sigorta şirketinin ticari okul servisi aracı kazasında olay yerini terk eden kusurlu sigortalısından ödediği hasar bedelini rücuan tahsil amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin ticari okul servisi aracı kazasında olay yerini terk eden kusurlu sigortalısından ödediği hasar bedelini rücuan tahsil amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Özet: Sigorta şirketi, sigortalısı olan davalının ticari nitelikteki aracının karıştığı ve sürücüsünün kazayı takiben olay yerini terk ederek tam kusurlu bulunduğu trafik kazasında üçüncü şahıs aracına ödenen 8.900 TL hasar bedelinin poliçe şartlarına aykırılık nedeniyle rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının yaptığı haksız itirazın iptalini ve takibin devamını talep etmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından ---------- plakalı aracın ---------- numaralı trafik sigorta poliçesi kapsamında █████/2022-█████/2023 tarihleri arası dönem için sigortalandığını, 2-31.07.2023 tarihinde,---------- plakalı aracın, ------------ Sokak üzerinden ---------- Sokak istikametine sağa dönüş yaptığı esnada kavşakta park halinde bulunan müvekkili şirket nezdinde sigortalı ----------- plakalı aracın geriye doğru gelerek ------------ plakalı aracın sağ arka kapı kısımlarına çarptığını, daha sonra --------- plakalı araç sürücüsüne telefonunu bırakıp olay yerinde tutanak tutmadan ayrıldığını, ------------ plakalı araç sürücüsü defaatle verilen numarayı aramasına rağmen açmadığını beyan ettiğini ve bu konuda polis memurları tarafından tutanak tutulduğunu, Davalı sürücünün kusuru nedeniyle söz konusu kazaya sebebiyet verdiğini aynı zamanda kaza tutanağı tutulmaksızın olay mahallini terk ettiğini, Meydana gelen trafik kazası sonucu hasar gören dava dışı ------------ sigortalı araç için 8.900,00 TL tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini,Kaza sırasında davalı aracı kullanan sürücünün olay yerini terk etmesi ve söz konusu kazada tam ve asli kusurlu olması sebebiyle müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatı davalı borçludan talep ve tahsil etme hakkı doğduğunu, Müvekkili sigorta şirketi tarafından olayda hasar gören araç için toplamda 8.900,00-TL hasar ödemesi yapıldığını, Poliçe şartlarına aykırılık nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödenen hasar bedeli için sigortalıya rücu hakkının doğmuş olduğunu, sigortalı ------------ araç maliki olarak, söz konusu borçtan sorumlu olduğunu, Bu sebeple ödenen tazminat miktarının davalı borçludan rücu edilmesi maksadıyla öncelikle---------- İcra Dairesi ------------ E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,Takibin davalının haksız itirazları nedeni ile durduğunu, davalının takibe haksız itirazının iptalini takibin devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP :Davalı tarafa dava dilekçesinin █████/2026 tarihinde tebliğ olduğu ve dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER:-Kaza tespit tutanağı ,

- --------- İcra Dairesi ----------- E. Sayılı takip dosyası ,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERİENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi nedeniyle ödenen maddi tazminatın teminat kapsamında olmadığı iddiası ile haksız fiile sebebiyet veren sigortalısından tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı sigortacı ile davalı arasında, davalının maliki olduğu ------------ plaka sayılı araca ilişkin olarak █████/2022 ile █████/2023 tarihleri arasındaki dönem için ---------- nolu Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiği; sigorta dönemi içerisinde 3/███████ tarihinde dava dışı üçüncü kişinin ---------- plaka sayılı aracına çarpılması suretiyle kazaya sebebiyet verildiği, bu nedenle karşı araç için davacı sigortacı tarafından █████/2024 tarihinde 8.900,00-TL onarım bedeli tazminatı ödendiği, işbu tutarın olay yerini terk sebebiyle davalı sigortalısına rücu için takip başlatıldığı; dosyamız arasına bir örneği alınan ----------- İcra Müdürlüğü'nün----------- Esas sayılı dosyası ile 8.900,00-TL asıl alacak ve 1.706,24-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.606,24-TL üzerinden takibe geçildiği, davalının takibe itiraz ettiği, itirazının borca itiraz mahiyetinde olduğu ve olay yerini terkin bulunmadığı savunmasında bulunduğu anlaşılmıştır. ---------- sayılı ilamı ile davalıya ait sigortalı aracın UYAP sisteminden yapılan sorgulamasında aracın minibüs tipi olduğu ve kullanım amacının da "okul servisi/ticari" olarak göründüğü, nitekim kaza sonrası çekilen fotoğraflarda da okul servisi niteliğindeki minibüslerden olduğunun anlaşıldığı, bu durumda sigortalı araç yönünden davalının tüketici ve dava konusu poliçenin de tüketici işlemi niteliğinde olmadığından sigorta sözleşmelerinin TTK'da düzenlenmesi nedeniyle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından çözümlenmesinin gerektiği anlaşılmakla davanın görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Mahkememize tevzi edilmiş davalıya ait aracın ticari araç olması nedeniyle Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır

