İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin kooperatif genel kurulunda yönetim ve denetim kurulu ibra kararlarının karar nisabına aykırı olduğu iddiasıyla açılan iptal davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir kooperatifin olağan genel kurulunda alınan yönetim ve denetim kurulu ibra kararlarının hukuka uygunluğunu ele almaktadır; davacı, ibra kararlarının Kooperatifler Kanununun 50. maddesine aykırı olarak alındığını, yönetim kurulu üyelerinin kendi ibralarında oy kullanmaması gerektiğini ve hem yönetim hem de denetim kurulu için gerekli olan salt çoğunluğun sağlanamadığını belirterek kararların yok hükmünde olduğunun tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, yönetim ve denetim kurulunun ibralarının yeterli çoğunlukla alındığı kanaatiyle davayı reddetmiş, davacı ise farklı oy hesaplamaları ve yasal dayanaklarla kararı istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:█████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2022NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVA:GENEL KURUL KARARININ İPTALİ KARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin 2019-2020 yılı olağan genel kurulunun █████/2021 tarihinde yapıldığını,39 asaleten 54 vekaleten olmak üzere 93 ortağın genel kurula katıldığını, gündemin 8. maddesinde yönetim ve denetim kurulunun ibrasının görüşüldüğünü, yönetim kurulunun 43 olumlu, 35 ret, denetim kurulunun 45 olumlu, 33 ret oyu ile ibra edildiğinin belirtildiğini, ancak lehte oy kullananların çoğunlukta olmasının karar nisabının sağlandığı anlamına gelmediğini, zira genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlası ile alınması gerektiğini, genel kurula 93 ortak katıldığından, yönetim ve denetim kurulunun ibrası için gerekli olan oy sayısının 48 olması gerektiğini belirterek, yönetim ve denetim kurulunun ibrasına ilişkin genel kurul kararının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP Davalı kooperatif cevabında; kooperatifin ilk toplantı tarihinin █████/2021 olduğunu, toplantı nisabı bulunmadığından toplantının █████/2021 tarihine ertelendiğini, anasözleşmenin 27 maddesine göre ikinci toplantıda hazır bulunanların sayısı ne olursa olsun kararların oyçokluğu ile alınacağını, kaldı ki yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasında toplam 78 oy kullanıldığını ve ibra kararların bu oyların çoğunluğu ile alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; davalı kooperatifin 133 ortağının olduğu, yapı kooperatiflerinde ortakların 1/4'ten fazlası ile toplanması ve kullanılan oyların yarıdan fazlasının olumlu oy kullanması gerektiği, ibrası istenen yönetim ve denetim kurulu üyeleri oy hakkından yoksun olduğu için, kalanların oyuyla ibra edilmeleri gerektiği, bu durumda, yönetim ve denetim kurulu hiç toplantıya katılmamış gibi değerlendirildiğinde, 78 kişi ile ortağın ibra kararında oy kullandığı, ibra kararı için bu oyların yarıdan bir fazlası olan 40 oy ile alınması gerektiği, yönetim ve denetim kurullarının ibrasına dair gündemin 8. maddesinde yönetim kurulunun 43, denetim kurulunun ise 45 oyla ibra edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİKarar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; Kooperatifler Kanunu 50. Maddesinin; "Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanmaz. Ortaklardan hiçbiri kendisi veya karı ve kocası yahut usul ve füruu ile kooperatif arasında şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz." hükmünü düzenlediğini, genel kurul başlamadan önce yapılan yoklamada 133 ortaktan 93 ortağın hazır olduğunun tespit edildiğini, yönetim kurulunun 5 kişiden oluştuğunu, bu kişilerin kendi ibralarında oy kullanmadığı kabul edildiğinde 88 kişinin oy kullandığını, ibra için yarıdan bir fazla kişinin oyu gerektiğinden 45 kişinin yönetim kurulunun ibrası için oy kullanması gerektiğini, oysa genel kurul tutanağına göre 43 üyenin lehte oy kullandığını, gerekli nisap sağlanmadığından yönetim kurulunun ibra edilmediğini; Kooperatifler Kanunu 50. maddesinde denetim kurulu üyelerinin ibrasında denetim kurulu üyelerinin oy kullanmasında sakınca bulunmadığını, bu durumda 93 ortak hazır bulunduğundan denetim kurulu