Polis memurunun 7068 sayılı Kanun kapsamında FETÖ/PDY ile ilgili gizli bilgileri yetkisiz kişilere açıklaması nedeniyle meslekten çıkarma cezasının iptali istemi temyiz incelemesi.
Özet: Bir polis memurunun FETÖ/PDY ile ilgili gizli bilgileri yetkisiz kişilerle paylaştığı iddiasıyla 7068 sayılı Kanun uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptali ve parasal haklarının ödenmesi talebiyle açtığı davada, ağır ceza mahkemesince beraat kararı verilmesine rağmen ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş; davalı idare bakanlık ise, bu kararın ardından Bölge İdare Mahkemesinin muhtemel davacı lehine verdiği kararın bozulması istemiyle Danıştaya başvurmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... MüdürlüğüVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ..VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-e maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine dair █████/2020 Bakan Oluru tarihli, ████████ sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:.., K:... sayılı kararıyla; davacının TEM Şube Belge Yönetimi Büro Amirliğinde görevli iken sisteme giriş yaparak M.Ş. ve O.Ş. isimli şahıslar hakkında FETÖ/PDY terör örgütü mensubu olup olmadıkları yönünde araştırma yapıp yapmadığının sorulması üzerine verilen cevap yazılarında davacının sorgulama yetkisinin bulunmadığı, söz konusu şahıslar hakkında herhangi bir sorgulama yapılmadığının bildirildiği, bu fiili nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde açılan kamu davasında, yüklenen fiilin suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle göreve ilişkin sırrın açıklanması suçundan davacı hakkında beraat kararı verildiği, söz konusu kararın istinaf incelemesinde olduğu, bu durumda, her ne kadar davacı hakkında beraat kararı verilmiş ve davacının sisteme giriş yetkisi olmasa da teknik takip ve iletişim dinlenmesi sırasında ve ceza kovuşturması ile idari soruşturma sırasında alınan beyanlardan davacının gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak yönünde iradesini ortaya koyduğu, bu irade yönünde menfaat sağlamak amacıyla anlaşmalar yaptığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-e maddesinde, "gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak....'' eyleminin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında yer aldığı, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı (06.09.2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle değişik) 18. maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir."(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır......."hükmüne yer verildiği, anılan maddeye bakıldığında, Kanun'un 18. maddesinin 2 numaralı alt fıkrasında yer alan düzenlemenin değişiklikten önceki halinde "Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." şeklinde iken, █████/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanun'un 91. maddesiyle yapılan değişiklikle, bu fıkrada yer alan "Birinci fıkranın" ibaresi, "Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın.. " şeklinde değiştirildiğinin görüldüğü, davacının gerek şirketlerle gerekse sivil şahıslarla ilgili yapmış olduğu FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne irtibat ve iltisaka ilişkin ve gizli olması gereken bilgileri ilgisiz kişilerle paylaştığı iddiası ile başlatılan soruşturma sonucunda davacının Ankara Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun █████/2019 tarih ve ████████ sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunca da davacının iyi derecede performans puanı olması nedeniyle bir alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu kararın Bakanlık Makamının onayına sunulduğu, EGM Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulaması İçişleri Bakanınca uygun görülmeyerek 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması şeklinde onaylanması üzerine bu davanın açıldığı, yukarıda yer verilen düzenlemede, "Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenlerin ".... Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağının" belirtildiği, davaya konu disiplin cezası kararının Bakanlık Makamının onayına sunulduğu tarihte yürürlükte olan bu düzenleme uyarınca, Bakan tarafından uygun görülmeyen bu kararın, Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirilmesi gerekirken, bunun yerine Bakan tarafından doğrudan meslekten çıkarma cezasına karar verilmesi işleminde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; davacının istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; davacı fiilinin sabit olduğu, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin "Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder." hükmü ile 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi doğrultusunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza tatbikine yetkisi bulunmadığından davacı hakkında İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma kararının onaylanması suretiyle Bakanlık Makamınca işlem tesis edildiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY:... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmesinin ardından dosyanın gönderildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen ... günlü, ... sayılı karar ile davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verilmiştir. Bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından, "EGM Yüksek Disiplin Kurulu yukarıdaki kararında il polis disiplin kuruluyla aynı görüşte olduğundan ve bir alt ceza verilmesine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına" ifadelerine yer verilmek suretiyle █████/2020 tarihli olurun verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-e maddesinde; "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un "Takdir hakkının kullanımı" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.(3) Takdir hakkı kullanılırken;a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık,gözönüne alınır.(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbiridari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunudoğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz." hükmü, "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;1)Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını,...verebilir." hükmüne, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18'inci maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir.(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. (3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; il polis disiplin kurulunun, polis memurları hakkındaki bütün disiplin cezalarını vermeye yetkili olduğu, il polis disiplin kurulu kararıyla meslekten çıkarma cezası dışında bir ceza verilmesi durumunda kararın valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararların ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyaların Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağı, alt ceza uygulamasının ise, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde, takdir hakkının kullanılması kapsamında yapılacak bir uygulama olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliğini taşımadığı açıktır.Dava dosyasının incelenmesinden; TEM Şube Müdürlüğü emrinde görevli davacının, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediği iddiası ile başlatılan disiplin soruşturması kapsamında hazırlanan █████/2019 tarihli disiplin soruşturma raporunda davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi yönünde kanaat bildirildiği, Ankara Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilerek dosyanın karara bağlanması için Emniyet Genel Müdürlüğüne tevdii edildiği, devamında Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacı hakkında iddia olunan fiillerin sübuta erdiği, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, performans değerlendirme puanları iyi olduğundan aynı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanması ile alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği (görüş bildirildiği), bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulama yetkisi bulunmadığından bahisle davacı hakkındaki meslekten çıkarma cezasının onaylandığı belirtilmek suretiyle █████/2020 tarihli olurun verildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; Bölge İdare Mahkemesi tarafından, İl Polis Disiplin Kurulunca davacı hakkında tesis edilen ve Vali tarafından da uygun görülen meslekten çıkarma cezasının Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca netice itibariyle uygun görülmeyerek alt ceza uygulaması cihetine gidildiği, bu tip durumlarda da 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." düzenlemesi uyarınca dosyanın kesin karara bağlanmak üzere Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi gerekirken söz konusu süreç işletilmeksizin doğrudan Bakan tarafından meslekten çıkarma cezasının onaylanması şeklinde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt cezanın uygulanmasının takdir hakkı kapsamında olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı, bu özelliği gereğince alt ceza uygulamasının "uygun görüş" kavramının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda, dava konusu meslekten çıkarma cezasının tesis edilmesi sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanması yönündeki görüşünün, davacının meslekten çıkarılmasına karar veren ve takdir hakkını alt ceza uygulanmaması yönünde kullanan İl Polis Disiplin Kurulunun kararını uygun görmediği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, alt ceza uygulamasının yukarıda açıklanan niteliği gereğince, İl Polis Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma kararının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanarak neticeten 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yolundaki görüşüyle birlikte Bakanın onayına sunulması üzerine, Bakanın, bu görüşü ve İl Polis Disiplin Kurulu kararını değerlendirebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen görüşü dikkate almayarak İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasını onaylaması durumunda, başka bir ifade ile Bakanın alt ceza uygulanması hususunda sahip olduğu takdir hakkını, alt ceza uygulanmaması yönünde kullanması suretiyle tesis edilen işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar, usul ve yasaya uygun bulunduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla, bozulması yolundaki çoğunluk kararına katılmıyoruz.