ankara 7. asliye ticaret mahkemesinin, işletme hakkı devri sözleşmesinden kaynaklanan ve iş kazası rücu alacağını konu alan istinaf bozması sonrası yeni kararı.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin, işletme hakkı devri sözleşmesinden kaynaklanan ve iş kazası rücu alacağını konu alan istinaf bozması sonrası yeni kararı.

Özet: Davacı elektrik dağıtım şirketi, özelleşme öncesi döneme ait bir iş kazası nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna ödediği tazminat ve yargılama giderlerini, taraflar arasındaki işletme hakkı devir sözleşmesinin ilgili maddelerine dayanarak davalı TEDAŞtan rücuen talep etmektedir; davalı taraf zamanaşımı ve sözleşmesel düzenlemeleri ileri sürerek davanın reddini istemiş olup, ilk derece mahkemesinin davacının ıslahla artırdığı yargılama gideri talebine ilişkin hüküm kurmaması nedeniyle üst mahkemece kaldırılan karar, yeniden inceleme için mahkemeye iade edilmiştir.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

...

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2018

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR Y.TARİHİ : █████/2025

Mahkememizce verilen █████/2020 tarih ve ...., sayılı kararı ile Kaldırılmakla, mahkememizin iş bu esasına kaydedilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA :

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1990 yılında ... elektrik üretim ve iletim hizmetlerini yapmak üzere ... ile elektrik dağıtım hizmetlerini yapmak üzere ... adı altında iki ayrı anonim şirkete dönüştüğünü tüm dağıtım müesseselerinin ...'a devredildiğini, 1993 yılında ...'a bağlı merkezi Konyada olmak üzere .... unvanı altında, davacı şirketin kamu tüzel kişiliğinin nevi değiştirmesi sureti ile kurulduğunu, Özel Hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğunu, özelleştirme işlemleri uyarınca, ... mülkiyetinde bulunan elektrik dağıtım sisteminin işletme hakkının █████/2006 tarihinde davacıya devredildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 7.4 ve 7.6 maddeleri uyarınca; ... döneminde gerçekleşen iş ve işlemlerden dolayı 3. Kişilerin hak taleplerinin doğuracağı sorumlulukların dönemsel olarak paylaştırıldığını, █████/2004 tarihinde meydana gelen bir iş kazası nedeni ile ... 'nın rücu talebi çerçevesinde .... Sayılı kararı gereğince davacının katlanmak zorunda kaldığı maddi külfetlerin taraflar arasındaki İHDS sözleşmesinin 7.4 maddesi gereğine ... tarafından karşılanmak durumunda olduğunu, .... Sayılı kararı gereğince davacı tarafından yapılan ...█████/2018 tarihli 137.606,70 TL ve █████/2018 tarih 43.627,07 TL bedelli olmak üzere toplam 181.233,77 TL'nin şimdilik 20.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte ve dava konusu olay nedeniyle davacı tarafından yapıldığı tespit edilecek diğer yargılama masrafları için şimdilik 100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili █████/2020 tarihli ıslah dilekçesi ve █████/2025 tarihli beyan dilekçesi ile; 16.07.2020 tarihli ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kabulü ile; ... sayılı kararı gereğince davacı tarafından yapılandırma ile.... 29.08.2018 tarihinde yapılan 137.606,70 TL ve 31.08.2018 tarihinde yapılan 43.627,07 TL bedelli olmak üzere toplam 181.233,77 TLnin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte, dava konusu olay nedeniyle davacı şirket tarafından yapıldığı tespit edilen 17.553,87 TL yargılama giderlerinin, davacı şirketin ödeme tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA :

Davalı vekili cevap dilekçelerinde, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, özelleştirme kapsamında öncelikle işletme hakkının devredildiğini bilhare özelleştirme idaresi tarafından dağıtım Bölgeleri için ayrı ayrı anonim şirketler kurulduğunu, şirket hisselerinin blok satış yöntemi ile özelleştirildiğini, elektrik dağıtım şirketinin tüzel kişiliği hakları, borçları ve yükümlülükte herhangi bir değişiklik olmaksızın sadece hisselerin el değiştirdiğini, davacının imzaladığı █████/2006 tarihli sözleşmenin 18.6. Maddesinde yapılan düzenleme uyarınca davacı şirketin bu sözleşmeye dayanarak ...ve kamu kuruluşlarından talepte bulunamayacağını, masraf ve zarar talep edilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, açılan davanın haksız olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE :

