sigorta tahkim komisyonu kararı sonrası yetkili servisin hatalı onarım bedeli beyanıyla ticari araç sahibinin uğradığı kazanç kaybı ve mağduriyetine ilişkin tazminat davası.

Sigorta tahkim komisyonu kararı sonrası yetkili servisin hatalı onarım bedeli beyanıyla ticari araç sahibinin uğradığı kazanç kaybı ve mağduriyetine ilişkin tazminat davası.

Özet: Bu hukuki evrak, ticari aracının yolda hasar görmesi sonrası yetkili servisin başlangıçta düşük bir onarım bedeli belirlemesi ve sigorta tahkim komisyonunun bu bedel üzerinden tazminat kararı vermesine karşın, aynı servisin daha sonra gerçek bedelin çok daha yüksek olduğunu iddia etmesi üzerine aracın serviste olağandan uzun süre kalması, ticari kazanç kaybı yaşanması ve ek masraflar oluşması nedeniyle, davalı sigorta şirketi ile yetkili servisten müştereken ve müteselsilen tazminat talep eden bir hukuki süreci özetlemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO: █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: █████/2023

NUMARASI : █████████ Esas - ████████ Karar

DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı ticari aracın sürücü ...’in yönetimindeyken, █████/2019 tarihinde saat 18:55’te İkitelli’den otobana girerek Çerkezköy istikametinde seyir halindeyken, önünden giden araçların birinden sıçrayan odun parçasının aracın altına çarptığını, çarpmanın etkisiyle sürücünün sinyalini yakarak, güvenli ve ivedi bir şekilde aracı emniyet şeridine çekerek durdurduğunu, aracın ani yağ boşalması olmadan, yağ sızdırarak durduğunu ve vakit kaybetmeksizin ... Sigorta'yı telefon arandığını, █████/2019 tarihinde ... yetkili servisi olan Beylikdüzü ...’a çekilen aracın ... nolu hasar dosyası açılarak eksper talep edildiğini, sigorta tarafından atanan yetkin ekspertiz ile yapılan görüşmede taraflarına kartelin ve ekipmanlarının değişeceği, motorda bir arıza olup olmadığının ise kartel tamir edilerek içine tekrardan yağ doldurulup test edilerek tespit edileceğinin iletildiğini, █████/2019 da aracın kartel tamiri yapılıp, test sürüşü yapıldığında motorunda arızalandığı tespit edilip, yaklaşık 14.530,27 TL parça ve 2,780 TL işçilik olmak üzere, yetkili serviste 17.310,27 TL hasar onarım bedeli tespit edildiğini, ... Sigorta A.Ş'ye vakit kaybetmeksizin yapılan başvurunun meydana gelen kazanın Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamına konu olmaması nedeniyle red edildiğini, bunun üzerine, yetkili servis tarafından yapılan fiyatlandırmaya dayanılarak, Sigorta Tahkim Komisyonuna ██████████E., ██████████K sayılı başvuru yapıldığını, yapılan yargılama neticesinde hasar bedeli olan 17.310,27 TL’den ödeme yapılan 1.424,23 TL’yi mahsup ederek, sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete 15.886,04 TL tazminatın ödenmesine karar vermiş olduğunu, açıkça görüldüğü üzere, söz konusu başvurunun, yetkili servisin belirttiği 17.310,27 TL bedel üzerinden yapılmış ve komisyonca da ilgili bedel üzerinden karar verilmiş olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonun kararının icrai işleme de konu edildiğini ve aynı zamanda karara dayanılarak, bu süreçte aylarca ilgili yetkili serviste bekleyen aracın hasar onarımına başlanılması talep olunduğunu, ancak taraflarına 17.310,27 TL bedel belirten aynı servis bu defa bu miktar üzerinden aracı yaptıramayacağımızı, gerçek bedelin çok daha yüksek olduğunu, o fiyatların afaki olarak, dayanaksız, tabir-i caiz ise “öylesine” söylendiğini belirtmiş olduğunu , ... yetkili servis tarafından müvekkil şirkete güncel hasar onarım bedelinin 26.557,01 TL olduğunun bildirilmiş olduğunu, müvekkili şirketin, sigorta şirketi ile anlaşmalı servisin ödemeyi, hasar onarımını geciktirme amacı taşıyan kötüniyetli davranışları sebebiyle aylardır mağdur konumda beklemiş olduğunu ve ticari aracını kullanamamış olduğunu, müvekkili şirkete herhangi bir ikame araç da sağlanmamış olduğunu, aracın onarım bedeli çok daha yüksek ise, hangi amaçla taraflarına 17.310,27 onarım bedeli belirtildiği anlaşılamamış olduğunu, taraflarınca sigorta tahkim komisyonundan, kendilerine belirtilen bedele dayanılarak alınan kararın, daha sonra müvekkili şirketin zararını karşılamaya, aracın onarımının aynı serviste yapılma bedeline yetmemiş olduğunu, davalı Sigorta şirketi ve anlaşmalı servisin müvekkili şirketi söz konusu zaman zarfında açıkça oyalamış olduğunu, müvekkil şirketin ilgili araçla ticaret yapmakta ve gelir elde etmekte olduğunu tüm bu süreçte söz konusu gelirden de işbu kötüniyetli davranışlar nedeniyle mahrum kalınmış olduğunu, aracın 30.07.2019 tarihinden 08.01.2020 tarihine kadar, normal onarım süresinden çok daha uzun süreler kapsamında serviste bekletilmiş olduğunu, müvekkili şirketin, farklı onarım bedelleri belirtilmesi nedeniyle, yine davalıların kusuru nedeniyle, yeniden Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapmak zorunda bırakılmış olduğunu, tüm bu hususlar, müvekkili şirketin ticari kazancından mahrum kalmasına, yeni