Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, davacının, alt yüklenici firmalar bünyesinde çalıştırılan işçilere ödediği işçilik alacakları ve kıdem tazminatlarının rücuen tahsilini talep ettiği tazminat davası.
Özet: Davacı kurumun, yüklenici firmalar aracılığıyla çalıştırdığı işçilere ödemek zorunda kaldığı işçilik alacakları (kıdem tazminatı dahil) nedeniyle bu firmalardan rücuen tazminat talebinde bulunduğu; davalının ise zamanaşımı, ödemelerin yapıldığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında kıdem tazminatının firmalara rücu edilmesinin anayasal mülkiyet hakkına aykırı olduğu savunmalarıyla davanın reddini talep ettiği bir rücuen tazminat davasıdır.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR Y.TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile karşı taraf arasında imzalanan sözleşme ile ...İşletme Müdürlüğü'ne ait güvenlik işlerinin bir bütün olarak 01.08.2012-31.12.2014 tarihleri arasında Yüklenici firmalara verildiğini, yüklenici firmalar bünyesinde çalışan işçilerin çalıştıkları dönemlere ilişkin olarak çeşitli işçilik alacakları için ...Mahkemesinde dava açtıklarını ve müvekkili aleyhine hükmedilen bu kararların kesinleştiğini, işçiler tarafından açılan bu davaların neticesinde hükmoluna tutarların tahsili amacıyla müvekkili şirkete karşı icra takipleri yapıldığını, müvekkilinin dosyaları ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı şirketler ile imzalanan sözleşme hükümleri ve genel hukuk kuralları gereği müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı tüm işçilik alacağı kalemlerinden yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından yapılan tüm ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesi talep edildiğini belirterek her bir davalı için şimdilik 100 TL olmak üzere 200 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesine kara verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14.07.2025 tarama tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini davalı .... Yönünden 26.291,20 TL olmak üzere toplam 55.777,51 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır. II-SAVUNMALARDavalılardan .... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu taleplerin tamamı zaman aşımına uğradığını, 31.07.2014 tarihinde.. genel müdürlüğü ile hizmet sözleşmelerinin bittiğinde ilgili kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, bu ödemenin dekontları Kuruma teslim edilmiş, kurum tarafından kesin kabul yapılarak teminatlarının iade edildiğini, ödedikleri kıdem tazminat bedelinin tekrar talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 4734 sayılı kanuna göre yapılan ihalelerde kıdem tazminatının firmalara rücu edilmesinin anayasanın mülkiyet hakkına aykırı olduğunu, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının … ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, … işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödeneceğini, 4734 sayılı kanun ile kıdem ve ihbar tazminat hesaplaması çıkarılmış olması kurumlar yaklaşık maliyet cetvellerinde kıdem adı altında bir maliyet eklenmemiş olması firmalarda ihalelere 4734 sayılı kanunda belirtilen işçilik modülünü kullanarak katılma zorunluluğu olduğu ve hiçbir yerde kıdem maliyeti ekleyememiş olması birlikte değerlendirildiğinde; ve bu maddelere rağmen kıdem tazminatı ödenen personellere kurum tarafından tekrar talep edilmesi ödenen kıdem tazminatı tekrar istenmesi ve kamu kurumlarının vermediği ve maliyet hesaplarına dahil etmedikleri ve firmalarında kıdem maliyetini 4734 sayılı yasaya göre ekleyemediği göz önüne alındığında kıdem maliyetini firmalara rücu edilmesinin Anayasanın mülkiyet hakkına aykırı olduğunu, itirazların kabulü ile dosya kapsamında kıdem tazminatı ödeme yapılmış olması ve Anayasanın Mülkiyet hakkı da birlikte değerlendirilmesi talebi doğrultusunda reddi gerektiğini savunmuş davanın reddini istemiştir. Diğer davalı yan dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları. 3. Ödeme dekont örneği. 4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri. 5. ... esas sayılı dosyası. 6....esas sayılı dosyası. 7... esas sayılı dosyası. 8.... esas sayılı dosyası. 9... esas sayılı dosyası.10-.. sayılı takip dosyası. 11-.... sayılı takip dosyası. 12. ... sayılı takip dosyası. 13- .... sayılı takip dosyası. 14-... sayılı takip dosyası. 15. ... sayılı takip dosyası. 16.Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı kurum işyerinde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca çalıştırılmış olan dava dışı işçiler ... tarafından açılan davalar sonucunda ,davacı kuruluş tarafından yapılan ödemeler nedeniyle rücu davası açıldığını, rapor kapsamında yapılan incelemede 5 işçinin davalılar bünyesinde çalıştığı fakat dava dışı işçi ... Davalı Şirketlerde Çalışmadığı Tespit Edilmiş Olup Bu Nedenle ... ile ilgili icra müdürlüğüne yapılan (05.08.2022 de 19.972,44-TL) ödeme rücu hesaplamasında dikkate alınmadığını, rücu talebi kapsamında 5 ayrı mahkeme dosyası ve 5 ayrı icra dosyası bulunduğunu, bu dosyalar ve ödeme tutarları: Dava dışı işçi ... Sayılı karar sonucunda kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı yönünden hüküm verilmiş; ...E. sayılı dosyasına 26.06.2018 de 4.550,00-TL , 17.07.2018 de 636,01-TL olmak suretiyle 5.186,01-TL toplam ödeme yapıldığı, dava dışı işçi .... Sayılı karar sonucunda kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı yönünden hüküm verilmiş ; ... sayılı dosyasına 18.09.2017 de 4.920,00-TL