İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, ticari vinç satışından kaynaklanan alacak davasında, ürünün kaldırma kapasitesi yetersizliği ve üretim ayıpları nedeniyle istenen iyileştirme bedelleri ile bilirkişi raporu çelişkileri üzerine yaptığı istinaf incelemesi.
Özet: Bu ticari alacak davasında, davacı, davalıdan tedarik ettiği vincin sözleşmedeki kaldırma kapasitesini sağlayamadığını ve üretimden kaynaklanan gizli ayıpları bulunduğunu ileri sürerek onarım masrafı talep etmiş; davalı, vincin sözleşmeye uygun teslim edildiğini ve ayıp bildiriminin süresinde yapılmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi, vincin yürüyüş takımı ve millerindeki ayıpları kabul ederek tamir bedeline hükmetmiş ancak göbek kısmına ilişkin talebi ispatlanamadığı gerekçesiyle reddetmiş; davacı, farklı bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler ve reddedilen göbek kısmındaki sorunun nedenine dair yetersizlikler nedeniyle kararı istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ53.HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: █████████ KARAR NO: ████████TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2022NUMARASI: ████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : █████/2026Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :I. DAVADavacı vekili, taraflar arasında 15.01.2014 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca davalının 100+6 ton kaldırma kapasiteli ... imal ederek çalışır vaziyette davacıya ait tersaneye monte etmeyi üstlendiğini, ancak monte edilen vincin sözleşmeye uygun ve verimli şekilde çalışmadığını, taahhüt edilen kaldırma kapasitesine hiçbir zaman ulaşamadığını, hatalı ve kalitesiz malzeme kullanılması nedeniyle kreyn bomunun yük kaldırırken düştüğünü, bazı motorların işlevini yerine getirmediğini ve tekerleklerinde çatlaklar oluştuğunu ileri sürmüştür. Bu eksikliklerin davalıya bildirildiğini, davalının çeşitli onarım girişimlerinde bulunduğunu ve davacıyı ilave masraflara katlanmak zorunda bıraktığını, bunun üzerine İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D. İş sayılı dosyasında yaptırılan delil tespitinde yürüyüş takımlarının değiştirilmesi için 495.000 TL, ..... göbeğinin yeniden imal edilmesi için 876.943 TL olmak üzere toplam 1.372.543 TL iyileştirme bedeli belirlendiğini belirtmiştir. Noter ihtarnamesi ve arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.372.543 TL iyileştirme bedelinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili, usuli yönden davanın reddini talep etmiş, esasa ilişkin olarak ise taraflar arasında 15.01.2014 tarihli sözleşme kapsamında 100+6 ton kaldırma kapasiteli ... 440.000 Euro + KDV bedelle imal edilerek çalışır vaziyette teslim edildiğini, ...tarafından Haziran 2018'de gerçekleştirilen bağımsız testlerde vincin sözleşmeye uygun bulunduğunu, davacının sonradan yaptığı müdahale ve iyileştirme çalışmalarının ortaya çıkan sorunlara sebebiyet vermiş olabileceğini, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesindeki delil tespitinin yokluklarında yapıldığını ve bu nedenle kabul edilemeyeceğini, TTK'nın 23. maddesi uyarınca ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, delil tespiti raporunun 16.08.2019 tarihli olmasına rağmen noter ihtarnamesinin 17.12.2019 tarihinde gönderildiğini, bu nedenle ayıba ilişkin hakların düşmüş olduğunu belirtmiştir. Bağımsız testlerde 100 ton dinamik ve 105 ton statik yük testlerinin başarıyla tamamlandığını, tekerleklerdeki hasarın davacının sorumluluğundaki ray montajındaki hatalardan kaynaklanabileceğini, göbek kısmındaki 12 mm boşluğun ise teknik zorunluluk olup ayıp teşkil etmediğini, varsa eksikliklerin basit ayarlarla giderilebileceğini ve delil tespitinde belirlenen iyileştirme bedellerinin de fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında eser sözleşmesi kapsamında davalı tarafından üretilip davacıya teslim edilen ... tipli ... sözleşmede kararlaştırılan 100 ton kaldırma kapasitesini sağlayamadığı, statik ve dinamik test kriterlerini karşılamadığı, konstrüksiyon ile yürüyüş takımı ve millerindeki yetersizliklerin üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, ayıbın kullanım sırasında ortaya çıktığı ve davacı tarafından gerek sözlü bildirimler gerek noter ihtarı ile süresinde ihbar edildiği, TBK’nın 475 ve 477. maddeleri uyarınca davacının tamir isteme hakkını usulüne uygun şekilde kullandığı, bilirkişi raporuyla ayıplı yürüyüş takımı ve millerin değiştirilmesi bedelinin KDV dahil 481.440,00 TL olarak belirlendiği, buna karşılık göbek kısmına ilişkin talebin ayıp ve zarar unsuru yönünden ispatlanamadığı gerekçeleriyle yalnızca yürüyüş takımına ilişkin tamir bedeli