Bölge Adliye Mahkemesi, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kıdem tazminatı rücuen alacak davasında alt yüklenicilerin sorumluluğunu ve ilk derece mahkemesi kararındaki borç/hak açıklığı eksikliğini inceleyen istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir bankanın, taşeron şirketlere ödediği kıdem tazminatının rücuen tahsili talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesi taşeronların kısmi sorumluluğuna hükmederken, davacı banka tam sorumluluk, davalı taşeronlar ise sorumluluklarının olmadığını ve kararın belirgin olmadığını iddia ederek istinafa başvurmuştur; Bölge Adliye Mahkemesi ise, ilk derece mahkemesinin kararında taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların hangi davalının ne kadar sorumlu olduğunun açıkça belirtilmemesi nedeniyle icra sırasında tereddüt oluşturduğunu belirtmiştir.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE :KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : NUMARASI : DAVACI : ... VEKİLLERİ : DAVALILAR : ... -...VEKİLLERİ : VEKİLLERİ : Av. DAVANIN KONUSU : Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Yukarıda bilgileri yazılı karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan kiralık araç hizmeti alım işi yüklenicileri olan davalılar bünyesinde şoför olarak ... tarihleri arasında çalışan dava dışı ..., █████/... tarihinde işten ayrıldığını ve kendisine müvekkili banka tarafından 17.029,40 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı şirketler ile müvekkili banka arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde sorumluluğunun yüklenicilere ait olduğunun düzenlendiğini belirterek 17.029,40 TL'nin ödeme tarihi olan █████/... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; görev, zamanaşımı, husumet itirazıyla birlikte dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştirDiğer davalıların usulüne uygun tebligata rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, dosya kapsamı ve alınan ... tarihli bilirkişi raporuna göre; dava dışı işçiye 17.029,40 TL kıdem tazminatı ödendiği,sözleşmelerde rücuya ilişkin bir açıklama olmadığı ve Yargıtay kararları doğrultusunda .../2 oranında davalıların sorumlu olduğu, Gümüşser isimli yüklenicinin 19.08.2014 tarihinde kıdem tazminatı bedel açıklamalı ile ....750,10 TL ödemenin mahsubu sonrası 6.764,07 TL nin davalılardan sorumlu olduğu miktarlar doğrultusunda alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte tahsili ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı ve davalılar ... Ve Tic. Ltd. Şti., .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davalılar ile imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve eki genel şartname uyarınca ödenen kıdem tazminatının tamamından davalıların sorumlu olduğunu, yerel mahkemenin yarı oranında sorumluluğa göre hüküm tesisinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesi ile; tarafların sorumlu olduğu miktar belirtilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacının ödediği kıdem tazminatının yasal dayanağının bulunmadığını, sözleşmede rücuya ilişkin açık hüküm bulunmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin iş akdinin sona ermesi ile o tarihteki ücret üzerinden hesaplama yaparak ödemesini yaptığını, sorumluluğunun kalmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava; 6552 sayılı yasa uyarınca yapılan kıdem tazminatı ödemesinin davalılardan rücuen tahsili istemine yöneliktir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı ve bir kısım davalılar tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır....- Mahkeme kararlarında bulunması gereken hususlar 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinde ayrıntılı olarak tek tek sayılarak gösterilmiştir. Aynı maddenin (2) numaralı fıkrası uyarınca da verilen karar ile taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, hiçbir şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde çok açık gösterilmesi gereklidir. Aksi takdirde ilamın icrası sırasında güçlüklerle karşılaşılabileceği gibi ilamın hiç icra edilememesi de söz konusu olabilir. Davacı taraf, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının alt yüklenici olan davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece "davanın kısmen kabulü ile 6.764,07 TL nin davalılardan sorumlu olduğu miktarlar doğrultusunda alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiş olup verilen hükümde taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterildiğinden söz edilemeyeceği gibi hüküm infazda tereddüt doğuracak niteliktedir. Bu nedenle kararın kamu düzeni sebebiyle kaldırılması gerekmiştir. 2-İşin esasına yönelik yapılan inceleme de; Somut olayda; davacı ile davalı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan dava dışı işçi ... iş akdinin son ermesi sonrası dava dışı işçiye asıl iş veren davacı tarafından 6552 sayılı Yasa uyarınca yasal kesintiler ile birlikte █████/... tarihinde 17.029,40-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı ve davacının eldeki dava ile ödenen kıdem tazminatı miktarını davalılardan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri uyarınca rücuan tazminini talep ettiği anlaşılmaktadır. Kıdem tazminatı konusundaki 6552 sayılı Yasa'nın 8. maddesi ile değişik 4857 sayılı Yasa'nın 112. maddesinde öngörülen düzenleme, işçiyi güvence altına almak amacıyla konulmuş bir hükümdür. Söz konusu yasal düzenleme, asıl ve alt işverenler yönünden, dış ilişki itibariyle işçiye karşı geçerli olup, asıl ve alt işverenler arasındaki iç ilişkideki sorumluluğu ortadan kaldıran bir düzenleme değildir (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin █████/... tarihli .../7178 E. ve .../11227 K. sayılı ilamı da bu yöndedir). 