danıştay, bir polis memurunun menşei belli olmayan mühimmat ve kasatura bulundurma eylemi nedeniyle meslekten çıkarma cezasının hukuka uygunluğunu ve disiplin süreci hükümlerini inceledi.

Danıştay, bir polis memurunun menşei belli olmayan mühimmat ve kasatura bulundurma eylemi nedeniyle meslekten çıkarma cezasının hukuka uygunluğunu ve disiplin süreci hükümlerini inceledi.

Özet: Bir polis memurunun, konutunda bulunan menşei belli olmayan ve bulundurulması yasak fişekler ile kasaturalar nedeniyle meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi işleminin iptali ve parasal haklarının ödenmesi istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararı sonrasında, davalı idareler tarafından, bölge idare mahkemesinin disiplin kurulu kararlarının kesinleşmesi hükümlerini de değerlendirerek verdiği kararın 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması talep edilmektedir.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : █████████

Karar No : █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı

2-... Müdürlüğü

VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-y maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine dair █████/2020 Bakan Oluru tarihli, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, evinde yapılan aramada ele geçirilen fişek ve kasaturaları 15 Temmuz gecesi FETÖ mensuplarının kullandığı silahlardan ve yıkılan Emniyet Binasının enkazında bulduğu, ayrıca İkmal Şube Müdürlüğünce kendilerine G-3 ve kaleşnikof mermileri dağıtıldığı yönünde beyanda bulunduğu, ceza soruşturması kapsamında Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden davacının evinde yapılan aramada ele geçirilen 43 adet G-3 tüfeğine ait fişekler ile 2 adet yine aynı tip tüfeğe ait kasaturaların envanterde bulunup bulunmadığı, fişeklerin davacının zimmetine verilip verilmediği, emniyetten çalınmış olup olmadığının sorulması üzerine verilen cevap yazısında 43 adet G-3 tüfeğine ait fişeğin eksik olmadığı, G-3 tüfeğine ait fişek ile yine aynı tip tüfeğe ait kasaturaların envanterlerinde bulunduğu, herhangi bir kayıp ve çalıntı olmadığı, ayrıca davacıya herhangi bir zimmet yapılmadığının bildirildiği, bu durumda, idari soruşturma ve ceza soruşturması kapsamında menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak fiilini işlediği sabit olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-y maddesinde, "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" eyleminin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında yer aldığı, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı (06.09.2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle değişik) 18. maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla,

kesinleşir."

(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

......"

hükmüne yer verildiği, anılan maddeye bakıldığında, Kanun'un 18. maddesinin 2 numaralı alt fıkrasında yer alan düzenlemenin değişiklikten önceki halinde "Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." şeklinde iken, █████/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle yapılan değişiklikle, bu fıkrada yer alan "Birinci fıkranın" ibaresi, "Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın.. "şeklinde değiştirildiğinin görüldüğü, davacının ikametinde yapılan aramada 43 adet G-3 silahına ait fişek ve yine G-3 silahına ait olduğu değerlendirilen 2 adet kasatura ele geçirilmesi sonrasında başlatılan soruşturma sonucunda davacının Ankara İl Polis Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunca incelenerek davacının iyi derecede performans puanı olması nedeniyle bir alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu kararın ise alt ceza uygulanması İçişleri Bakanınca uygun görülmeyerek 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması şeklinde onaylanması üzerine davanın açıldığı, yukarıda yer verilen düzenlemede, "Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenlerin .... Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağının" belirtildiği, davaya konu disiplin cezası kararının Bakanlık Makamının onayına sunulduğu tarihte yürürlükte olan bu düzenleme uyarınca, Bakan tarafından uygun görülmeyen bu kararın, Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirilmesi gerekirken, bunun yerine Bakan tarafından doğrudan meslekten çıkarma cezasına karar verilmesi işleminde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; davacının istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; davacı fiilinin sabit olduğu, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin "Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder." hükmü ile 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi doğrultusunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza tatbikine yetkisi bulunmadığından davacı hakkında İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma kararının onaylanması suretiyle Bakanlık Makamınca işlem tesis edildiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY:

Ankara Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının, "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-y maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmesinin ardından dosyanın gönderildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen ... günlü, ... sayılı karar ile davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verilmiştir. Bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından, "EGM Yüksek Disiplin Kurulu yukarıdaki kararında il polis disiplin kuruluyla aynı görüşte olduğundan ve bir alt ceza verilmesine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına" ifadelerine yer verilmek suretiyle █████/2020 tarihli olurun verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-y maddesinde; "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.