Dava; işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce verilen █████/2020 tarih ve ... sayılı kararı ile; "1-DAVANIN KABULÜ İLE 137.606,70 TL'nin █████/2018 tarihinden, 43.627,07 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine," dair karar verilmiş, davalı vekili tarafından istinaf yoluna gidilmiş olup, .... sayılı kaldırma kararı ile "...Hal böyle olunca, Mahkemece davacının davasının tam kabulüne karar verildiği bildirilmesine rağmen, ıslah ile artırılan 137.606,70 TL ve 43.627,07 TL'lik ödemeler yönünden hüküm tesis edip, davacının ıslah ile artırıp talep ettiği 17.553,87 TL yargılama gideri kalemine hüküm tesis edilmemesi taleplerinin biri hakkında hüküm kararı verilmemesi niteliğinde olup usul ve yasaya aykırı bulunmakla, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Esas talep hakkında karar verilmediği HMK 353/1-a-6 maddesindeki talepleri önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması hali gerçekleşmiş olup, yürütülen kısım fer'i talebe ilişkin olmadığından Dairemizce yeniden hüküm kurulmamıştır. Dosyada HMK 305/a maddesi kapsamında tamamlama hükmü bulunmamaktadır. Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gözetilerek kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davacının tüm talepleri hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilerek mahkememiz kararının kaldırıldığı ve dosyanın mahkememize gönderilerek yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında yapılan █████/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS), özelleştirme sürecinin tamamlanması nedeni ile şirket hisselerinin davacı şirkete devredilmesine ilişkin sözleşme, ... Esas sayılı dosya örneği, dekont örnekleri, ihtarname örnekleri, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

... olduğu, 148.041,02 TL asıl alacak, 14.243,00 TL avukatlık ücreti, 1.436,50 TL yargı gideri, 134.269,95 TL geçmiş gün faizi, olmak üzere toplam 297.990,47 TL alacak için █████/2015 tarihinde takip başlatıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında yapılan işletme hakkı devir sözleşmesi (...), hisselerin özelleştirme sürecinde devredilmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf; davalı tarafın, dağıtım faaliyetini yürüttüğü dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeni ile açılan ve kesinleşen mahkeme kararı uyarınca; üçüncü kişiye ödenen bedelin rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği konusundadır.

Başkasının borcunu ödeyen kişinin asıl borçluya rücu ilişkisine ilişkin TBK m. 127 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, alacaklıya ifada bulunan üçüncü kişi, yaptığı ödemeyi asıl borçludan talep edebilir. Rücu hakkının başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen azalmayı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir talep hakkı olduğundan, ödemeyi yapan davacı, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilir (...).

Taraflar arasındaki rücuen tazminat ilişkisi sözleşmeye dayandırıldığından, aksine bir hüküm bulunmadığı sürece mülga BK 125 ve TBK 146 maddeleri uyarınca sözleşmeden kaynaklanan davalarda, zamanaşımı süresi 10 yıl olduğundan davalı tarafın zaman aşımı defi reddedilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan █████/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin "3.Kişilerin Hak İddiaları" başlıklı 7. Maddesinde bu hususta ayrıntılı düzenlemeler yapılmıştır. Sözleşmenin m. 7.1. bendinde; sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki itilafların takip edilmesi ve bundan kaynaklanan sorumluluğun ...'a ait olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmenin m. 7.4. bendinde yapılan düzenleme uyarınca dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla yürütülen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. Sözleşmenin m 7.6. Bendinde yapılan düzenlemede sözleşmenin imza tarihinden önce dağıtım tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...'a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan faaliyetler nedeni ile 3. Kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülüğün ... tarafından karşılanacağı açıkça hükme bağlanmıştır.

... sayılı kararının incelenmesinde; davacının ... olduğu, dava konusunun dava dışı işçinin geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle işçiye ödenen işgöremezlik tazminatının davalı şirketin kusurlu olduğu gerekçesi ile tazminine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda "Davanın kısmen kabulü ile 126.776,47 TL peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan █████/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 115,83 TL cenaze yardımının ödeme tarihi olan █████/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," hükmedildiği, bu kararın ... tarafından █████/2018 tarihinde onandığı görülmüştür.