üyelerinin ibrası için 48 oy gerektiğini, oysa denetim kurulu üyelerinin ibrası için 45 oy kullanıldığını, denetim kurulu üyelerinin kendi ibralarına oy kullanmamaları gerektiği kabul edilse dahi denetim kurulu üyesinin iki kişi olduğunu, bu iki kişinin oy kullanamayacaklarını, bu durumunda karar nisabının 47 olacağından nisabın sağlanmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRMEDava, yönetim ve denetim kurulunun ibralarına dair genel kurul kararınının, karar nisabına aykırı olduğu iddiasıyla yoklukla malul olduğunun tespitine ilişkindir.Mahkemece, yönetim ve denetim kurulu ibralarında 78 ortağın oy kullandığı ve oyların yarıdan fazlası ile, yönetim kurulunun 43 oy, denetim kurulunun ise 45 oy ile ibra edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.1- Kooperatifler Yasası'nın 45. maddesi uyarınca toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır. Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur. (m.51/1)Diğer taraftan Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir şekilde katılmış kişiler yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oy kullanamaz. (Kooperatifler Yasası m. 501/) kooperatif işlerinin görülmesine katılan kişiler, öncelikle yönetim kurulu başkan ve üyeleridir.Ayrıca toplantıya başlangıçta katılan ortakların, daha sonra toplantıyı terketmeleri, toplantı nisabını etkilememesi kaydı ile mümkündür."Toplantıya başlangıçta katılan ortakların, daha sonra toplantıyı terketmeleri, toplantı nisabını etkilememesi kaydı ile mümkündür. Ortakların toplantı sonuna kadar beklemelerini zorlayacak bir hukuki düzenleme de mevcut değildir. Bu durumda görüşme sırasında kalan üyelerin sayısı üzerinden nisap hesaplanmalıdır. Aksi halde, karar almak imkansız hale ve kooperatif çalışamaz duruma getirilmiş olur. Hukuki işlemi batıl kılacak yorum yerine, onu geçerli hale getirecek yorum tarzının tercih edilmesi çağdaş hukukta kabul gören yorum tarzıdır." (Yargıtay 23. HD'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı) Somut olayda yönetim kurulu başkan ve üyeleri yönetim kurulunun ibrasına dair 8 nolu gündem maddesinde oylamaya katılmamış, oylamada 43 olumlu, 35 ret oyu kullanılmıştır. Davacı vekili toplantı başında hazır olan ortak sayısının 93 olduğunu, kurul üyelerinin bu sayıdan düşülmesinden sonra 88 ortağın ibra kararında oy kullandığını, bu durumda oyların yarıdan bir fazlası ile, en az 45 ortağın ibra kararı için olumlu oy kullanması gerektiğini ileri sürmüşse de, dava konusu 8. maddenin görüşülmesi esnasında, çekimser oy kullanıldığına ilişkin tutanakta bir kayıt da bulunmadığına göre, oy kullanma hakkına sahip 78 ortağın salonda hazır bulunduğu ve ibra kararının yarıdan bir fazlası ile 43 kabul oyuyla alındığı gözetildiğinde, yasada ve anasözleşmede öngörülen toplantı ve karar nisabının sağlanmıştır.2-Davacı vekili, Kooperatifler Kanunu 50. maddesinde denetim kurulu üyelerinin ibrasında denetim kurulu üyelerinin oy kullanmasında sakınca bulunmadığını belirtmiştir. Denetçilerin kendi ibralarında oy kullanamayacakları hakkında Kanunda yasaklayıcı bir hüküm yoktur. Ancak kooperatif ana sözleşmesinde denetçilerin kendi ibralarında oy kullanamayacaklarına dair hükümler konulabilir. Nitekim ana sözleşmelerin çoğunda bu yönde hüküm bulunmaktadır.Ayrıca davacı 93 ortak hazır bulunduğundan denetim kurulu üyelerinin ibrası için 48 oy gerektiğini ileri sürmüşse de, yukarıda açıklandığı gibi toplantıya başlangıçta katılan ortakların, daha sonra toplantıyı terketmeleri, toplantı nisabını etkilememesi kaydı ile mümkündür. Somut olayda denetim kurulunun ibrasına dair 8 nolu gündem maddesinde 45 olumlu, 33 ret oyu kullanılmıştır. Çekimser oy kullanıldığına ilişkin tutanakta bir kayıt da bulunmadığına göre, oy kullanma hakkına sahip 78 ortağın salonda hazır bulunduğu ve ibra kararının hazır bulunanların yarıdan bir fazlası ile 45 kabul oyuyla alındığı gözetildiğinde, yasada ve anasözleşmede öngörülen toplantı ve karar nisabının sağlanmıştır.Sonuç olarak ibra kararlarında karar nisabına aykırılık bulunmadığından ilk derece mahkemesinin davanın reddine karar vermesinde yerindedir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026