bir ikame araç kiralamak suretiyle zararının artmasına neden olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; Davalı şirketlerin ihmalen yahut kasten, onarım bedelini hatalı belirtmeleri sonucunda aracın serviste daha fazla kalmasına ve çalışmaktan mahrumiyetine sebebiyet vermeleri nedeniyle, müvekkil şirkete ait ticari aracın, serviste olağandan fazla süre bekletilmesi sonucu ortaya çıkan ticari kazanç kaybının ve aynı nedenle yapılan ekstra harcamaların, fazlaya dair haklarımız saklı kalmak ve gerektiğinde artırılmak kaydıyla şimdilik 25.000-TL olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen, arabulucuya başvuru tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile Davacının maliki olduğu araca yapılan servis işlemlerinin ayıplı olduğu ve sürecin çok uzun sürmesi sebebi ile işbu davayı ikame ettiğini, ancak davacının iddialarının Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde ██████████ Esas -██████████ Karar sayılı ilam ile değerlendirildiğini ve karara bağlandığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle müvekkili açısından zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, aracın test aşamasında motordan ses gelmesi üzerine motorun iç kısımlarının hasar aldığının anlaşıldığını, bu durumun davacı ve sigorta şirketine iletildiğini, sigorta şirketinin belirtilen motor hasarını karşılamaması üzerine araç 4 - 5 ay boyunca otoparkta beklediğini, tüm bunlardan sonra davacı firmanın motor onarımı için fiyat bilgisi istediğini, bu talep doğrultusunda meydana gelen hasarın oluş şekli neticesinde tahminen yapılacak işlemler ve değiştirilecek parçalar sıralanarak tahmini fatura bedelinin davacıya bildirildiğini, motor iç kısmında meydana gelen hasarın motor açılmadan tespit edilebilmesinin imkansız olduğunu, aracın müvekkili şirkete ait serviste uzun süreler beklemesinin sebebinin davacı firma ile davalı sigorta şirketi arasındaki kasko poliçesinin kapsamından kaynaklandığını, müvekkili şirkete ödeme yapılacağı ve işleme başlanılması talimatının Aralık 2019 yılında ulaştığını, Ocak 2020 yılında ise motor hasarı hususunda gerekli işlemler tamamlandığını, aracın otoparkta beklediği 4-5 aylık sürece ilişkin müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile huzurdaki davanın hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, davaya konu hasarın █████/2019 tarihinde meydana geldiğini, işbu davanın 2 senelik zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edildiğini, işbu nedenle davacının zamanaşımına uğrayan tüm taleplerinin reddini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... No'lu Kasko Sigorta Poliçesi ile █████/2018 -2019 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde meydana gelecek rizikolara karşı teminat altına alındığını, müvekkili şirketin yalnızca poliçe kapsamındaki teminatlar ve limitler ile sorumlu olacağını, bu nedenle teminat dışı talebin reddini talep ettiklerini, davacının iddia ettiği zarar tutarının da fahiş olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği zararı dahi ispatlayamadığını, müvekkili şirketin işbu ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiğini, ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir bedelin bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ortaya çıkan kazanç kaybının, davalı taraflarca karşılanması gerektiğini, Mahkemece, onarımın yapılması akabinde dava açılarak rücu edilmesinin daha doğru bir yol olduğu önerisiyle dava reddedilmiş ise de müvekkili şirket tarafından motor hasarına ilişkin arıza ayrıca giderilmiş olsa idi, motor hasarı ile kaza arasındaki illiyet bağının ispatı mümkün olmayacak şekilde geri dönülmez bir durum doğacağını, davada, hasar gören aracın bir ticari araç olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından, aracın kullanılış amacının değerlendirilmediğini, meydana gelen kazanç kaydından kusursuz müvekkili sorumlu tutmanın hakkaniyete aykırı bir netice yaratacağını, Mahkeme ilamının gerekçesiz olduğunu, kararının gerekçeli olduğu düşünülse dahi, gerekçeli kararına dayanak yaptığı raporlar, hüküm tesisi için yetersiz olduğunu, dosyaya ibraz edilen delilleri değerlendirilmediğinden karar verildiğini, sebep olunan zararın davalılarca giderilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından █████/2019 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın dava dışı sürücü ...’in sevk ve idaresinde iken,önünden giden araçların birinden sıçrayan odun parçasının aracın altına çarpması nedeni ile hasarlandığı nedenle aracın tamiri için davalı kasko Şirketi ile anlaşmalı diğer davalı şirkete uzun süre serviste kalmasından kaynaklı araçta oluştuğu iddia edilen kazanç kaybının istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortanın Konusu" başlıklı A.1 maddesinde "Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır." düzenlemesi getirilerek sadece işletenin aracının uğradığı maddi zararlar kasko poliçesi teminatı kapsamına alınmıştır.

