Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, traktör satışı kaynaklı senedin bedelsizliği, kötü niyetle doldurulduğu ve hakimin reddi talepleri içeren menfi tespit davası istinafını inceledi.
Özet: Menfi tespit davasında davacılar, sözlü traktör satışı kapsamında verilen boş senetlerin davalı tarafından anlaşmaya aykırı doldurularak icra takibine konulduğunu, bu nedenle borçlu olmadıklarını, senedin iptalini ve fazla ödenen bedelin iadesini istemiş, davalı senedin bağımsız borç ikrarı olduğunu savunmuş; ilk derece mahkemesi davacıların iddialarını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş olup, davacılar bu kararı, hakimin reddi talebinin değerlendirilmemesi, tanık beyanları ve kısmi ödemelerle senedin bedelsizliğinin ispat edildiği ve senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu gerekçeleriyle istinaf etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : █████████ (ESASTAN RET )KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024ESAS-KARAR NO : ████████ E - ████████ KDAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİDavacılar vekili, traktör alım ve satımı işini yapan davalının şifahi olarak harici satış sözleşmesi ile ... plakalı traktörü 15.03.2017 tarihinde sağlam ve çalışır şekilde olduğunun garantisini vererek 50.000,00 TL' ye müvekkillerine sattığını ve teslim ettiğini, müvekkillerinin de davalının sözüne güvenerek traktörü satın ve teslim aldıkları sırada davalıya 10.000,00 TL peşinat verdiklerini ve geriye kalan 40.000,00 TL için de harman hasadı zamanında 20.000,00 TL ve pancar hasadı zamanında 20.000,00 TL ödenmesi hususunda tarafların anlaştıklarını, ancak davalının müvekkillerini aldatarak senedin tanzim, vade ve meblağ kısımlarını boş bırakmak suretiyle senetlerin borçlu hanesine müvekkillerinin isimlerini, lehtar kısmına da kendi ismini yazarak iki adet senedi müvekkillerine imzalattırmak suretiyle aldığını, ayrıca davalının bakiye kalan 40.000,00 TL borç ödendiğinde traktörün resmi noter satışını vereceği hususunda müvekkillerine söz verdiğini, ancak müvekkillerinin traktörü teslim aldıktan sonra traktörün arızalandığını, davalının, müvekkillerine traktörü tamir ettirmelerini, tamir masrafını bakiye kalan borca mahsup edeceğinin güvencesini verdiğini, bu söz üzerine müvekkillerinin traktörü tamir ettirerek 9.658,30 TL’ sini tamirciye verdiklerini, müvekkillerinin davalıya toplamda 37.408,30 TL ödeme yaptıklarını, davalının müvekkillerine traktörün satışını vermediğini, müvekkillerinin davalının elinde bedelsiz kalan senet ile paranın iadesini beklerken davalının kendisinde bedelsiz kalan boş senedin meblağ kısmına 55.000,00 TL yazarak Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu belirterek müvekkillerinin Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyasından işlem gören 01.09.2016 tanzim ve 15.03.2017 vade tarihli 55.000,00 TL meblağlı bonodan ve ferilerinden borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu bononun iptaline, davalı yana fazla ödenen 17.158,30 TL paranın ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, haksız ve kötü niyetli davalının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, davacı tarafın iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takibe dayanak senedin teminat senedi olduğuna ilişkin bir ibarenin senet metninde yer almadığını, öte yandan senedin rıza hilafına doldurulduğuna ilişkin bir yazılı belge de sunulmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, takibe dayanak bononun bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olduğu, ispat yükünün kaydın aksini savunan tarafa ait olduğu, davacıların senedin bedelsiz olduğunu teminat olarak düzenlendiğini ve bedelinin ödendiğini ispatlaması gerektiği, davacı yan tarafından iddialarının ispat edilemediği belirtilerek davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalı yanın kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİİstinaf eden-davacılar vekili tarafından;Mahkemece son celse hakimin reddi talebi yapılmasına karşın dosyadan el çekilmeksizin bu talep hakkında karar verilerek esas hakkında karar verilmesinin hatalı olduğu, hakimin reddi prosedürünün işletilmesi gerektiği, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları kısmi ödemeler dikkate alındığında dava konusu senedin boş olarak alındığı, satım sözleşmesinin geçersiz olduğu ve senedin bedelsiz kaldığı hususlarının ispat edildiği, senedin sonradan davacı yan aldatılarak boş kısımlarının anlaşmaya aykırı olacak şekilde doldurulduğu, mahkemece teklif edilen yemin metninin reddedilerek yemin hazırlanmasının ve ettirilen yeminin dosya kapsamına uygun olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık takibe dayanak bononun taraflar arasındaki satım sözleşmesinin teminatı olup olmadığı, anlaşmaya aykırı olarak bedelsiz olduğu halde davalı yanca doldurulup icra takibine konu edilip edilmediği, hakimin reddi şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, teminat iddiası ile bononun bedelsiz olduğu halde anlaşmaya aykırı olarak doldurularak icra takibine konu edildiği iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ispat yükü üzerinde olan davacı yanca teminat iddiası ile takip konusu bononun bedelsiz olduğu halde sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurularak icra takibine konu edildiği iddialarının usulüne uygun delillerle ispat edilememiş olmasına, HMK’nın 41/1-a,b,c uyarınca hakimin reddi talebinin geri çevrilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın istinaf eden davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan... e-imzalıdırÜye... e-imzalıdırÜye... e-imzalıdırKatip... e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."