Bölge Adliye Mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, kantin demirbaş devir bedelinin davacı talimatıyla üçüncü şahsa ödendiği yönündeki ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini tamamladı.
Özet: Davacı, devredilen kantin envanterinin bedelini ödemeyen davalıya karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı borcun davacının talimatıyla üçüncü bir şahsa ödendiğini savunmuş; ilk derece mahkemesi, ödemenin davacı talimatı doğrultusunda yapıldığına ve davalının borcu bulunmadığına kanaat getirerek davanın reddine karar vermiş olup, davacı bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : NUMARASI : DAVACI : ... -... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... -..., VEKİLİ : Av. ... DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Lisesi kantininin işletmecisi bulunmakta iken, ...-2019 öğretim senesi ... ...'da bulunan Merkez ... Lisesine taşınmış bulunduğunu, taşınma sonrasında müvekkilin envanter yaparak eski kantinindeki malları okulun yeni kantincisi olan davalıya devrettiğini, ancak malların bedelinden kalan ... TL yi davalının ödemediğini, bunun üzerine davalı tarafa icra takibi başlattıklarını ancak davalı tarafın takibe haksız olarak itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle itirazın iptaline, takibin devamına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediğini, davacıya borcunun bulunmadığını,... bulunan ... kantininin ... tarafından işletilmekteyken, 27.08.... tarihi itibariyle davacı ... tarafından işletilmeye başlandığını, aynı tarihli demirbaş listesi uyarınca kantinde bulunan tüm demirbaşlar ve masrafların davacı ...'ya ...,00 TL bedel karşılığında devredildiğini, komisyon tarafından belirlenen bedelin ... tarafından da kabul edildiğini, ancak davacı ... Özovalının belirlenen bu tutarı kararlaştırılan tarihte ...'a ödemediğini, bunun üzerine ...'ın 08.10.... tarihinde davacıya ihtarname gönderdiğni, ayrıca davacı ...'nın kantini davalı ... ...'a devrettiğinden, ...'ın da davacı ...'ya devir bedeli ödemesi kararlaştırıldığını, ...ın kararlaştırılan ...,00 TL bedeli davacıya ödeyeceği sırada, davacının adına işlerini yürüten babası ..., kendilerinin ...'a borcu olduğunu ve bu bedeli kendileri adına ...'a ödemesini istediğini, davalı ... ... da bunun üzerine devralmış olduğu tesise ait demirbaş ve diğer masraflar için kararlaştırılan ...'ya ödeyeceği bedeli, ...'nın ve işlerini yöneten babasının talimatı ile ...'nın borçlu olduğu davadışı ...'a 12.10.... tarihinde ödediğini,buna dair ödeme evrakını dosyaya sunduklarını, davacının dava dışı ...'a ...,00 TL olan borcunun böylelikle ...,00 TL kaldığı, Bunun üzerine dava dışı ...'ın ... aleyhine bakiye ...,00 TL için ... . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ..2019 tarihinde icra takibi başlattığını, ...'ın davacı ... adına, davalı ... ...'dan ...,00 TL ödemeyi kabul etmesi üzerine, icra takibinin ...,00 TL üzerinden yapıldığını ve davacı ... Özovalının işbu dosya borcunu 02.07.2020 tarihinde itirazsız olarak ödediğini ,ayrıca davacının, dava dışı ... tarafından başlatılan icra takibine ödenme yapmadan 1 yıl önce 04.07.2019 tarihinde davacı ... , dava dışı ...'a gönderdiği ihtarnamede, davalı ... ...'ın , ... adına ...'a ödeme yaptığı gerçeğinin davacı tarafından da beyan edildiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, "taraflar arasında kantin devrine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığı, asıl uyuşmazlığın dosyaya sunulan 14.08.... tarihli kantin demirbaş listesinin ve diğer masraflar için davalının davacıya ... TL borcunun bulunup bulunmadigi noktasında toplandığı, 12.10.... tarih ve ... başkan yazı ve imzalı belgede, ...’ın annesi ... ve babası ... ile birlikte ... adına ...‘a Demirbaş borçu karşılığı olarak ... TL ödeme alındı ibareli belgenin dosyaya sunulduğunun anlaşıldığını, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları ve 12.10.... tarihli belgeye göre, ...’nın babasının Özge Polat’tan alacağının olduğu, bunun karşılığında ... TL’nin kendisine ait olduğunu belirttiği yazı ve imzalı 12.10.... tarihli belgenin düzenlediği, ödemenin davalı tarafından gerçekleştirildiğinin tanık beyanları ile anlaşıldığı, ödemenin ...’a yapıldığı ve bu ödemeyi de davacının talimatı doğrultusunda yapıldığının tanık beyanları ile anlaşılması karşısında", tüm bu gerekçelerle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili... tarihli istinaf dilekçesinde özetle; milli eğitim bakanlığı okul aile birliği yönetmeliğinin sözleşme ve tarafların yükümlülükleri başlıklı 21. maddesinde; okul kantin ihalesi sonucunda üzerinde ihale kalan istekli ile okul aile birliği arasında yönetmelik ekinde yer alan, kiralama sözleşmesinin imzalandığını, işbu kira sözleşmesinin özel şartlar başlığında düzenlenen hükmünde ise okul kantin ihalelerinde kiracının değişmesi halinde, bir önceki kiracı tarafından yapılan tesis masrafları için tespit edilen tutarın, ihale üzerinde kalan ve sözleşme imzalayan yeni kantin işleticisi tarafından eski kiracıya ödenmesi gerektiğinin yer aldığını, bu uygulamanın sözleşmede özel şartlar madde 1 de; "kiracının değişmesi durumunda kantine kiracı tarafından yapılan tüm tesis masrafları, kullanım süresi ve amortismanda dikkate alınarak okul, birlik, varsa ilgili oda temsilcisinin ve gerektiğinde bilirkişi katılımı ile oluşturulan komisyonca takdir edilen meblağ, eski kiracıya yeni kiracı tarafından ödeneceği" şeklinde düzenlendiğini, taşınma sonrası envanter yapılarak davacının eski kantindeki malların okulun yeni kantincisi olan davalıya devredildiğini, bu konuda taraflar arasında bir tartışma bulunmadığı, 14.08.... tarihli kantin demirbaş listesininde dosyaya sunulduğu, davalının demirbaş ve diğer masraflar için davacıya ödemesi gereken ... TL daha borcu olduğu, tanık beyanlarıyla da bu hususun ispatlanmış olduğunu, tanık ...