Taraflar arasında yapılan işletme devir hakkı sözleşmesi hükümleri ve özelleştirme sonucunda yapılan hisse devir sözleşmesi hükümlerine göre, davalı ...'ın kendi döneminde gerçekleşen yapılan uygulamalar ile her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun ...'a ait olduğu açıkça kabul edilmiştir (Sözleşme m. 7.1. İla 7.7. ). Sözleşmenin 7.4. Maddesinden dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemdeki iş ve işlemlerden dolayı ...'ın sorumlu olacağının kararlaştırılmıştır. Mahkeme kararı uyarınca hükmedilen tutar, davacı tarafından yargılama giderleri ile birlikte icra dosyasına yatırılmıştır. Dava konusu edilen bu bedellerden taraflar arasında yapılan sözleşme hükümleri uyarınca davalı ... sorumludur.

Dosya üzerinde mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, █████/2020 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özet olarak; dava dışı ...tan rücuan tahsil ettiği alacağın dayanağı olan iş kazasının 24.07.2006 tarihinden önce meydana geldiği, böylece ... hükümleri gereği davacının bu kaza nedeniyle...'ya yapmak zorunda kaldığı ödemeleri davalı ...'a rücu edebileceği, bu kapsamda davacının davalıya rücu edebileceği alacağın, █████/2017 ödeme tarihli 4,60 TL ödeme miktarlı vekalet harcı, █████/2017 ödeme tarihli 7,25 TL ödeme miktarlı baro pulu, █████/2017 ödeme tarihli 2.321,31 TL ödeme miktarlı Temyiz başvuru harcı, █████/2017 ödeme tarihli 8.668,01 TL bakiye karar harcı, █████/2017 ödeme tarihli 51,70 TL ödeme miktarlı tehiri icra karar harcı, █████/2018 ödeme tarihli 6.501,00 TL onama harcı, █████/2018 ödeme tarihli 137.606,70 TL icra dosya borcu yapılandırma sonucu ödeme, █████/2018 ödeme tarihli 43.627,07 TL icra dosya borcu ödemesi olmak üzere toplam 198.787,64 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Somut olayda; davacı taraf, taraflar arasında kurulan sözleşme hükümlerine göre, davalı ...'ın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye ilamlı icra sonucu ödeme yaptığı, davacı tarafın davalıya ait borcu ödediği ödeme tarihinden itibaren faiz talep etmekte haklı olduğu, Dosya içerisine toplanan tüm deliller nazara alındığında, rücuya konu davanın dayanağı olan iş kazasının işletme hakkı devir sözleşmesinin akdedilmesinden önceki bir tarihte █████/2004 tarihinde meydana geldiği, davaya konu ödemelerin ise hisse devir sözleşmesinin imzalandığı █████/2006 tarihinden sonra yapıldığı, taraflar arasında yapılan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi, davalı tarafın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeni ile dava dışı üçüncü kişi tarafından açılan ve kesinleşen mahkeme kararı, icrada yapılan ödeme ve tüm dosya içeriğine göre, taraflar arasında yapılan sözleşme 7.4 uyarınca ...'ın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen eylemler ve hukuki işlemlerden dolayı, davalı tarafın sorumlu olduğu anlaşıldığından Davanın kabulüne 137.606,70 TL’nin 29.08.2018 tarihinden, 43.627,07 TL’nin dava tarihinden 4,60 TL’nin 18.01.2017 tarihinden, 7,25 TL’nin 18.01.2017 tarihinden, 2.321,31 TL’nin 31.07.2017 tarihinden, 8.668,01 TL’nin 06.09.2017 tarihinden, 51,70 TL’nin 20.09.2017 tarihinden, 6.501,00 TL’nin 28.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Anlatılan nedenlerle,

HÜKÜM :

1-Davanın kabulüne

137.606,70 TL’nin 29.08.2018 tarihinden,

43.627,07 TL’nin dava tarihinden

4,60 TL’nin 18.01.2017 tarihinden,

7,25 TL’nin 18.01.2017 tarihinden,

2.321,31 TL’nin 31.07.2017 tarihinden,

8.668,01 TL’nin 06.09.2017 tarihinden,

51,70 TL’nin 20.09.2017 tarihinden,

6.501,00 TL’nin 28.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 31.806,02 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

3-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda ayrıntılı açıklanan 684,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,

5-.Alınması gerekli 13.579,18 TL harçtan peşin alınan 343,26 TL, ıslahla alınan 3.394,80 TL ilk kararla tamamlatılan 8.985,28 TL harcın toplamı 12.380,08 TL 'nin mahsubu ile eksik kalan 1.199,10 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

6-Yargılama boyunca davacı tarafından yapılan 343,26 TL peşin harç, 3.051,54 TL tamamlama 35,90 TL başvuru harcı ve 5,20 TL vekalet harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ...Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

█████/2025

....