İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenen, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminat davası istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybı ve eksper raporu ücreti talebiyle açtığı, ilk başta 6000 TL iken ıslahla 83.500 TLye yükseltilen tazminat davasına ilişkin olup, ilk derece mahkemesinin 82.500 TL değer kaybını davalılardan müştereken ve müteselsilen faiziyle tahsiline karar vermesi üzerine, davalılardan birinin pasif husumet, kusur oranları, faiz başlangıcı ve sorumluluk türü gibi gerekçelerle yaptığı istinaf başvurusunu inceleyerek, ilk derece mahkemesi kararının usul, yasa ve dosya içeriğine uygunluğunu denetleyen bir istinaf kararıdır.

T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R ESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2023NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; 26.04.2021 tarihinde davalılardan sürücü ...' in idaresindeki, .... A.Ş.'nin maliki ve ... A.Ş. sigortası olduğu... plakalı araç ile davacı müvekkilin maliki olduğu ... plakalı aracın çarpışması şeklinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonucu müvekkilin aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiği, kazada davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkile ait araç için 5000,00 TL değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 1.000,00 TL emsal rapor bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 83.500,00 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkil şirket ... plakalı aracın işleteni olmadığını, bu yönüyle işbu dava açısından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığı ve müvekkil şirket bakımından davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı tarafın müvekkil şirketin kiralayan sıfatını haiz olduğu ... plakalı araç sürücüsünün söz konusu kazada asli kusurlu olduğu iddiasını hiçbir şekilde kabul etmediklerini, davacıya ait aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi ile kasko şirketinin tespiti ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının sigorta şirketlerinden sorulması gerektiğini Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkil şirket tarafından, █████/2021-█████/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi (Ek:1) ile teminat altına alınan... plakalı araç █████/2021 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında ... plakalı araçla kazası neticesinde ... plakalı aracın hasarlandığı iddia olunduğunu, poliçe teminatı kapsamında değerlendirilecek gerçek zararın doğru bir şekilde tespit edilebilmesi için dosyanın, İTÜ veya Trafik İhtisas Dairesi’ ne gönderilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile; davacının değer kaybı bedeli talebi olan 82.500,00-TL'nin kabulü ile davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan █████/2022, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ... plakalı aracın işleteni olmadığını, bu yönüyle işbu dava açısından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığı ve müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğu durumunun gerçekleştiğini, mahkemece müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerekirken kabulü doğru olmadığını, trafik kazası tespit tutanağı ve diğer belgeleri kabul etmediklerini, mahkeme tarafından aldırılmış bilirkişi raporları da kendilerince kabul edilmemekte olup tespit edilmiş kusur oranları hukuka uygun olmadığını, mahkeme tarafından hükmedilen faiz başlangıç tarihleri hatalı olduğunu, müvekkil şirket kaza nedeni ile sorumlu olmamakla beraber kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için müvekkil şirketin sorumlu olacağı düşünülse dahi davacının taleplerini trafik poliçesinden yapması gerekeceğini, nitekim mahkeme tarafından tesis edilen kararda da işbu husus açıkça ortaya konduğunu, davacı tarafından dilekçesinde yer alan iddialar ispatlanamadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, davalı sürücü ... ...’in sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile davalıya ait dava dışı sürücü Kemal Hasgül’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı olarak gerçekleştiği, davacının aracındaki değer kaybının tahsili talep ettiği anlaşılmıştır. KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten; Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2019 tarih, █████████ E. ve █████████ K. sayılı kararı).Davalı her ne kadar aracı kiraladığını iddia etmiş ise de uzun süreli kira sözleşmesini dosyaya sunmadığı gibi başkaca da bir delil bildirmediği, trafik kaydına göne ... plakalı aracın maliki olduğuna göre, işleten olarak kaza anında bu aracı kullanan sürücünün kusurundan dolayı doğan zarardan davacıya karşı sorumludur. Bu nedenle Mahkemece davalı ... A.Ş. bakımından davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Mahkemece alınan kusur raporuna göre;kavşağa ... Cad. üzerinden gelen ve diğer araca göre soldan gelen ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...’in kavşağa sağdan gelen araca ilkgeçiş hakkı yol verdikten sonra geçiş yapması gerektiği, (KTK'nın 84/h. maddesi yoluyla 47/c,d, 52/a,b, 57/a,c-2. maddesinde yazılı trafik işaretlerine uyma, hızın şartlara uygunluğunu sağlama, kavşaklarda geçiş hakkı) kurallarını ihlal ettiği, aynı kavşağa komşu yön olan ... Cad. üzerinden gelen aracın seyir yönünü kapatarak kazaya sebebiyet verdiği, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden %75 oranında asli kusurlu” olduğu değerlendirilmiştir. ... plakalı otomobil sürücüsü Kemal Hasgül'ün KTK’nun 47/c, 52/a,b. Maddesinde yazılı trafik işaretlerine uyma, hızın gerekli şartlarauygunluğunu sağlama kuralları ihlal ettiği ve % 25 oranında tali kusurlu olduğu görüşü bildirilmiştir. Buna göre kusur raporunun teknik veriler ile kazanın oluşumuna uygun denetlenebilir olduğu hüküm kurmaya elverişli olduğu, kaza tespit tutanağına göre davalının daha lehine olduğu gözetildiğinde davalı vekilinin kusura ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Bu nedenle davalı işleten bakımından talebe uygun olarak tazminatın tamamı için kaza tarihinden itibaren faiz yürütülmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 162/1.maddesine göre müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesine göre borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.Davalı istinaf dilekçesinde aracın ZMSS poliçesi bulunduğunu, bu nedenle zararın sigorta şirketinden tazmin edilmesi gerektiğini belirterek istinaf talep etmiştir. Yukarıda belirtilen KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşı da tazminat davası açabilir. Davalılar zarara sebebiyet veren aracın sürücüsü ve ... sigortacısı olup, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına göre aleyhlerine dava açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar verilmiştir.Bu nedenlerle; davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı ... A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 5.635,57 TL harçtan peşin alınan 1410,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.225,57 TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.█████/2026