Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfiz davasında ödenen nispi harcın maktu harca dönüştürülerek iadesine ilişkin istinafı inceledi.
Özet: Ukraynadaki bir ticaret mahkemesinin, kiralanan inşaat makinelerinin teslim edilmemesi ve kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davacı lehine Limak İnşaat aleyhine verdiği önemli miktarda alacak hükmü içeren kararının Türkiyede tanınması ve tenfizi davasında, ilk derece mahkemesi, tebligatların usulüne uygun yapıldığı, kararın kesinleştiği, kamu düzenine aykırılık bulunmadığı ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanundaki şartların sağlandığı gerekçesiyle davayı kabul etmiştir; ancak davacı vekili, ilk derece mahkemesinin yargılama sonunda fazla ödenen nispi harcın iadesine ilişkin kararının Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğu iddiasıyla istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)ESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ : █████/2026ESAS-KARAR NUMARASI : ████████E., ████████K.DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tanıma ve TenfizKARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026 Taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı Limak İnşaat arasında, Dnipropetrovsk Metro İnşaatı'nda kullanılmak üzere kiralanan inşaat makinelerinin teslim edilmemesi ve kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle oluşan uyuşmazlık neticesinde, davacı ... - ... şirketi Dnipropetrovsk Bölge Ticaret Mahkemesi'nin ███████/24 sayılı alacak davasının ikame edildiğini, yapılan yargılama sonucu davalı ... İnşaat'tan 36.787.637,34.-UAH ana para, 2.082.437,14.-UAH faiz, 10.498.719,99.-UAH enflasyon kaybı, 742.809,92.-UAH mahkeme masrafı olmak üzere toplam 50.111.604,39.-UAH'ın tahsiline karar verildiğini belirterek, Dnipropetrovsk Bölge Ticaret Mahkemesi'nin ███████/24 sayı ve 11.06.2024 tarihli kararının tenfizini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili özetle: Dnipropetrovsk Bölge Ticaret Mahkemesi Kararının, müvekkili şirkete usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği için müvekkili şirket tarafından dava konusu yabancı mahkeme kararına karşı temyiz yoluna gidilmesinin mümkün olmadığını, buna göre; MÖHUK 54.maddede tahdidi olarak sayılan koşulların tamamı bir arada bulunmadığından aksine Dava konusu yabancı mahkeme kararının, müvekkili şirketin gıyabında ve/veya kısıtlanmış katılımı ile verilmiş bir karar olduğundan artık Türk Mahkemeleri tarafından tanınması ve tenfizinin hukuken mümkün bulunmadığını, yabancı mahkeme kararını Ukrayna'da icra etmek ve bu karar konu tüm alacağını müvekkili şirketten tahsil etmekte yetinmeyip, aynı kararı bir de Türkiye'de uygulamak ve müvekkili şirketten mükerrer tahsilat yapmayı amaçladığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince "... tenfizi istenen kararın ticari iş nedeniyle kiralanan iş makinelerinin iadesi yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin olduğu, bu nedenle Türk Hukukuna göre akdi münasebetten kaynaklanan ve ticari mahiyette sayılan bir uyuşmazlık kapsamında yer aldığı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 48. maddesi kapsamında davacıdan teminat alınmasına gerek olmadığı, kararın kesinleşme şerhi ile onaylı örnekleri ve Apostil şerhli konsolosluk tarafından onaylı tercümelerin sunulduğu, her iki tarafın yargılamaya katılması için gerekli tebligatların yapıldığı, mahkeme kararına konu uyuşmazlığın, yargılama usullerine uygun şekilde ve taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine göre gerçekleştirildiği, sunulan belgelere göre tenfizi istenen mahkeme kararının usulüne göre kesinleştiği, kamu düzenine bir aykırılık olmadığı, mahkeme kararının 5718 sayılı MÖHUK hükümlerine göre tenfizi için aranan bütün şartları içerdiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne..." karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davanın Ukrayna Mahkemesi kararının tenfizine ilişkin olduğu, tenfizi talep edilen kararın 50.061.604,39.-UAH’ın davalı şirketten tahsiline yönelik olup, bir miktar paranın tahsili hükmünü içerdiği, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.01.2026 tarihli ara kararı ile taraflarına "tenfize konu edilen yabancı mahkeme kararındaki tutarın dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının ¼ oranında tutarın yatırılması" için kesin süre verdiği, verilen kesin süre üzerine süresi içerisinde hesaplanan eksik 735.758,92.