ankara 13. asliye ticaret mahkemesinde kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ve üyelik tespiti davasında eksik evrak ve defterlerin ibrazı gerekliliği.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ve üyelik tespiti davasında eksik evrak ve defterlerin ibrazı gerekliliği.

Özet: Davacı, kooperatif üyeliğinden usulsüz tebligatla haksız yere ihraç edildiğini ileri sürerek ihraç kararının iptali ile üyeliğinin tespitini talep etmiş; davalı kooperatifin davaya cevap vermemesi üzerine yapılan bilirkişi incelemesinde, davacının üyelik statüsü, kooperatife borcu olup olmadığı, ihraç kararına esas teşkil eden borç miktarı ve kararın usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği gibi temel hususların belirlenebilmesi için kooperatif üye kayıt defteri, yönetim kurulu karar defterleri, muhasebe kayıtları ve tebligat belgeleri dahil birçok önemli evrakın dosyada eksik olduğu tespit edilmiş ve bu eksikliklerin giderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi bulunan dava dışı ...'e özgülenen .... no'lu villaya isabet eden kooperatif hissesini 03.07.2020 tarihinde akdedilen protokol ile 390.000,00 TL bedelle satın aldığını, akabinde dava dışı ...'ün .... Noterliğinin 14.08.2020 tarih ve .... yevmiye no'lu "kooperatif Hisse Devir" sözleşmesi ile üyelik hakkını devretmesi üzerine de davalı kooperatif tarafından üyeliğin devrinin kabul edildiğini, müvekkilinin daha sonra 01.08.2021 tarih ve .... sıra no'lu Yönetim Kurulu Kararı ile ihraç edildiğini, müvekkiline ihraç kararının usulsüz tebliğ edildiğini, müvekkilinin ihraç kararını 30.06.2023 tarihinde öğrendiğini, bu süreçte müvekkilinin üyelik faaliyetlerine katıldığını ileri sürüp davalı kooperatifin üyeliğinden ihracına ilişkin 01.08.2021 tarih ve .... sıra no'lu Yönetim Kurulu Kararının iptali ile müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen davaya herhangi bir cevap verilmediği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı kooperatifin 01.08.2021 tarihli ve .... sıra nolu Yönetim Kurulu Kararının iptali ile davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; .... yazılan müzekkereye cevap verildiği, ....’ya yazılan müzekkereye cevap verildiği, ....Noterliğinin █████/2020 tarih .... yevmiye nolu kooperatif hisse devir sözleşmesinin dosyada mevcut olduğu, ....Nolu bağımsız bölüme ait tapu kaydının geldiği, hisse devir sözleşmesinin dosyaya ibraz edildiği, .... yazılan müzekkereye cevap verildiği, ....'na yazılan müzekkereye cevap verildiği, ....'ndan istenilen evrakların geldiği ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür.

Mahkememizce Görevlendirilen Kooperatifçilik Uzmanı Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişisi ...'ten Aldırılan 03.03.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;

"Dava kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali talebi ile açılmıştır. Davacı yapılan ihracın usulüne uymadığını, kendisine usulünce tebligat yapılmadığını, davalı kooperatife borcu bulunmadığını, sonradan muttali olduğu ihraç kararından sonraki tarihlerde de genel kurula çağrıldığını, kendisinden kooperatif adına ödeme kabul edildiğini iddia etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiş duruşmalarda da davacı iddialarına açıklık getiren bir beyanda bulunmamış, uyuşmazlık konusu ile ilgili herhangi bir belge sunmamıştır.

Dosya kapsamındaki tespitlere göre davacının el yazması protokol ile satın aldığını belirttiği konut protokol tarihinde satışı yapan kooperatif başkanı ...'ün mülkiyetinde bir konut değildir. Dolayısıyla davacı adına tapu tescilinin yapılması da mümkün gözükmemektedir. Ancak bu konu davacı ile kooperatif arasında değil davacı ile ... arasında çözülmesi gereken bir konudur.

Davacı ödemelerini ... ve ...'ün sahibi olduğu ... Şirketine yapmıştır. Davacı davalı kooperatife yaptığı bir ödemeden bahsetmemiştir. Keza kooperatife yapılması gereken bir ödeme varsa bunun da niteliği ve miktarı hakkında bilgi de bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın değerlendirilebilmesi için öncelikle davacının ortaklık statüsünün, sahibi olduğu ortaklık hissesinin devir tarihinden önceki ve sonraki borç/alacak durumunun bilinmesi gerekmektedir. Yine ihraç işlemine esas olan davacı borcunun gerçek bir borç olup olmadığı, borç varsa da ihtarnamelerde belirtilen borç tutarı ile uyumlu olup olmadığı, borç bildirim ihtarlarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olup olmadığı, davacıya usulünce tebliğ edilip edilmediği hususlarının belirlenmesi gerekmektedir.

