava konusu senetten önceye ait olması dikkate alındığında; iş bu evraklar esas alınarak yapılan imza/ yazı incelemesinin kabulü mümkün olmadığını, 20.07.2018 Tarihli ... Bağlantı Sözleşmesi dosyaya celp edilmiş olmasına rağmen, dikkate alınmadığını, görülmekle birlikte; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden Abonelik Sözleşmenin ve Bakırköy ... Noterliğinin 02.11.2018 Tarih, ...Yevmiye Numaralı Vekaletname aslı ile Bakırköy 44. Noterliğinin 08.10.2015 Tarih, ... Yevmiye Numaralı Vekaletname aslı da henüz dosyaya celp edilmeden rapor düzenlendiğini, Müvekkilin imzası kopyalanmaya müsait basit bir imza olduğunu, ATK'dan rapor alınması talebinin reddinin yerinde olmadığını, İcra hukuk mahkemesince imza imcelemesi yapılmış olsa bile, genel mahkemede yapılan yargılamada imzaya itirazın yeniden incelenmesi gerektiğini, Bilirkişi heyet raporu ile senet üzerinde farklı kalemler kullanıldığı yani sonradan senede eklemeler/düzenlemeler yapıldığı açıkça ortaya çıKtığını, davalıların da yazı ve imza örneklerinin toplanması ve inceleme yapılması gerektiğini,Davacının, davalılara dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu, keşideci görünen davacının, lehtar ve ciranta olan davalılara dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yönünden reddine karar verilmesi de hukuka aykırılık teşkil ettiğini, Davalı ...’ın kötüniyetle ve davacının zararına olacak şekilde diğer davalı ile birlikte hareket ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep emiştir. GEREKÇEDava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı senetteki keşideci imzasını kabul etmemiş ve tahrifat iddiasına bulunmuş ise de, mahkemece alınan üç kişilik bilirkişi heyeti raporunda senetteki imzanın davacıya ait olduğu ve senet ön yüzünde yer alan rakamla ve yazıyla meblağ bölümünde herhangi bir tahrifat olgusu tespit edilmediğinin belirtildiği, raporda senetten önceki ve sonraki tarihli evrakların incelendiği, icra hukuk mahkemesinde ATK'dan alınan raporun da aynı yönde olduğu dikkate alındığında mahkemece yeni rapor alınmaması yerindedir. Kambiyo senedinin unsurlarının tedavüle konuluncaya kadar doldurulması mümkün olup davacı senedin aksi yöndeki iddiasını ispatlayamamıştır. Davalı takip alacaklısının kambiyo senedine dayalı alacağın dayanağını ispatla yükümlülüğü olmadığı, senedin farklı kalemlerle doldurulmasının senedin geçerliliğine etki etmeyeceği, davalıların yazı ve imzaları alınarak inceleme yapılmasının iş bu dava yönünden gerekli olmadığı, davacı tarafça imzanın aidiyeti kabul edilmemekle birlikte irade fesadı iddiasına dayanılmış ise de, her iki iddia birbiriyle çeliştiği gibi, davacının bu yöndeki iddiasını da ispatlayamadığı, davacının müşteki, davalıların şüpheli olarak yer aldığı Büyükçekmece CBS'nin ██████████ soruşturma dosyasında; "senetteki imzanın müşteki ...'nun eli ürünü olduğu, senette herhangi bir tahrifat yapılmadığı" gerekçeleri ile KYOK verildiği dikkate alındığında mahkemece neticeten davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Ancak ilk derece mahkemesince davalı ... yönünden pasif husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının bonoda keşideci, davalı ...'ın lehtar-ciranta konumunda olduğu, davacının kendi cirantasına karşı menfi tespit talebinde bulunmasında usule aykırılık bulunmadığı, davalının pasif husumetinin bulunduğu, davalı ... yönünden de ispatlanamayan davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken husumet yönünden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı dikkate alındığında davacının bu yöndeki istinafı kısmen yerinde görülerek ilk derece mahkemesinin kararının bu yönden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacının istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN █████/2024 Tarihli, ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3- Davanın REDDİNE,- İİK 72/4 md gereğince belirlenen 590.000-TL tazminatın davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,4-İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-Peşin alınan 50.378,63-TL harçtan, 732,00TL ilam harcının mahsubu ile, bakiye 49.951,03-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davalı ... vekili için AAÜT 2/3.maddesine göre belirlenen 425.500TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 1,169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 1.085,50TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 2.254,90TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,-Davalı ...'ın gider avansından kullanıldığı anlaşılan 87,50TL istinaf masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.