toplam ödeme yapıldığı, dava dışı işçi ... açtığı......... Sayılı karar sonucunda kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı yönünden hüküm verilmiş; .... Sayılı karar sonucunda kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı yönünden hüküm verilmiş; ..... sayılı dosyasına 23.06.2017 de 4.810,80-TL toplam ödeme yapıldığı, dava dışı işçi ...’un açtığı, ...E. ve.... Sayılı karar sonucunda kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı yönünden hüküm verilmiş; ... ESAS sayılı dosyasına 05.05.2023 de 25.190,01-TL toplam ödeme yapıldığı, İş Mahkemesi davalarının huzurdaki dava davalılarına ihbar edildiğinin tespit edildiğini, davacı tarafından icra dosyalarına yapılan bu ödemeler ile ilgili her bir işçi yönünden ayrı olarak rücu hesaplaması yapıldığını, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarların, ... yönünden her bir işçi ile ilgili sorumluluk tutarları ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı toplamının 26.291,20 TL olduğu, davalı alt işverenler yönünden rücu edilebilir toplam tutarın 55.777,51 TL olacağı, her bir alt işverenin kendi dönemi ile sınırlı sorulu olabileceği, İş Mahkemesi dosyasında davalı alt işverenlere ihbar yapıldığından ödeme tarihlerinden itibaren faiz uygulaması hususu takdir Sayın Mahkemeye ait olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir. Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir. Dava dışı işçilerden ...'in, █████/2012-█████/2014 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.12.2014 tarihinde iş akdinin sonlandırılarak ...sayılı takip dosyasına 26.06.2018 tarihinde 4.550,00 TL; █████/2018 tarihinde 636,01 TL olmak üzere toplam 5.186,01 TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 857gün olup, bu sürenin 720 günü ... kayıtlarından anlaşılmıştır. Dava dışı işçilerden ..., █████/2012-█████/2014 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.12.2014 tarihinde iş akdinin sonlandırılarak ...sayılı takip dosyasına █████/2017 tarihinde 4.920,00 TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 870 gün olup, bu sürenin 720 günü...çalışanı olduğu,....kayıtlarından anlaşılmıştır. Dava dışı işçilerden ..., █████/2012-█████/2014 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.12.2014 tarihinde iş akdinin sonlandırılarak .... sayılı takip dosyasına 25.09.2020 tarihinde 15.670,69-TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 857 gün olup, bu sürenin 720 günü Orta ... kayıtlarından anlaşılmıştır. Dava dışı işçilerden .... █████/2012-█████/2014 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.12.2014 tarihinde iş akdinin sonlandırılarak ... sayılı takip dosyasına █████/2017 tarihinde 4.810,80-TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 815 gün olup, bu sürenin 681 günü Orta ...kayıtlarından anlaşılmıştır. Dava dışı işçilerden .... , █████/2012-█████/2014 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 31.12.2014 tarihinde iş akdinin sonlandırılarak ... sayılı takip dosyasına █████/2023 tarihinde 25.190,01-TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 870 gün olup, bu sürenin 720 günü Orta ... kayıtlarından anlaşılmıştır. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları tespit edilmiştir. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Bununla birlikte her ne kadar dava dışı işçi...hakkında talepte bulunulmuş ise de; dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalışmasının bulunmadığı tespit edilmiş olup, rücu hesabı yapılmasında bu işçiye ödenen bedel dikkate alınmamıştır. Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemeleri kararlarıyla dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçilerin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğu ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.V-HÜKÜM1-Davanın kabulü ile, - 29.486,31 TL'nin ... ( 26.291,20 TL'nin 3.535,83-TL'lik kısmına 17.07.2018 tarihinde, 3.410,06-TL'lik kısmına 18.09.2017 tarihinde, 5.349,98-TL'lik kısmına 25.09.2020 tarihinde, 3.327,64-TL'lik kısmına 23.06.2017 tarihinden, 4.720,61-TL'lik kısmına 05.05.2023 tarihinden, ) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,toplam 55.777,51 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, Karar ve İlam Harcı 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.810,16 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 949,12- TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.386,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.423,44-TL ( 1.281,13-TL ...'den, 1.142,31-TL ... sorumlu olmak kaydıyla ) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,Yargılama Giderleri ve Gider Avansı3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 450,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 6.000,00-TL olarak yapılan toplam 6.450,00-TL ( 3.409,74-TL ... 3.040,26-TL ....sorumlu olmak kaydıyla ) yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 1.865,12 -TL ( 985,97-TL .... 'den, 879,15-TL ... sorumlu olmak kaydıyla ) yargılama harcının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE,6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.800,00-TL (2.008,83-TL .... 'den, 1.791,17-TL ... sorumlu olmak kaydıyla ) arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,Vekalet Ücreti7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000,00 -TL (23.788,87-TL .... 'den, 21.211,13-T... sorumlu olmak kaydıyla ) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı█████/2025 ....