2918 sayılı KTK 95/2 maddesi gereği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilecektir. Kanun gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilecektir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. 2918 sayılı KTK'nın 95-(2). maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle; sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden; sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün --------- sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b-) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halleri .."

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmış ve rücu sebebi olarak kabul edilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.6 maddesinde teminat dışı haller sayılmış olup, 6102 sayılı TTK 1409/2 maddesi gereği rizikonun ya da rizikoların sigorta teminatı dışında kaldığının iddia edilmesi hususunda ispat külfeti sigortacıya aittir. İlke bu olmakla birlikte, 6102 sayılı TTK 1446 maddesi uyarınca sigortalı, rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar külfetini kasten yerine getirmez ve iyi niyet kurallarına açıkça aykırı olacak şekilde sigorta teminatı dışında kalan hususu, bu oluşan rizikonun teminat içindeymiş gibi ihbar ederse, ispat külfeti yer değiştirip, oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçecektir .

İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı üçüncü kişiye vermiş olduğu zarar nedeniyle davalının kusuru oranında ödenen tazminatın tahsili amacıyla --------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davacının ödemiş olduğu tutarın haksız fiile neden olan aracın işleteni olarak sigortalısından talep etmiştir Mahkememizce yapılan inceleme kapsamında ise; davanın, davalıya ait olan sigortalı aracın kullanılması sırasında meydana gelen kaza nedeniyle kusur ve olay yerini terk sebepleriyle üçüncü kişinin aracında oluşan zararın giderilmesine ilişkin onarım belinin rücu edilmesinin istenildiği, mahkememizce yapılan yargılama sırasında bilirkişi heyetinden rapor da alındığı ve davalının kazanın gerçekleşmesinde asli ve tam kusurlu olarak görüldüğü, buna karşın karşı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun tespit edilemediği, ancak olay yerini terk sebebine bağlı olarak rücu talebinde bulunulduğu, bununla birlikte davalının kazanın gerçekleşmesi akabinde olay yerinden hemen ayrılmadığı, kaza tespit tutanağından görüldüğü üzere dava dışı mağdurun kaza anının fotoğrafını çekmesine izin verdiği ve telefon numarasını da bırakarak olay yerinden ayrıldığı, mağdurun bu numaradan ulaşamaması üzerine emniyete başvurduğu ve emniyet tarafından davalının yokluğunda tutanak tutulmasını sağladığı, nitekim Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda da kaza görselinin yer aldığı anlaşıldığından kaza tespit tutanağı , bilirkişi raporu ve tüm beyanlar birlikte değerlendirildiğinde davalının tutanak tutulmasını önlemek amacıyla olay yerini terk etmediği kanaatine varıldığından zararın poliçe teminatı dışında kaldığı yönündeki ve rücu şartlarının oluştuğu iddiası davacı tarafça ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL karar harcından peşin alınam 615,40Tl'nin mahsubu ile bakiye 116,60 Tl'nin davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunun bulunduğu ve sonuç alınamadığı nazara alınarak, arabuluculuk ücretinin haklılık oranlarına göre taraflardan alınıp hazineye irat kaydına karar verilmesi gerekiyor ise de arabuluculuk dosyasında sarf kararı bulunmadığından arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından dava ya da takip yolu ile tahsil edilmesinde muhtariyetine,

7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 341/2. maddesi gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026