Sigorta şirketinin ehliyetsiz sürücülü ölümlü kaza sonrası rücu davasında, araç sahibinin ticari işletmenin müteselsil sorumluluğuna dayanarak yaptığı itirazın istinaf incelemesi.
Özet: Bir sigorta şirketi, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında meydana gelen ölümlü bir trafik kazası sonucu ödediği destekten yoksun kalma tazminatı bedellerini, kusurlu ve ehliyetsiz sürücünün kullandığı aracın malikinden rücuen talep etmiştir; ilk derece mahkemesinin rücu talebini kabul etmesi üzerine, araç maliki, kazanın mesai saatleri içinde, aracın üçüncü taraf lojistik ve market şirketleri tarafından, onların sevk ve idaresinde kullanıldığı sırada gerçekleştiğini, bu nedenle kendisinin kusursuz olduğunu ve asıl sorumluluğun ilgili şirketlere ait olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R ESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2024NUMARASI : ████████ Esas - ███████ KararDAVA : Sigorta (Sigorta Edilen Şeyin Temlikinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın maliki olduğu ... plakalı araç adına müvekkili şirket tarafından, 16.01.2014 - 2015 tarihleri arasında Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası tanzim edildiğini, ölümlü/ yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağına göre; müteveffa sürücü ..., 25.08.2014 tarihinde davalının maliki olduğu ... plakalı araç ile Halkalı Gümrük Müdürlüğü istikametinden Basın Ekspres Yolu istikametine seyir halinde iken, Kanarya Mezarlığı önünde direksiyon hakimiyetini kaybetmek sureti ile yolun orta refüjüne çıkıp 2 ağaca çarpıp ağaçları kırmak suretiyle karşı yola geçip aracının sağ ön kısmı ile ... plakalı aracın ön kısmına çarpması sonucu ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda müteveffa sürücü ...' nın Y157/a-2 asli ve KTK nın 52/1-b kusurlarını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, ... plakalı aracı kullanan ...' nın geçerli bir sürücü ehliyeti olmadığı tespit edildiğini, davaya konu kazada sigortalı araç sürücüsü ...'nın hayatını kaybettiğini, müteveffanın mirasçıları olan annesi ... ve babası ... tarafından müvekkili firma aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava ikame edildiğini, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin █████████ E., █████████ K. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucu; müvekkilinin... için 28.838,81 TL ve ... için 26.825,30 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesine karar verildiğini, ilgili mahkeme ilamının Bakırköy 9. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, müvekkili tarafından itfa edildiğini, hak sahiplerine yapılan ödemelerin akabinde rücu bedellerinin tahsili amacıyla aracın maliki ... aleyhine Küçükçekmece 1.İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazın iptalini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulüne, davalının Küçükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazının 69.217,12 TL alacak yönünden iptaline, takip tarihinden itibaren 67.796,19 TL'ye işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu olay tarihinde Halkalı'da bulunan ... marketlerinin taşıma işlerini taşıt kira sözleşmesi ile ... müvekkiline yaptırdığını, müvekkili internet üzerinden sipariş alan ... ... Market sistemine göre Ihlamur Evleri ... Marketlerinden siparişler ve ... yetkililerinin emir ve talimatları doğrultusunda yüklemekte ve müşterilere ulaştırıldığını, çalışma saatleri gündüz 10.00 ile akşam 10.00 saatleri arasında olduğunu, 25.08.2014 günü müvekkili Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesine tedavi görmeye gittiğini, müvekkili hastaneye taşıt kira sözleşmesi ile kiralamış olduğu aracı ile değil kendi özel aracı ile gittiğini, bahse konu kaza mesai saatleri içerisinde saat 17.00'da, Halkalı mevkiinde, ... Marketlerinin taşıma işlerini yaparken gerçekleştiğini, söz konusu kazada müvekkilinin en ufak kusuru dahi bulunmadığını, bu zarardan dolayı ... Marketleri ve ... birlikte ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili hastanede iken, müvekkilinden kiralamış oldukları aracı taşıma işlerinde kullanmış, mesai saatleri içerisinde kullanılan araç kullanılamaz duruma gelmiş ve müvekkili birden fazla kalemde zarara uğradığını, müvekkili ile ... ve ... arasındaki ilişki 3'lü bir ilişki olduğunu, taşıma işlerini yaparken ... ile sözleşme imzalamış, ... Market Yetkilileri ve ... Lojistiğin emir ve talimatları ile hareket ettiğini, ... ve ... Market arasında taşeron görevi verildiğini, ... aracı kullanmakta iken, ... Marketleri ve ... Lojistiğin sevk ve idaresinde söz konusu kazayı gerçekleştirdiğini, ...'nın kaza yaptığı sırada araç içerisinde taşıma sevk faturaları ve davalı market ürünleri bulunduğunu, ...'nın ehliyetli olup olmadığı gözetilmeden söz konusu aracın çalışanlarına verilmesi sebebiyle, ortak sevk ve idare altında oldukları için ... Marketleri ve ... Lojistiğin müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, çalışanın sevk ve idaresi ... ve ... Marketleri tarafından birlikte yapıldığını, ... aracı söz konusu çalışana sunmakta, çalışma programını vermekte, ... Marketleri ise siparişleri ... ... içerisinde bulunan ...'tan araçlara yükleme yaptığını, bu sebeple her iki şirketin de müteselsil sorumluluğu söz konusu olduğunu, müvekkili kazanın gerçekleşmesi açısından tam olarak kusursuz olduğu, davanın ihbarını talep ettikleri şirketlerin ise birlikte ve müteselsilen sorumlu ve kusurlu olduğu açıkça ortada olduğunu, ilk derece mahkemesince, ihbar taleplerine rağmen asıl sorumlu ve kusurlu şirketlere dava ihbar edilmeden dosya karara çıkarıldığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilir.Somut uyuşmazlıkta kaza tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (KTK'nın 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracın uzun süreli kiralanması halinde dahi, kiralayan davalının işletenlik sıfatı devam ettiği, KTK'nın 95/2 maddesine göre davacı sigorta şirketinin zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebileceği gözetilerek davalı işleten aleyhine açılan davanın esasına girilerek karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ██████████ E. - ██████████ K. sayılı kararı). Yargılama sırasında davalı tarafından davanın ... Ltd Ştd. ihbarı talep edilmiş olmasına rağmen ve usulüne uygun ihbar dilekçesinin sunulmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince bu talep hakkında herhangi bir karar verilmeden işlem yapılmadan yargılamaya devam edilmesi doğru olmamıştır. Davalının bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülerek Dairemizce bu eksiklik giderilerek ihbar olunanlara tebliğ yapılmıştır.Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.728,22 TL harçtan peşin alınan 1.182,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.546,17 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026