Polis memurunun yüz kızartıcı ve utanç verici eylemlerle cinsel menfaat karşılığı görevi kötüye kullanmaktan memuriyetten çıkarılmasına ilişkin Danıştay temyiz incelemesi.
Özet: Kendi isteğiyle emekli olan bir polis memurunun, yabancı uyruklu şahısların işlerini menfaat karşılığı yaptığı ve görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyetinin kesinleştiği gerekçesiyle "devlet memurluğu sıfatıyla bağdaşmayacak nitelikte yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilinden dolayı verilen devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ilk derece idare mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi davayı reddederken, davacının iletişimin tespiti delillerinin hukuka aykırı olduğunu, somut delil bulunmadığını ve emeklilik haklarının engellenemeyeceğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurduğu bu hukuki metin, Danıştay Tetkik Hakiminin bozma yönündeki görüşüne kadar olan yargılama sürecini ve maddi olayı detaylandırmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... [16396-93071-45480] UETSKARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü [35402-82045-91599] UETSVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Hatay İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken █████/2020 tarihinde kendi isteği ile emekli olan davacı tarafından, 'Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, E.B. isimli yabancı uyruklu kadının iş ve işlemlerini yapmak karşılığında cinsel ilişkiye girmek için anlaşmaya vardığı ve kendisine menfaat sağlama eylemi nedeniyle hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda eyleminin sabit bulunması nedeniyle görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyetine karar verildiği, anılan hükmün kesinleştiği, davacı ile diğer sanık M.D. isimli şahıs arasında geçen telefon görüşmelerine ilişkin tape kayıtları incelendiğinde ise; polis memuru olan davacının yabancı uyruklu şahısların iş ve işlemlerini yapması karşılığında aralarında para alışverişinin gerçekleştiğinin anlaşıldığı, polislik mesleğini yürütenlerin kamu gücünü kullanarak toplumun genel güvenliği, asayişi ve huzurunu sağlama konusunda sorumluluğunun olduğu ve bu durumdan kaynaklanan kendine özgü durumlarının bulunduğu göz önüne alındığında, polis memuru olan davacının eylemlerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanun'unda yer alan "Devlet memurluğu sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğu, bu nedenle davacı hakkında usulüne uygun olarak yürütülen disiplin soruşturmasında düzenlenen soruşturma raporu, alınan ifadeler, ceza yargılaması sonucunda verilen mahkumiyet hükmü ile dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında, davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediği hususunun sübuta erdiği anlaşıldığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; hakkında verilen iletişimin tespiti kararının orantısız şekilde uygulandığı, haberleşmenin gizliliği ilkesi ihlal edilerek elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğu, söz konusu delillerin yargılamada hükme esas teşkil edemeyeceği, üzerine atılı suçla ilgili somut delil bulunmadığı, yabancı uyruklu şahsı serbest bırakmak ve hakkında resmi işlem yapmakla ilgili görevinin bulunmadığı, söz konusu şahıstan menfaat temin etmediği halde ihtimale dayalı olarak disiplin cezası verildiği, meslekten çıkarmayı gerektirecek nitelikte disiplin suçu işlemediği sürece emeklilik haklarını elde etmesinin engellenemeyeceği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY :Dava dosyasının incelenmesinden; polis memuru olan davacının, Hatay İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yaptığı dönemde, Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti ile Mücadele Şube Müdürlüğünce 'Göçmen Kaçakçılığı' suçlarının tespiti ve önlenmesine yönelik olarak yapılan çalışmalar kapsamında, .... Sulh Ceza Hakimliğinin █████/2018 günlü kararı ile 'İletişimin Tespiti, Dinlenmesi ve Kayda Alınması' kararı doğrultusunda teknik takip başlatıldığı, █████/2018 ila █████/2018 tarihleri arasındaki 'İletişimin Tespiti, Dinlenmesi ve Kayda Alınması' kararına istinaden yapılan çalışmalarda 'Göçmen Kaçakçılığı' yönünden herhangi bir suç tespit edilemediği, ancak tesadüfü delil ile şüpheli M.D.'nin Suriye uyruklu yabancıların iş ve işlemleri yaptırmak amacıyla Hatay İl Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şube Müdürlüğünde görevli iken Hatay İl Göç İdaresi Müdürlüğü Kayıt Kabul ve Geri Gönderme Merkezinde geçici olarak görevlendirilen polis memuru olan davacı ile diğer polis memuru şüpheli A.K.' ye para verdiği ve