Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, alacağın temliki nedeniyle oluşan pasif husumet yokluğu kararının istinaf incelemesi.
Özet: Davacı, davalının edimini yerine getirmediği iddiasıyla kambiyo senetlerinden kaynaklanan borçlu olmadığının tespiti, icra takibinin durdurulması ve ödenen 150.000 TLnin iadesi talebiyle menfi tespit davası açmış, ancak ilk derece mahkemesi, icra takibine konu alacağın davanın açılmasından önce başka bir şirkete temlik edilmiş olması nedeniyle davalıda pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davayı reddetmiş; davacı ise, iki şirket arasındaki organik bağa, temlikin sıhhatinin denetlenmediğine ve HMK 124. maddenin uygulanabilirliğine dikkat çekerek kararı istinaf etmiştir.
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN :... (...)ÜYE :... (...)ÜYE :... (...)KATİP :... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ :SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ :█████/2025NUMARASI :████████ Esas - ████████ KararDAVACI :...VEKİLİ :Av. ...DAVALI :KAPLAN GROUP SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ :Av. ...DAVA :Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), DAVA TARİHİ :█████/2025KARAR TARİHİ :█████/2026KR. YAZIM TARİHİ :█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasına dayanak kambiyo senetleri sebebiyle davalıya borçlu olmadığını, davalının edimini yerine getirmediğinden senetlerin bedelsiz kaldığını belirterek Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasındaki takibin tedbiren durdurulmasını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olmakla takip konusu alacağını %20'sinden aşağı olmamak üzere takdir edilecek tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini, takip dosyasına ödenen 150.000,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:İlk derece mahkemesince; "... Davacının menfi tespit talepli davasının pasif husumet yokluğundan reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; temlik sözleşmesinde temlik eden Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, temellük eden Kaplan Group Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olduğunu, her iki davalı şirket arasında organik ve hukuki bağ bulunduğunu, kurucuları/temsile yetkilileri/ortaklarının aynı olduğunu, temlik sözleşmesinin sıhhatinin denetlenmediğini, davalı şirketin alacaklı sıfatı devam etmekle davanın işbu alacaklı/davalı şirket aleyhine açıldığı dolayısı ile husumetin doğru şirkete yöneltildiğinin gözetilmesi gerektiğini, temlik sözleşmesinin varlığı ve alacaklı taraf değişikliği kabul edilebilse dahi HMK'nın "Tarafta iradi değişiklik" başlıklı 124. maddesinin uygulanabilirliğinin de gözetilmediğini, bu usulün tatbikinin mümkün olduğunu ve yerel mahkemece uygulanmasına imkan tanınmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir. DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarih, ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinde, davacının Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasına dayanak kambiyo senetleri sebebiyle davalıya borçlu olmadığını, davalının edimini yerine getirmediğinden senetlerin bedelsiz kaldığını belirterek Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasındaki takibin tedbiren durdurulmasını, borçlu olmadığının tespitini, takip dosyasına ödenen 150.000,00-TL'nin istirdatını talep ettiği, davacının istirdat talebinin bu dosyadan tefrik edildiği, davalının davanın reddini savunduğu, Mahkemece davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edildiği görülmektedir Somut olayda icra takibine konu alacağın eldeki bu davadan önce (bu davanın davalısı) Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından benzer isme sahip olan ancak farklı tüzel kişilikleri olan Kaplan Group Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine temlik edildiği görülmektedir.Mahkemece, Yapılan temlik işleminin davadan önce olması sebebiyle HMK'nın 125. maddesinin işletilme ihtimali bulunmadığı, Davanın açıldığı tarih itibariyle davalının alacaklı sıfatının olmadığı ve dolayısıyla eldeki bu menfi tespit davası açısından pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Davalı Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı takibinin başlatıldığı, davacı tarafından menfi tespit davası açılmak üzere arabulucuya başvurulduğu, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığı, daha sonra alacağın icra dosyasının alacaklısı Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından benzer isme sahip olan ancak farklı tüzel kişiliği olan Kaplan Group Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine devredildiği, davacı tarafından alacağı devreden Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine eldeki davanın açıldığı görülmektedir. Mahkemenin kabulünde olduğu üzere 6100 sayılı HMK'nın dava konusunun devrine ilişkin 125. maddesinin, alacağın davadan önce devredilmesi nedeniyle uygulanma ihtimali bulunmamaktadır.Öte yandan HMK'nın 124. maddesi; "(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişilerin yargılama giderine hükmeder." düzenlemesini içermektedir.6100 sayılı HMK'nın 124/3. maddesinde yer alan "maddi hatadan kaynaklanan ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir." düzenlemesi dışında dahili dava yolu ile taraf değişikliğine gidilmesi mümkün değildir. Usul hukukumuzda dahili dava müessesesi bulunmayıp, HUMK'nın 49-52. maddeleri (6100 sayılı HMK'nın 61 vd. md.) uyarınca, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen kişi, dava açıldıktan sonra ihbar ya da dahili dava dilekçesi ile davada taraf sıfatını kazanamayacağı gibi, ıslah yoluyla dahi davada taraf değişikliğinin olanaklı bulunmadığı ve husumetin mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği açıktır.Somut olayda; dava konusu alacağın Kaplan Group Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından Sakarya 2. İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı takip dosyasına konu edildiği, davacı tarafından bu alacaklı aleyhine borcu bulunmadığından menfi tespit davası açılmak üzere arabuluculuk yoluna başvurulduğu, araculuculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığı, daha sonra alacağın dava dışı Kaplan Group Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine devredildiği, devralan şirketin alacağın devri suretiyle külli halef olması nedeniyle, davalıya karşı yapılan arabuluculuk sürecinin dava dışı Kaplan Group Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi açısından da geçerli olduğu, icra dairesine bildirilen alacağın devrinden, davacıya yapılmış bir tebligat bulunmaması nedeniyle haberdar olması gerektiği sonucu çıkarılamayacağı, bu nedenlerle davacının davasını açarken tarafta yanılmasının kabul edilebilir bir hataya dayandığı ve dürüstlük kuralına aykırılık oluşturmadığı, şu halde somut olayda 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesinde düzenlenen tarafta iradi değişiklik hallerinin uygulanmaması ve davacıya bu imkanın tanınmaması hatalı bulunmuş, kararın bu nedenlerle kaldırılmasına karar verilmiştir.Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacı vekili ile davalının adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*