Yine Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın 3.3.4.1 maddesine göre: "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. İncelemeler hasar ihbarı üzerine üç ay içinde tamamlanamamışsa; sigortacı, tazminattan veya bedelden mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder." düzenlemesi getirilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ; "... ... plakalı araçta, 29.07.2019 tarihinde meydana gelen kazada oluşan hasarın oluşmasında sürücü/araç malikinin ihmalinin bulunmadığı, kasko poliçesi dahilinde olduğu, 30.07.2019 tarihinden itibaren öngörülen 7 günlük onarım süresi ile birlikte 08.08.2019 ile 08.01.2020 tarihleri arasındaki tam 5 aylık süreç boyunca aracın kullanılamadığı, . Emsal araçların, Ağustos 2019-Ocak 2020 tarihlerinde piyasa rayicinde ortalama 5.000.00 TL/ay üzerinden kiralama yapılabildiği, buna göre beş ay için 25.000 TL kiralama bedeli zararı olabileceği , Aracın tamirde normal servis-tamir süresini beş aya varan süre ile aşılarak bekletilmesinin davacının risk alanında olan ve sigorta poliçesi kapsamında kendisi tarafından bir an önce tamir ve servis hizmeti alınabilecek iken alınmamasından kaynaklandığı, Davacının kendi tamir ve servis bedellerini ödeyerek, davalı sigortacıya yansıtma hakkı varken, davalı sigorta şirketi ile zarar konusunda anlaşamamaktan beklenmesinin davalıların sorumluluğunda olmayacağı, Davalının bu beş ay için ikame araç kiralamasının da sabit olmadığı, davacının azami 25.000 TL araç kullanım yoksunluğundan zararının basiretli işadamı özeni eksikliği sebebi ile kendi risk alanında kaldığı, Davacının araç kullanım yoksunluğu zararının 25.000 TL kabulü halinde, bunun sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, Davalı ... firmasının da beklemede kusur ve sorumluluğunun teyit edilemediği" belirtilmiştir.