Dosyada bu bilgilerin hiç birisi bulunmamaktadır. Davacının ortaklık statüsünün tespiti için öncelikle kooperatifin üye kayıt defterinin, yönetim kurulu karar defterlerinin tutulmuşsa genel kurul karar ve müzakere defterinin şayet defter yoksa 2020 yılından itibaren yapılan genel kurullara ilişkin kararların ve hazirun listelerinin, davacıya ait ortaklık hissesinin kuruluştan itibaren borç/alacak durumunun takip edildiği ortak cari hesap di ve bu kayıtların takip edildiği 2020, 2021, 2022 yılları yasal muhasebe defterlerinin, davacının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararları ve ihtarnamelerin ve bunların tebliğ belgelerinin incelenmesi gerekmektedir.

Bu eksikliklerin ikmal ettirilmesi Sayın Mahkemenin takdirindedir. Sayın Mahkemenin takdirinin söz konusu belge ve kayıtların incelenmesi yönünde olacaksa, sözü edilen belge ve kayıtların dosyaya celbinin daha isabetli olacağı, aksi halde davacının iddialarını ispata yarar bilgi belgenin dosyada bulunmadığı ve talebinin reddine karar verilebileceği değerlendirilmekle birlikte, nihai takdiri ve hukuki nitelendirmesi Sayın Mahkemenin takdirlerine Saygı ile arz olunur." bildirilmiştir.

Mahkememizce Görevlendirilen Kooperatifçilik Uzmanı Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişisi ...'ten Aldırılan 26.05.2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporundan Özetle;

"1-Davacının, davalı kooperatife hisse devri almak suretiyle ortak olduğu, Ancak ortaklığa kayıt tarihinden sonra genel kurulda belirlenen aidat ve sair ödemelere ilişkin muhasebede kayıt bulunmadığı,

2-Davacıdan istenilen borçlar ile borç ihtarnamesinde talep edilen borç tutarının nitelik olarak örtüştüğü,

3- .... Noterliğinin 24 Şubat 2021 tarih, .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “Yönetim kurulumuzca yapılan incelemeler sonucunda aşağıda dökümü yapılmış dönemlere ait 151.064,66 TL anapara borç bakiyenizi ana sözleşmemizin ilgili hükmü gereğince ödemeniz gereken günden itibaren bir aydan fazla süre geçmesine rağmen bu güne kadar ödemediğiniz tespit olunmuştur. Bu ihtarnamemizin tebliğ tarihinden itibaren en geç 10 (ON) gün içerisinde borcunuzun tamamını ödemenizi, aksi takdirde kooperatifler

Kanunu'nun 27. Maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca kooperatif ortaklığından çıkarılacağınızı ihtaren bildiririz şeklinde gönderilen ihtarnamenin davacıya tebliğ edilemediği,

4- .... Noterliğinin 18 Mayıs 2021, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya “Birikmiş borçlarınızı ödemeniz hakkında ilk ihtarımızdır.” Açıklaması ile birinci ihtarname içeriği olan ihtarnamenin davacıya yeniden gönderilmiş olduğu, İhtarnamede “Yönetim kurulumuzca yapılan incelemeler sonucunda aşağıda dökümü yapılmış dönemlere ait 151.064,66 TL anapara borç bakiyenizi ana sözleşmemizin ilgili hükmü gereğince ödemeniz gereken günden itibaren bir aydan fazla süre geçmesine rağmen bu güne kadar ödemediğiniz tespit olunmuştur. Bu ihtarnamemizin tebliğ tarihinden itibaren en geç 10 (ON) gün içerisinde borcunuzun tamamını ödemenizi, aksi takdirde kooperatifler Kanunu'nun 27. Maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca kooperatif ortaklığından çıkarılacağınızı ihtaren bildiririz.” şeklinde gönderilen ihtarnamenin; davacının belirtilen adresinde ... adına 21.05.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu,

5- Davacının, aldığı ihtamameden sonra davalı kooperatife herhangi bir ödeme yapmamış olduğu,

6- Kooperatif Yönetim Kurulu tarafından 03.08.2021 tarih, .... numaralı kararında;” (...) Ortaklarımızdan ...'ya 10 günlük ihtar, 24.02.2021 tarih ve .... yevmiye no ile .... Noterliğinden gönderilmiş, Tarihinde tebliğ edilmiştir. Yasal sürede ödeme yapılmadığından bir aylık ihtarname 18.05.2021 tarih ve ... yevmiye no ile .... Noterliğinden keşide edilmiş ve 21.05.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu tebligatlardan sonra yasal süreler içinde ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. Şeklinde karar alındığı,

