İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi kararına karşı, sanığın ceza davasında beraat etmesinin hukuki etkileri bağlamındaki istinaf kararı.
Özet: Davacı, oğlunun vefatıyla sonuçlanan trafik kazasında davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın kusuru bulunduğu gerekçesiyle açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasının ilk derece mahkemesince reddedilmesi üzerine istinaf ederek, kazanın oluşumuna dair maddi bulguların yanlış değerlendirildiğini, sigortalı sürücü hakkında verilen beraat kararının hukuk davası açısından bağlayıcı olmadığını, özellikle üçüncü şahsın destekten yoksun kalma tazminatı talebinde desteğin kusurunun tazminat hakkına doğrudan etki etmeyeceğini savunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R ESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret MahkemesiKARAR TARİHİ: █████/2023NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan TazminatKARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2021 tarihinde, müvekkilinin ailesinin içinde bulunduğu ... plakalı aracın, ... plakalı aracın trafik kurallarına aykırı manevrası nedeniyle kaza yaptığını kazada müvekkilinin oğlunun vefat ettiğini, müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için davalı sigorta şirketine yaptığı başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek şimdilik 1.000,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap dilekçesi vermemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;... plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen kazanın oluşumuna herhangi bir etkisi olmadığı ihtimali maddi gerçeklerle örtüşmediğini, dosyada mübrez kaza sonrasına ilişkin fotoğraflarda ... plakalı aracın tamponunun yolun ortasına düştüğü görüldüğünü, herhangi bir çarpma, sürtme vb. durum gerçekleşmeden bir aracın tamponunun yolun ortasına düşmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kaza yapan araç tarlaya sürüklendiği takla atarak durabildiğini, müvekkilinin aracına sürtme ve çarpmanın etkisiyle oluşan beyaz boya izlerinin sanığın aracının rengi olduğunu, ... plakalı araca ilişkin kaza tarihli herhangi bir hasar veya tramer kaydı olup olmadığı sorgulanmadığını, sürtme ve çarpmanın etkisiyle her iki araçta da maddi hasar meydana gelebileceği aşikar olduğunu, ...'in kazayı görmediğini ve duymadığını kabul edecek olursak o zamana kadar başka kimsenin kaza anına şahitlik etmemesi ve 112 acil servisi aramamış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ...'in bu kadar ağır bir kazayı görmesine rağmen sadece orada durup ekiplerin gelişini izlemesi ve ekipler gelince ifade bile vermeyip ortadan kaybolması akla ve mantığa sığmadığını, diğer taraftan, bilindiği üzere, müvekkili tarafından destekten yoksun kalan 3.kişi sıfatıyla dava açıldığından kusur durumunun dava konusuna etkisinin olmadığını, destekten yoksun kalma tazminatına konu zarar, desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalan sıfatıyla doğrudan destekten yoksun kalanların kendileri üzerinde doğan zarar olduğunu, bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre onun kusurunun bu hakka etkili olması da düşünülemeyeceğini, buna göre desteğin ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 21.09.2021 günü saat 23.15 sıralarında Bolu İli, Gerede İlçesi, Bahçelievler Mahallesi sınırları içinde Karabük istikametinden Gerede istikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyoneti ile seyirle geldiği olay yerinde, direksiyon hakimiyetini kaybederek sol taraftan yoldan çıkıp takla atması şeklinde meydana gelen trafik kazasında araçta yolcu olan davacının oğlunun vefat ettiğini, kazanın davalıya sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın müteveffanın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın önüne geçmesiyle gerçekleştiği iddiası ile ... plakalı aracın ... sigortacısından tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.Davalıya sigortalı sürücünün kaza nedeniyle yargılandığı Bolu 2. Ağır Ceza Mahkemesine ait ████████ Esas - ████████ Karar sayılı dosyasının akıbeti Dairemizce sorulmuş olup ... plakalı araç sürücü ... hakkında verilen sanık ...'ın atılı suçu işlediğine ilişkin her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delil bulunmaması nedeniyle ''Kuşkudan sanık yararlanır.'' ilkesi gözetilerek CMK M. 223/2-[E] uyarınca sanığın atılı suçtan beraatine dair kararının istinaf incelemesinden geçerek █████/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Kaza nedeniyle kollukça düzenlenen olay yeri inceleme tutanağında; "... Kazanın meydana geldiği yol üzerinde herhangi bir araç lastik izine ve araç parçasına rastlanılmadı.... Emniyet kemeri tokalarının takılı olmadığı ve yapılan kontrolde sağlam ve çalışır konumda oldukları görüldü.... araç içi kamerasına dair iz ve emareye rastlanılmamıştır." şeklinde belirtilmiştir. Soruşturma sırasında trafik bilirkişisinden alınan █████/2021 tarihli raporunda, -... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduğu,-... plakalı araç sürücüsü ...'in kusurunun bulunmadığı,ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan alınan █████/2022 tarihli raporda, net bir kusur değerlendirmesi yapılamamış, ... plakalı araç sürücüsünün beyanına göre 2 ayrı değerlendirme yapılmış; 1.halde; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğu, 2.halde; ... plakalı araç sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğu, belirtilmiştir.Mahkemece Karayolları Trafik Fen Heyetin'den alınan █████/2023 tarihli raporunda, dosyadaki bilgi ve belgelere göre kazanın nasıl gerçekleştiğini net olarak belirleme imkanı olmadığından, olay alternatifli olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; 1.durumda; kazanın tek taraflı olması halinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, 2.durumda; ... plakalı araç sürücüsünün sola dönüş kurallarına aykırı davranmış olması halinde, ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Yine ceza mahkemesinde ATK genişletilmiş uzmanlar kurulundan alınan kusur raporunda da "... plakalı araç sürücüsünün, ... plakalı aracın önüne çıkıp çıkmamasına göre kusur durumu yer değiştireceği, her iki araç arasında fiziki temas bulunmadığından, dosyada ... plakalı araç sürücüsünün davacının müteveffa oğlunun içinde bulunduğu aracın önüne, kurallara aykırı şekilde çıktığına dair dosyada delil bulunmadığından sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı" görüşü bildirilmiştir. 6098 sayılı TBK'nin 49. maddesine göre; “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Bir başka anlatımla, haksız bir eylemin tazminat borcu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da illiyet (nedensellik) bağı bulunması gereklidir. Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlusundan isteyebilir. Fiil olmasaydı meydana gelen zararın doğması mümkün olmayacak idiyse, fiil ile zarar arasında bir illiyet bağı var demektir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; tazminata konu trafik kazasının ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana geldiği, kazanın trafik sigortalı ... plakalı aracın, müteveffanın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın önüne geçmesiyle gerçekleştiği iddiasının dosya kapsamına göre ispat edilemediği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Müteveffa yolcu olup kazanın oluşumunda sürüş kusuru bulunmamaktadır. Açılan davada ... plakalı araç sürücü, işleteni ve ... sigortacısı davalı olarak gösterilmemiştir. Davalı olarak ... plakalı aracın ... sigortacısı gösterilmiş olup ... plakalı aracın sürücünün kusuru ispat edilemediğine göre yansıma zarar nedeniyle tazminat talep edildiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davacı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026