6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3/2. maddesi "Bilirkişi, raporunda çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz."

6100 sayılı HMK'nun 266. maddesi " Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. (Değişik cümle: 3/███████-███████ md.) Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. (Ek cümle: 3/███████-███████ md.) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Mahkemece hükme esas bilirkişi raporunda talep konusu tazminattan tarafların sorumluluğu konusunda hukuki değerlendirme yapılması doğru olmamıştır. Bilirkişinin görevi dışında kaldığından rapordaki hukuki değerlendirme içeren kısımlar yok hükmündedir.

Sigorta Şirketi yönünden somut olayın incelenmesinde; sigortalı aracın kartel değişiminden sonra yetkili servis tarafından motorda tespit edilen hasarı ödemeyi reddetmesi üzerine davacı tarafından yapılan başvuru ile Sigorta Tahkim Komisyonu ██████████E. ve ██████████ K. sayılı kararı ile davalı Sigorta Şirketi'nin kasko poliçesi kapsamında hasarın giderilmesinden sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Davacıya ait sigortalı aracın onarımının olması gerekenden daha uzun sürdüğü sabit olup kasko sözleşmesinden kaynaklanan ifanın geç yerine getirilmiş olduğu açıktır. Geç ifa nedeniyle, gecikmeye neden olan davalı Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun bulunduğu, geç ifanın akde aykırılık hallerinden olduğu, sigortacının sözleşmeye aykırı davranışı halinde meydana gelen zararın teminat kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın giderilmesi gerekmektedir. Somut olayda hasar tarihinden onarım tarihine kadar geçen süre zarfında davacının ticari aracını kullanamamasından kaynaklı olan zarardan davalı Sigorta Şirketi sorumlu olacaktır. Mahkemenin aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiştir.

Davalı yetkili servis yönünden somut olayın incelenmesinde; Dosya kapsamında davalı yetkili servisin sorumluluğunun tespiti yönünden hasar tespitini doğru ve etkin şekilde yürütüp yürütmediği, hasar dosyasını erken kapatılıp kapatılmadığını, bu durumun zararın artmasına neden olup olmadığı, araçta ilk değişimi yapılan kartel parçasının değişimi yapılmadan motor hasarı bulunup bulunmayacağının tespitinin mümkün olup olmadığını, doğru hasar miktarı tespiti yapılıp yapılmadığının, geç ifaya sebep olunup olunmadığının teknik verilirle tespiti gerekirken bu yönde bir değerlendirme inceleme yaptırılmadan davalı yetkili servis yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davacının ticari kazanç kaybının belirlenmesi için yapılan hesaplama hatalı olduğundan başka bir bilirkişi heyetinden rapor alınmadan karar verilmesi de doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken; öncelikle davacının ticari faaliyeti nedeniyle ticari kazancına ilişkin ilgili meslek kuruluşlarından da sorularak tüm belge, bilgi, defter, muhasebe, vergi kaydı vs.dosyaya ibrazının sağlanması, davacının zorunlu giderleri dışında günlük net kazancının tespiti hususunda gerektiğinde davacının işyerindeki resmi belge ve kayıtları üzerinde de konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak günlük net kazancının hesaplanması daha sonra İTÜ gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek kusur ve hasar konularında uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamına göre davacı aracını kullanma şekline göre, yıpranma payı, km'si, modeli, markası vs.gözönünde bulundurularak araçta davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasarın tamiri için geçen fiili süre içinde davacının net kazanç kaybının hesaplanması, davalı yetkili servisin sorumluluğunun tespiti yönünden ise hasar tespitini doğru ve etkin şekilde yürütüp yürütmediği, hasar dosyasını erken kapatılıp kapatılmadığını, bu durumun zararın artmasına neden olup olmadığı, araçta ilk değişimi yapılan kartel parçasının değişimi yapılmadan motor hasarı bulunup bulunmayacağının tespitinin mümkün olup olmadığını, doğru hasar miktarı tespiti yapılıp yapılmadığının tespiti ile sorumluluğunun belirlenmesi hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, bir rapor alınarak, usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026