Danıştay 4. Daire İçtihadı: Kilisteki toplulaştırma işleminin 3083 sayılı Kanuna aykırı hasım ilişkisi ve verimsiz arazi tahsisi içeren kısmının iptaline dair temyiz incelemesi sonucu verilen karar.
Özet: Bu hukuki evrak, Kiliste uygulanan arazi toplulaştırma işleminin belirli parseller üzerindeki hukuka uygunluğunu ele almaktadır; mahkemeler, toplulaştırma sürecinde taraflar arası hasım ilişkisini gözetmeksizin bir malike verimli arazi yerine daha az verimli parsel tahsis edilmesini hukuka aykırı bularak bu kısma ilişkin işlemi iptal etmiş, ancak başka bir parsel için uygulamanın mevzuata uygun olduğuna hükmederek davayı kısmen reddetmiştir; her iki taraf da kararın aleyhlerine olan bölümlerini temyiz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem : █████/2010 tarih ve 27506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2010 tarih ve ███████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Kilis ili, Merkez ilçe, ... Köyü, eski ..., ... ve ... parselde (yeni ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel) bulunan alanda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu toplulaştırma işleminin Kilis İli, Merkez İlçe, ... Köyü, eski ... (yeni ... ada, ... parsel) parsele ilişkin kısmında; eski ... nolu parselin KYPKO kesintisinden sonra kalan tahsisinin tamamının bulunduğu yerden müstakil mülkiyet şeklinde ... ada ... nolu parsele yapıldığı, yol ile kapalı sistem sulama kanalı ile bağlantısı sağlandığı, yapılan blok planlamasında herhangi aykırılık bulunmadığı, arazi yapısı, toprak özellikleri, parsel özellikleri, işletme büyüklükleri, derecelendirme haritası, sabit tesis durumu, halihazır arazi kullanım durumu, eski mülkiyet haritası gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle yapıldığı ve bu şekilde yapılan toplulaştırma uygulamasında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu toplulaştırma işleminin Kilis İli, Merkez İlçe, ... Köyü, eski ... (yeni ... ada, ... parsel, yeni ... ada, ... parsel) ile eski ... (yeni ... ada, ... parsel, yeni ... ada, ... parsel) parsele ilişkin kısmında ise; dava konusu eski ... nolu parsel ile dava dışı eski ... nolu parsel malikleri arasındaki hasım ilişkisi dikkate alınmadan eski ... nolu parsel malikine ait krokide A harfi ile gösterilen verimli arazi ( yüksek dereceli) komşu ... ada ... ( eski ... ) nolu parsel sınırları içerisine bırakılıp, dava konusu eski ... nolu parsel malikine daha verimsiz ( düşük dereceli ) arazi olan ... ada ... nolu parsele dava konusu eski ... nolu parsel ile birlikte taşınmasının 3083 sayılı Kanun'un amacına, dağıtım ilke ve esaslarına, kamu yararına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu toplulaştırma işleminin Kilis İli, Merkez İlçe, ... Köyü, eski ... (yeni ... ada, ... parsel, yeni ... ada, ... parsel) ile eski ... (yeni ... ada, ... parsel, yeni ... ada, ... parsel) parsele ilişkin kısmının iptaline, Kilis İli, Merkez İlçe, ... Köyü, eski ... (yeni ... ada, ... parsel) parsele yönelik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Köyde kurulu olan Konak göleti ile köy arazilerinin zaten sulanmakta olduğu, su kanallarıyla su yollarının yapılmış olduğu, köyün arazilerinde toplulaştırma işlemi yapmaya gerek olmadığı, toplulaştırma uygulamasında çiftçi tercih formlarının bulunmadığı, toplulaştırma işleminin kanuna aykırı yapıldığı, eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazinin kendisine verilmesi gerektiği, bir kısım tarlasının hasımları olan başkalarının tarlasına taşındığı, çiftçi tercihleri alınmadığından bu hatalı yer değiştirmelerinin yapıldığı, görevlilerin arazileri yerinde görüp inceleme yapması gerekirken bilgisayar üzerinden çizimler yapılarak toplulaştırma işleminin amaç, şekil, sebep, konu bakımından uygun olmadığı, usul ve kanuna aykırı işlem tesis edildiğinden kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI :... parsel malikine ait ıslak imzalı çiftçi mülakatlarında hasım ilişkisinden bahsedilmediği, yapılan işlemi doğrular nitelikte dilekçe ve mülakat verildiği, dava dışı ... parselin köy sınırındaki son parsel olduğu, DOP kesintisi sonrası azami ölçüde yerinde korunmasının sağlandığı, parsel sınırlarında kaymaların toplulaştırma işleminin kaçınılmaz zorunluluğu olduğu, davacının çiftçi mülakatında ... parsel yanında birleşme isteğini beyan ettiği, diğer parsel maliklerinin de yerinde kalma istekleri göz önüne alınarak çoğu parselin bu doğrultuda yerinde korunduğu, taşınan alan ile gelen parselin parsel endeks değerlerinin aynı olduğu, öncesinde yolu olmayan ... nolu parselin yola kavuştuğu, parsel malikine daha elverişli ve kullanılabilir parsel planlamalarının yapıldığı, usul ve kanuna uygun işlem tesis edildiğinden kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.