Bu kapsamda, davacıya gönderilen birinci ihtarnamenin davacıya tebliğ edilememiş olduğu, aynı ihtarname içeriği ile davacıya ikinci kez gönderilmiş olduğu, İlk ihtarname tebliğ edilmeden ikinci ihtar olarak gönderilen ihtarnamenin ortaklıktan çıkarılma / fesih ihtarı olarak kabul edilemeyeceği, veyahut gönderilen ihtarnamenin ilk ihtar yerine geçeceği kabul edildiğinde de 30 günlük süre verilmesi gereken ikinci ihtarnamenin davacıya gönderilmediğinin kabul edileceği, böylelikle ilk ihtarname tebliğ edilmeden veyahut ikinci gönderilen ihtarname ilk ihtar yerine kabul edildiğinde İkinci ihtarname gönderilmeksizin davacının ortaklıktan ihracına karar verilmiş olduğu kabul edileceğinden, Kanun ve Ana sözleşmedeki usulü şartların yerine gelmediği, bu nedenle ihraç kararından önce davacıya gönderilmesi gereken ikinci ihtarname gönderilmediği için yukarıda yer verilen yüksek yargı kararları muvacehesinde davacı hakkında verilen ihraç kararının geçerlilik şartlarını taşımadığı, ortaklıktan ihraç prosedüründe düzenlenen ve geçerlilik şartı olan iki ihtarnamenin davacıya gönderilmediği için ihraç kararının iptal edilebileceği değerlendirilmekle birlikte nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait bulunmaktadır." bildirmişlerdir.

Mahkememizce Görevlendirilen Kooperatifçilik Uzmanı Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişisi ...'ten Aldırılan 06.11.2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporundan Özetle;

"Açıklanan nedenlerle, bilirkişi kurulumuzca düzenlenmiş bulunan 1. Ek raporda belirtilen sonuç ve kanaatimizi değiştiren bir husus bulunmamaktadır." bildirmişlerdir.

Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Uyuşmazlık davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin Yönetim Kurulu kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığının tespitine ilişkindir. Akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç prosedürü, 1163 sayılı Kanun’un 27. maddesinde etraflıca hükme bağlanmış bulunmaktadır. Buna göre ortağın ihraç edilebilmesi için, yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun, gerçeği yansıtması gerekmektedir. Ortağa tebliğ edilen her iki ihtarnamede bildirilen borç miktarlarının aynı olması, farklı ise bunun nedeninin ihtarnamelerde açıklanması, dolayısıyla ortağın borç miktarlarında tereddüde düşmemesi, ihtarnameye uyulmaması halinde ne gibi bir yaptırım uygulanacağının açıkça gösterilmesi zorunludur. Aksi halde üyenin 1163 sayılı Kanun’un 16. ve 27. maddelerine uygun olarak temerrüde düştüğü kabul edilemeyeceğinden, ihracı da yasaya uygun sayılamayacaktır. İhraç kararlarının usulüne uygun olarak alındığını ispat yükü ise davalı kooperatif üzerindedir. Davacıya gönderilen borç ihtarnamesinde belirtilen borç tutarı kooperatif muhasebe kayıtları ile örtüşmektedir. Ancak davacıya gönderilen birinci ihtarname davacıya tebliğ edilememiştir. Aynı ihtarname içeriği davacıya ikinci kez gönderilmiştir. İlk ihtamame tebliğ edilmeden ikinci ihtar olarak gönderilen ihtarname ortaklıktan çıkarılma / fesih ihtarı olarak kabul edilemeyecek, veya gönderilen ihtarnamenin ilk ihtar yerine geçeceği kabul edildiğinde dahi 30 günlük süre verilmesi gereken ikinci ihtarnamenin davacıya gönderilmediği kabul edilecektir. Bu kapsamda da ilk ihtamame tebliğ edilmeden veyahut ikinci gönderilen ihtarname ilk ihtar yerine kabul edildiğinde İkinci ihtarname gönderilmeksizin davacının ortaklıktan ihracına karar verilmiş olduğu kabul edileceğinden, Kanun ve Ana sözleşmedeki usulü şartların yerine gelmediği görülmüştür. Bu nedenle ihraç kararından önce davacıya gönderilmesi gereken ikinci ihtarname gönderilmediği için davacı hakkında verilen ihraç kararının geçerlilik şartlarını taşımadığı anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KABULÜNE,

Davacının davalı Kooperatiften ihracına ilişkin 01.08.2021 tarih ve 14 sıra nolu Yönetim Kurulu Kararının iptali ile davacının davalı Kooperatifin üyesi olduğunun tespitine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 269,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 345,55-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 16.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 381,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 16.920,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne, davalı vekilinin e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ....

e-imzalı

Hakim ....

e-imzalı