-TL harcın 21.01.2026 tarihinde mahkeme veznesine yatırıldığı, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davayı kabul ettiği, fakat gerekçeli kararında; "diğer yandan dava niteliği gereği nispi harca tabi olmakla ve tenfiz istemine konu miktar 50.061.604,39.UAH olup, bu miktarın TL karşılığı üzerinden eksik peşin harç, davacı tarafa verilen süre içerisinde ikmal edilmiş ise de Yargıtay’ın bu konudaki son içtihatlarının tenfiz davasında harç olarak maktu harç alınması gerektiği yönünde olduğu anlaşılmakla, maktu harç üzerindeki tutarın iadesine karar verilmesi gerekmiştir" denildiği ve 735.642,32.-TL harcın karar kesinleştiğinde iadesine karar verdiği, verilen kararın Yargıtay’ın yerleşik kararlarına aykırı olduğu, belirli bir miktar paranın tahsiline ilişkin hüküm içeren yabancı mahkeme kararlarının tenfizinde, kararda hüküm altına alınan miktar üzerinden nispi harç alınması gerektiği ve vekalet ücretinin de nispi oran üzerinden takdir edilmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince taraflarına 735.758,92.-TL eksik harcın yatırılmasını aksi takdirde davanın reddedileceğinin ihtar edildiği ve bu miktarı yatırmak zorunda kaldıkları, mahkeme kararında ise maktu vekalet ücretine hükmedildiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının dava harcı ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davacı ... ... Limited Şirketi arasındaki hukuki bir uyuşmazlığın çözümünde; Türk Mahkemelerinin yetkili olduğu, ancak; yabancı mahkeme tarafından verilen bir kararın Türk Mahkemeleri tarafından tanınmasına ve tenfizine karar verilebilmesi için aranan koşulların oluşmadığından dava konusu yabancı mahkeme kararının Türk Mahkemeleri tarafından tanınmasının ve tenfizinin hukuken mümkün bulunmadığı, somut olayda; tanınması ve tenfizi talep edilen dava konusu yabancı mahkeme kararı oluşturulurken müvekkilinin usulüne uygun olarak mahkemeye çağrılmaksızın ve/veya müvekkili tarafından ileri sürülen itirazlar dikkate alınmaksızın ve/veya müvekkili delil sunma ve savunma yapma hakkı kısıtlanmak suretiyle ve en önemlisi müvekkilince kısıtlı imkanlara rağmen sunulan deliller incelenmeksizin verilmiş bir karar olduğu, Dnipropetrovsk Bölge Ticaret Mahkemesi kararının müvekkiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği için müvekkilince dava konusu yabancı mahkeme kararına karşı temyiz yoluna gidilemediği, dava konusu yabancı mahkeme kararının uygulanması amacıyla, Ukrayna İcra Daireleri nezdinde tarafı ve konusu aynı olan icra takipleri başlatıldığı, müvekkilinin yabancı mahkeme kararına konu olan alacakların tamamını ödemek zorunda bırakıldığı, müvekkilinden hem nakden hem de haczen tahsilat yapıldığı, davacının tüm alacağını müvekkilinden tahsil etmekte yetinmeyip, aynı kararı bir de Türkiye'de uygulamak ve müvekkilinden mükerrer tahsilat yapmayı amaçladığı, karar tarihinden sonra yapılan ödemelerle borcun tamamen ifa edildiği hallerde, ortada icra kabiliyeti kazandırılacak bir alacak kalmadığından, tanıma ve tenfiz talebinin reddi gerekirken aksi yönde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, müvekkili aleyhine iki farklı vekalet ücretine hükmedilmiş olması nedeniyle usul kurallarına aykırı olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Dava, yabancı mahkeme kararının tanınmasına ve tenfizine ilişkin olup mahkemece kararın tenfizine karar verilmiştir. Davalı vekili davaya cevabında yabancı mahkeme tarafından yapılan yargılama sırasında gerekçeli kararın müvekkiline usulüne uygun olarak yapılmadığını ve bu nedenle müvekkilinin savunma haklarının kısıtlandığını savunmuştur. Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 2675 sayılı MÖHUK.’nun 38/c maddesi (yeni 5718 SK.’nun 54/c maddesi) uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma haklarının ihlali ise kamu düzenine aykırılıktan bağımsız bir tenfiz engeli olarak, 38/d maddesinde (yeni 54/ç maddesi) düzenlenmiştir. Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, gerekçeli kararın davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamında anlaşılmamaktadır.O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalıya yabancı mahkeme gerekçeli kararın 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği araştırılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmamıştır. Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a-6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davacı ve davalının sair istinaf nedenleri incelenmeksizin davalının istinaf talebinin kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-)Davalının vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.6 gereğince kabulü ile: Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████E., ████████K. sayılı █████/2026 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine, 3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. █████/2026 Başkan Üye Üye Katip