Aynı Kanun'un "Takdir hakkının kullanımı" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.

(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.

(3) Takdir hakkı kullanılırken;

a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,

b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,

c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,

ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,

d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,

e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,

f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık,

gözönüne alınır.

(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbir

idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu

doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz.

" hükmü, "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;

1)Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını,

...

verebilir." hükmüne, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18'inci maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir.

(3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; il polis disiplin kurulunun, polis memurları hakkındaki bütün disiplin cezalarını vermeye yetkili olduğu, il polis disiplin kurulu kararıyla meslekten çıkarma cezası dışında bir ceza verilmesi durumunda kararın valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararların ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyaların Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağı, alt ceza uygulamasının ise, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde, takdir hakkının kullanılması kapsamında yapılacak bir uygulama olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliğini taşımadığı açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının ikametinde yapılan aramada 43 adet G-3 silahına ait fişek ve yine G-3 silahına ait olduğu değerlendirilen 2 adet kasatura ele geçirilmesi üzerine; "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiilini işlediği iddiası ile başlatılan disiplin soruşturması kapsamında hazırlanan █████/2019 tarihli disiplin soruşturma raporunda davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi yönünde kanaat bildirildiği, Ankara Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-y maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilerek dosyanın karara bağlanması için Emniyet Genel Müdürlüğüne tevdii edildiği, devamında Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacı hakkında iddia olunan fiillerin sübuta erdiği, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-y maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, performans değerlendirme puanları iyi olduğundan aynı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği (görüş bildirildiği), bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulama yetkisi bulunmadığından bahisle davacı hakkındaki meslekten çıkarma cezasının onaylandığı belirtilmek suretiyle █████/2020 tarihli olurun verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; Bölge İdare Mahkemesi tarafından, İl Polis Disiplin Kurulunca davacı hakkında tesis edilen ve Vali tarafından da uygun görülen meslekten çıkarma cezasının Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca netice itibariyle uygun görülmeyerek alt ceza uygulaması cihetine gidildiği, bu tip durumlarda da 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." düzenlemesi uyarınca dosyanın kesin karara bağlanmak üzere Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi gerekirken söz konusu süreç işletilmeksizin doğrudan Bakan tarafından meslekten çıkarma cezasının onaylanması şeklinde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt cezanın uygulanmasının takdir hakkı kapsamında olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı, bu özelliği gereğince alt ceza uygulamasının "uygun görüş" kavramının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda, dava konusu meslekten çıkarma cezasının tesis edilmesi sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanması yönündeki görüşünün, davacının meslekten çıkarılmasına karar veren ve takdir hakkını alt ceza uygulanmaması yönünde kullanan İl Polis Disiplin Kurulunun kararını uygun görmediği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, alt ceza uygulamasının yukarıda açıklanan niteliği gereğince, İl Polis Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma kararının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanarak neticeten 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yolundaki görüşüyle birlikte Bakanın onayına sunulması üzerine, Bakanın, bu görüşü ve İl Polis Disiplin Kurulu kararını değerlendirebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen görüşü dikkate almayarak İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasını onaylaması durumunda, başka bir ifade ile Bakanın alt ceza uygulanması hususunda sahip olduğu takdir hakkını, alt ceza uygulanmaması yönünde kullanması suretiyle tesis edilen işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi, .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla, bozulması yolundaki çoğunluk kararına katılmıyoruz.