6552 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 4857 sayılı Kanun'un 112. maddesinde, (kamu) asıl işverenin, ödemiş olduğu kıdem tazminatı nedeniyle, alt işverenlere rücu hakkı bulunmadığına dair bir düzenleme de bulunmadığı gibi hükmün aksi yönünde taraflar her zaman sözleşme düzenleyebilirler. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2-(6) maddesi halen yürürlükte olduğundan, aksinin kabulü de mümkün değildir (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi █████/... Tarih, .../2166 E. - .../23195 K.).Taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi'nin 22. maddesi uyarınca; sözleşmenin eki olarak kabul edilen, Hizmet İşleri Genel Şartname'nin 6. bölümünün 38. maddesinde; çalışanların özlük haklarını belirtilen şartlarda alt işverenin sağlayacağı ve “... yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumlu" olacağı belirtilmiştir. 7166 sayılı Kanun'un 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. madde uyarınca, kıdem tazminatı ödeyen asıl işveren kurumun alt işverene rücu edemeyeceğine dair hüküm, Anayasa Mahkemesi'nin █████/2019 tarih, ███████ E. ███████ K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu açıklamalara göre, kıdem tazminatı ödemesinden iç ilişkide davalı alt işverenler sorumludur. Yine, alt işverenlerin sorumluluğu da sadece kendi dönemleri ile sınırlı olmalıdır.Mahkemece alınan █████/... tarihli bilirkişi raporunda tam sorumluluk dikkate alınarak yapılan hesaplamada; ... Ve Tic. Ltd. Şti. ....298,85 TL .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti 3.585,29-TL ... Gıda Tem.İnş.Taah.... Hizmetleri Tic.ve San.Ltd.Şti ....949,33-TL ... ve Dış.Tic.Ltd.Şti'den 445,83-TL miktardan sorumlu olduğu belirlenmiştir.Hal böyle olunca; mahkemece taraf ve yargı denetimine elverişli, yöntemice hesaplama içeren █████/... tarihli bilirkişi raporundaki tam sorumluluğa yönelik miktarlar üzerinden davalı .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti 'nin kısmi ödemesinin mahsubu ile tarafların tacir ve işin ticari iş vasfında olması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle kısmen kabul kararı verilmesi gerekirken, yarı oranında sorumluluk değerlendirmesi ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu nedenle; davalılar istinaf başvurusunun (...) nolu gerekçe sebebiyle, davacı istinaf başvurusunun ... ve 2 nolu gerekçe sebebiyle kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, istinaf itirazları ve tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/...-b-2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;A-Davacı/vekili ile Davalı ... Ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve Davalı .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Karar sayılı kararının HMK'nın 355 ve 353/...-b/2 maddeleri gereği KALDIRILMASINA, kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;...-DAVANIN KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE; 15.279,30 TL alacağın;-....298,85 TL'sinin ... Ve Tic. Ltd. Şti.'den,-3.585,29-TL'sinin .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'den -....949,33-TL'sinin ... Otomotiv Gıda Tem. İnş. Taah. ... Hizmetleri Tic.ve San.Ltd.Şti'den,-445,83-TL'sinin ... ve Dış.Tic.Ltd.Şti'den, ödeme tarihi olan █████/... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ....043,72 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 290,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 752,90 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 326,72 TL harç ve 2.750,55 TL yargılama gideri toplamı 3.077,27 TL'nin davanın kabul/red oranı (%89) hesap edilen 2.738,77 TL'nin davalılardan sorumlulukları oranında tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmekle, kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 15.279,30 TL vekalet ücretinin; ....298,85 TL'sinden ...Tic. Ltd. Şti., 3.585,29-TL'sinden Gümüşser Tic. Ltd. Şti, ....949,33-TL'sinden .... Ltd.Şti, 445,83-TL'sinden ....Ltd.Şti sorumlu olmak üzere davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, ...-Davalı .... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen miktar üzerinden A.A.Ü.T 13/2 maddesi gereğince hesap edilen ....750,10 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine, 6-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine, İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;...-İstinaf kanun yoluna başvuruda bulunan taraflarca peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının yatırına iadesine, 2-Taraflarca istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, bakiye gider avansının işi bitmekle yatırına iadesine, 3-Karar ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile KESİN OLARAK karar verildi. BaşkanÜyeÜyeKatip