Sahte bono kaynaklı menfi tespit davasında, imza incelemesiyle borçsuzluğa hükmedilen gerekçeli karar.
Özet: Sahte olduğu iddia edilen ve bilirkişi raporuyla da doğruluğu kanıtlanan bir bono üzerindeki imzaya dayanarak davacılar aleyhine başlatılan icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında; mahkeme, senedin altındaki imzanın davacıya ait olmadığının belirlenmesi ve bu savunmanın herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir defi olması gerekçeleriyle davacıların borçlu olmadığının tespitine ve maaşından yapılan tahsilatın kısmen iadesine karar vermiş, davalının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi de imzaların bağımsızlığı ilkesi doğrultusunda alt mahkeme kararında isabetsizlik bulunmadığına hükmetmiştir.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████................x..............x.......................x................x........x.........x.................xDAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkilleri aleyhine █████/2018 tanzim, █████/2019 vade tarihli 100.000,00 TL miktarlı bono dayanak gösterilerek, ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyası ile birlikte 144.000,00 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, takip konusu kambiyo senedinde şekli olarak ...........'ün lehtar, keşideci borçlunun da ............, davalının ise hamil ve ciranta olduğunu, takip konusu senedin protesto edilmeden icra takibine konu edildiğini, protesto etmeden de müvekkili lehtar ...........'e icra takibi yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, protesto edilmemiş emre muharrer senetlerde keşideci dışındakilere husumet yöneltilemeyeceği ve icra takibi yapılamayacağını, senette düzenleyen/keşideci olarak görünen müvekkilinin adının ... olarak yanlış olarak yazıldığını, ............ olarak atılan imzanın müvekkili ............'ye ait olmadığını, müvekkilinin takip konusu senette ne imzası ne de el yazısının mevcut olmadığını, müvekkilinin adı ve imzası kullanılarak kötü niyetli olarak borçlandırıldığını, maaşına haciz konularak mağduriyetinin daha da artırıldığını, imza incelemesinde bu hususun açıkça ortaya çıkacağını, senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığından senedin sahte olduğunu, sahte senede dayalı olarak icra takibi yapılamayacağını belirterek, müvekkillerinin icra takibi nedeni ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, müvekkillerinden tahsil edilen/edilecek tahsilatların davalıdan istirdatına, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı borçlulara ait 144.000,00 TL'lik harca esas değer borçlarını alacaklı ...'e ödemediklerini, borç silsilesinde kendisinin cirosu olduğundan, seneti ...'e ödeyip senedi aldığını, iyiniyetli hamil olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.Mahkememizin █████/2023 tarih, ████████ Esas-████████ K. sayılı kararı ile, davacıların menfi tespit isteminin kabulü ile, davacıların ... Genel 1. İcra Müdürlüğü'nün ███████████ esas (eski ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas ) sayılı takip dosyasına konu █████/2018 tanzim tarihli, █████/2019 vadeli, 100.000,00 TL bedelli senet nedeni ile davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, davacı ............'nin istirdat isteminin kısmen kabulü ile, 4.754,34 TL'nin davalıdan alınarak davacı ............'ye ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş olup; iş bu karara karşı yasal süre içerisinde davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapılması neticesinde, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ K. sayılı ilamı ile; " ... Dava, İİK 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.... Genel 1.İcra Müdürlüğü'nün ███████████ esas (eski ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas ) sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı .............. tarafından, davacılar ........... ve ............ aleyhine, "100.000,00 TL bedelli, █████/2018 tanzim tarihli, █████/2019 vade tarihli senet" dayanak gösterilerek toplam 144.000,00 TL'nin tahsili amacı ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı ............ maaşından icra kanalıyla harç hariç 4.754,34 TL kesinti yapıldığı görülmüştür.Takibe dayanak senet fotokopisinin incelenmesinden ... Telli’nin keşideci, ...........’ün lehdar ve davalının ise senedi lehtardan ciro yoluyla alan hamil olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu, borçlusu ............ ve alacaklısı ........... olarak düzenlenmiş, 01.08.2018 tanzim ve 30.01.2019 ödeme tarihli 100.000 TL'lik senedin ön yüzünde ... Telli adına atıl bulunan borçlu imzaları, senedin arka yüzünde ........... ve .............. adına atılı bulunan ciranta imzaların, mevcut mukayese imzalarına kıyasen ............ elinden çıkmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiş olup, Mahkemece davacı ............ yönünden özellikle dava konusu bono altındaki imzanın davacıya ait olmadığının belirlenmesi ve bu definin herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defilerden olmasına göre davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.