birlikte menfaat temin ettiklerinin iddia edilmesi üzerine disiplin soruşturması başlatıldığı, Hatay KOM Şube Müdürlüğünce yapılan İletişimin Tespiti, Dinlenmesi ve Kayda Alınması çalışmaları neticesinde; şüpheli M.D.'nin, hakkında disiplin soruşturması yapılan davacı ve diğer şüpheli polis memuru A.K.'nın ifadeleri, davacı ile şüpheli M.D. arasında geçen telefon görüşmelerine ilişkin tape kayıtlarına göre, davacının 'Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.UYAP kayıtlarının incelenmesinden; dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki eylemlerine ilişkin olarak davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması sonucunda, ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla, üzerine atılı rüşvet almak suçunu işlediği gerekçesiyle 3 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile; rüşvet suçunun oluşabilmesi için sanığın görevine giren bir iş olması ve rüşvet sonucu istenilen belirli eylem ile sanığın görevi arasında mutlak bir bağın varlığının bulunması gerektiği halde, Suriyeli sığınmacıyı serbest bırakma görevi ve yetkisi bulunmayan, sadece nezarethanede bulunan sığınmacıların güvenliğinden ve muhafazasından sorumlu olan sanığın, sığınmacıdan kamu idaresinin saygınlığına zarar verici şekilde maddi menfaat talebinde bulunmaktan ibaret olan, görevinin gereklerine aykırı davranmak biçimindeki eyleminin, çıkar sağlayarak görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğundan, sanık ... hakkında, görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken, unsurları oluşmayan rüşvet suçundan mahkumiyetine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle; ... hakkındaki rüşvet suçundan mahkumiyetine yönelik kısımlarının kaldırılmasına, eylemlerinin kül halinde görevi kötüye kullanma suçuna uygun olduğu kanaatine varıldığından, 5237 sayılı TCK'nın 257/1 maddesi uyarınca takdiren ve teşdiden sanığın 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığa verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilerek sanığın neticeten 6.000,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu mahkumiyet hükmünün ise █████/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT :657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasının (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.Aynı Kanun'un "Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi" başlıklı 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku, kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde kamu görevlisinin fiili, ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir. Disiplin hukuku ile ceza hukuku soruşturma ve yargılama usulü, verilen cezanın niteliği ve bu cezanın doğurduğu sonuçlar ve etkileri ile ceza ve suçların tanımı ve konuluş amaçları birbirinden farklı özellikler taşısa da; disiplin hukuku yönünden suç tanımlanması, aynı zamanda ceza hukuku yönünden de aynı olan suçların sübuta erip ermediği konusunda ceza mahkemelerinin vermiş olduğu kararların disiplin hukuku açısından bağlayıcılığı bulunmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacının disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden olan "rüşvet almak" suçu isnadıyla açılan ceza davasında; davacının, üzerine atılı rüşvet almak suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca "3 yıl, 4 ay hapis cezası" ile cezalandırılması yolundaki kararın istinaf aşamasında düzeltilerek davacıya isnat edilen suçun niteliğinin değiştiği, davacının fiilinin "rüşvet almak" suçu yerine "görevi kötüye kullanma" suçunu oluşturduğunun tespit edildiği ve bu suça göre cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ve maddi olay birlikte incelendiğinde; davacıya isnat edilen "rüşvet almak" fiilinin, aynı zamanda ceza hukuku kapsamında bir suç olması ve Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanmış bulunması nedeniyle yapılacak ceza yargılaması sonucunda suçun işlendiğinin sabit görülüp, kişinin cezalandırılması halinde "rüşvet almak" suçunun işlendiğinden bahsetmek mümkün olacaktır. Ancak devam eden ve kesinleşen ceza yargılaması sonucunda davacının fiilinin "rüşvet almak" suçu kapsamında olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, "rüşvet almak" fiili nedeniyle başlatılan disiplin soruşturması sonucunda davacının 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.Bununla birlikte disiplin hukukunun kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları belirleyen bir hukuk alanı olması nedeniyle davalı idarece davacının fiiline uygun başka bir disiplin cezası verilebileceği de tabiidir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.