yönünden davanın kabulüne, bakiye taleplerin reddine ve davalının ihtar tarihi itibarıyla temerrüde düştüğü gözetilerek hükmedilen alacağa ticari faiz uygulanmasına karar verilmiştir.IV. İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinafında,dosya kapsamında bulunan İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile eldeki davada düzenlenen 18.04.2022 tarihli bilirkişi raporunun, dava konusu vincin sözleşmede kararlaştırılan kaldırma kapasitesini sağlayamadığı ve teknik olarak yetersiz olduğu hususunda örtüştüğünü, ancak kapasite yetersizliğinin kaynağı konusunda raporlar arasında önemli çelişki bulunduğunu, delil tespiti dosyasındaki raporda sorunun vincin “göbek” olarak adlandırılan aksamından, eldeki davadaki bilirkişi raporunda ise ... konstrüksiyonunun yeterli mukavemete sahip olmamasından kaynaklandığının belirtildiğini, bu çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının eksik inceleme niteliğinde olduğunu, mahkemenin bu yöndeki itirazlarını değerlendirmeyerek mevcut bilirkişi raporunu yeterli kabul etmesinin hukuka aykırı olduğunu, raporlar arasındaki aykırılık giderildiği takdirde iddialarının doğrulanacağını, aksi bir sonuca ulaşılması halinde ise dava dilekçesinde ayrıntılı biçimde açıklanan maddi vakıalar doğrultusunda davayı ıslah ederek taleplerini yeniden düzenleme imkânına sahip olduklarını, buna rağmen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmemesi nedeniyle usuli haklarını kullanmalarının engellendiğini belirterek eksik incelemeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Davacı, davalı tarafından imal ve monte edilen 100+6 ton kaldırma kapasiteli ... sözleşmeye uygun çalışmadığını, taahhüt edilen kaldırma kapasitesine ulaşamadığını ve üretimden kaynaklanan gizli ayıplar içerdiğini ileri sürerek ayıbın giderilmesi için gerekli iyileştirme bedelinin tahsilini talep etmiş; davalı ise vincin sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğini, bağımsız kuruluş tarafından yapılan testlerden başarıyla geçtiğini, ileri sürülen arızaların davacının kullanımından veya sonradan yaptığı müdahalelerden kaynaklanabileceğini savunmuştur. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yürüyüş takımı ve millerde üretimden kaynaklanan gizli ayıp bulunduğu kabul edilerek bu kısma ilişkin tamir bedeline hükmedilmiş, kreyn göbeğine ilişkin talepler ise ispatlanamadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.Dosya kapsamının incelenmesinde, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D. İş sayılı delil tespiti dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile eldeki davada hükme esas alınan bilirkişi raporu arasında dava konusu eserdeki teknik arızanın kaynağı bakımından önemli çelişkiler bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar, her iki raporda da dava konusu vincin sözleşmede kararlaştırılan teknik performansı sağlayamadığı yönünde tespitlere yer verilmiş ise de, delil tespiti dosyasındaki bilirkişi raporunda kapasite yetersizliğinin kreyn göbeği (merkez bağlantı sistemi) kaynaklı olduğu belirtilirken, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise sorunun konstrüksiyon sistemi ile yürüyüş takımı ve millerden kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Böylece ayıbın kaynağı ve buna bağlı olarak giderim yöntemi ile tamir bedeli bakımından raporlar arasında esaslı nitelikte teknik çelişki oluşmuştur.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının kendi içerisinde ve dosyada bulunan diğer teknik delillerle uyumlu, denetime elverişli ve tarafların itirazlarını karşılar nitelikte olması gerekir. Aynı konuda düzenlenen bilirkişi raporları arasında sonuca etkili çelişki bulunması halinde, bu çelişki giderilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya uygun değildir.Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; makine mühendisleri ile konusunda uzman kişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden, dosyadaki delil tespiti raporu ile mevcut bilirkişi raporu arasındaki teknik çelişkileri tek tek irdeleyen, tarafların raporlara yönelik itirazlarını karşılayan, ayıbın kaynağını, niteliğini ve giderim yöntemini bilimsel verilere dayalı olarak açıklayan, denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınması, oluşacak sonuca göre davacının talepleri hakkında karar verilmesinden ibarettir.Bu itibarla, raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin ve tarafların teknik itirazları karşılanmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İSTANBUL ANADOLU ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin ../███████ tarih, 2020/.. Esas, 2022/.. Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.