İmzaların istiklali ilkesi gereği keşidecinin imzasının sahteliğini lehdar olan davacı ileri süremeyecek olup, birbirini takip eden imzalar uyarınca lehdar senetten sorumludur.Davacı ..........., davalının ödememe protestosu çekmediğini, kendisine karşı başvuru hakkı olmadığını bu nedenle takip nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmiştir.6102 sayılı TTK m. 730, uyarınca hamil süresi içerisinde ödememe protestosu çekmemiş ise keşideci dışındaki diğer cirantalara karşı kambiyo hukukundan kaynaklanan başvuru hakkını kaybeder.Dosya incelendiğinde davaya konu bononun davacı tarafça davalıya ciro edildiği ve davalı tarafça icra takibine konu edildiği görülmektedir. Fakat davalı alacaklı, icra takibine girişmeden önce ödememe protestosu çekmediğinden, kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları yitirilmiş olduğundan, kendisinden önceki cirantaya karşı kambiyo yoluyla icra takibi yapamaz ise de bono üzerinde davalı alacaklının davacıdan sonraki ciranta olduğu ve hamil sıfatıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır. Hamil davalı kendisinden önceki ciranta davacıya karşı aradaki temel ilişkiyi kanıtlamak suretiyle alacak talebinde bulunabilir.Somut olayda, mahkemece, dava konusu senedin davalının temel ilişkiye dayalı alacağı bakımından yazılı delil başlangıcı olduğunun kabulü ile ispat yükünün davalıda olduğu gözetilerek, davalıya temel ilişkiyi kanıtlama imkanı verilip, bu konudaki delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir (Yargıtay 19. HD. █████████ E, ███████ K ve █████/2020 T. Sayılı vb kararları).Açıklanan bu nedenlerle mahkemece davalıya davacı ...........'den alacağının ispatı imkanı verilip, bütün deliller toplandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiğinden,,," şeklinde belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar ve █████/2023 tarihli kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde; ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ K. sayılı ilamı ile, davacılardan ............ yönünden, dava konusu bono altındaki imzanın davacıyı ait olmadığı belirlendiğinden, Mahkememizce davacı ............'nin davasının kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı belirlenmiştir.Ancak diğer davacı ........... yönünden, davalı hamilin süresi içerisinde ödememe protestosu çekmeyerek kambiyo hukukundan kaynaklanan başvuru hakkını kaybetmiş ise de, dava konusu senedin, davalının temel ilişkiye dayalı alacağı bakımından yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olduğu, ispat yükü üzerinde olan davalıya temel ilişkiyi kanıtlama imkanı verilerek, varsa delilleri toplandıktan sonra karar verilmesi gerektiği üzerinde durularak Mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmekle; Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davalı tarafa temel ilişkiye dayalı alacağının tespitine yönelik delillerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Davalı .............. tarafından █████/2025 havale tarihli dilekçe ekinde, liste halinde bir kısım Mahkeme kararlarının bildirildiği, bahse konu dava dosyalarının, daha önce de davalının cevap dilekçesi ekinde bildirdiği ve celbini talep ettiği ve o aşamada dosya içerisine alındığı, söz konusu İcra Hukuk Mahkemesi kararlarının ise, iş bu davanın konusu ile irtibatlı olmadığı, davalının dava konusu senede dayalı alacağını kanıtlamaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu senedin, davalının temel ilişkiye dayalı alacağı bakımından yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olduğu kabul edilerek, davalıya tanık bildirmek isteyip istemediği sorulmuş, davalı asil katıldığı █████/2025 tarihli oturumda; " ...tüm delillerimi Mahkemeye sundum, tanık deliline dayanmıyorum, tanık bildirmek istemiyorum, davanın reddine karar verilsin, " şeklinde beyanda bulunduğu, cevap dilekçesinde de yemin deliline dayanmadığı görülmekle, ispat yükü üzerinde bulunan davalının, kendisinden önceki ciranta davacı ........... ile aralarındaki temel ilişkiyi kanıtlamaya elverişli delil sunamadığı, alacağını ispat edemediği anlaşılmakla, Mahkememizin önceki hükmü gibi davacıların menfi tespit istemlerinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:1-Davacıların menfi tespit isteminin kabulü ile, davacıların ... Genel 1. İcra Müdürlüğü'nün ███████████ esas (eski ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas ) sayılı takip dosyasına konu █████/2018 tanzim tarihli, █████/2019 vadeli, 100.000,00 TL bedelli senet nedeni ile davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine,2-Davacı ............'nin istirdat isteminin kısmen kabulü ile, 4.754,34 TL'nin davalıdan alınarak davacı ............'ye ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddine, 4-Alınması gerekli 10.161,40 TL harçtan peşin alınan 2.459,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.702,24 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafından yatırılan 2.459,16 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,6-Davacının menfi tespit istemi yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,7-Davacının istirdat istemi yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 4.754,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ............'ye verilmesine,8-Davacılar tarafından yapılan 1.426,70 TL (ilk yargılama gideri, başvuru harcı, vekalet harcı, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 1.423,51 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı tarafından yapılan 165,00 TL ( posta gideri ) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 0,37 TL'lik kısmının davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:DAVACIBilirkişi Ücreti : 1.000,00 TLPosta Masrafı : 334,50 TLBaşvurma Harcı : 80,70 TLVekalet Harcı : 11,50 TLDAVALIPosta Masrafı : 165,00 TL