‘ın beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacının demirbaş bedeline ilişkin ... TL’yi dava dışı ...'a ödemesi yönünde, davalıya bir talimatın bulunmadığı beyanlarıyla, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, taşınır mal bakiye alacağı için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Somut olayda davacı tarafından ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında, davalı aleyhine, ... TL alacak nedeniyle, ilamsız takip başlatıldığı, borcun sebebi olarak "14.08.... tarihli 17.500 TL tutarlı kantin demirbaş listesi gereği" şeklinde gösterilmiş olduğu, davalı borçlunun takibe itirazı neticesinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... Lisesi eski kantin işletmecisi olan davacının, aynı kantin işletmesini, ihale ile yeni devralan davalıdan, kantindeki malların devredilmesi nedeniyle, bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, davalı tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemenin, davacı alacağına mahsuben yapılmış olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.Dosya kapsamına göre ; Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliğinin sözleşme ve tarafların yükümlülükleri başlıklı 21. maddesinde, "okul kantin ihalesi sonucunda üzerinde ihale kalan istekli ile okul aile birliği arasında yönetmelik ekinde yer alan kiralama sözleşmesinin imzalanacağı, işbu kira sözleşmesinin özel şartlar başlığında düzenlenen hükümde ise okul kantin ihalelerinde, kiracının değişmesi halinde bir önceki kiracı tarafından yapılan tesis masrafları için tespit edilen tutarın ihale üzerinde kalan ve sözleşme imzalayan yeni kantin işleticisi tarafından, eski kiracıya ödenmesi gerektiğinin" yer aldığı, bu maddenin uygulamasına dair sözleşmenin özel şartlar 1. maddesinde ise; "kiracının değişmesi durumunda kantine kiracı tarafından yapılan tüm tesis masraflarının, kullanım süresi ve amortisman da dikkate alınarak okul, birlik, varsa ilgili oda temsilcisinin ve gerektiğinde bilirkişi katılımıyla oluşturulan komisyonca takdir edilen meblağın, eski kiracıya yeni kiracı tarafından ödenmesi", şeklinde düzenlenmiş olduğu, somut olayda davacının ... Lisesinin eski kantin işletmecisi, davacının ise aynı okulun yeni kantin işletmecisi olduğu anlaşılmaktadır.Taraf iddialarına göre, davalının, dava konusu davacı alacağına ilişkin olarak, dava dışı ...'a yapmış olduğu ödeme borcun üstlenilmesidir. ...'a yapılan ödeme borcun dış üstlenmesi, davacı ile davalı arasındaki ilişki ise borcun iç üstlenmesi şeklindedir. TBK 195. Maddesine göre, borcun iç üstlenmesi ilişkisinin sözleşme ile yapılması gerekir. İç ilişkinin ispatı ise, sözleşmedeki değere göre ancak yazılı olabilir. Taraflarca borcun iç üstlenmesinin , iç ilişki yönünden yapıldığı yazılı olarak ispat edilememiştir. Ayrıca, davacının kendisine yapılacak ödemenin dava dışı ...'a yapılması yönünde bir talimatı olduğu hususu da ancak yazılı olarak ispat edilebilir, buna dair de bir ispat dosyada yoktur. ... ile davacı arasındaki alacak-borç ilişkisi de ihtilaflı olup, tarafların birbirlerine gönderdikleri ihtarnamelerden de bu anlaşılmaktadır.Bu itibarla, davacının alacağına karşılık , davalı tarafından dava dışı ...'a ödeme yapması için bir talimatının bulunmadığı, davalı iddialarının ispatlanamadığı, alacak miktarına itirazın olmaması, davalı tarafından davacıya ödenmediğinin sabit olması, bu durumda dava konusu bedelin, davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, takibe yapılan itirazın haksız olduğu, alacağın likit olduğu anlaşılmakla, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş olup, yerel mahkeme kararının bu nedenlerle kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre yeniden yargılama yapılması gerekmediği anlaşılmakla, dairemizce davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; I-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre; 1-) Davanın KABULÜ ile; davalının ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın İPTALİ İLE; takibin ...,00 TL alacak üzerinden takipteki şartlarıyla birlikte devamına,2-) Alacak likit olduğundan hükmedilen alacağın % 20'si üzerinden hesaplanan 3.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-) Harçlar Kanunu gereğince belirlenen nispi karar ve ilam harcı olan 1024,65 TL harçtan peşin alınan 181,17 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 843,48 TL harcın davalı taraftan alınarak hazineye gelir kaydına,...-) Davacı tarafça yapılan 918,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,...-) Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,6-) Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ...,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,7-) Arabuluculuk ücreti olarak harcanan 1.320,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, bu hususta 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca gerekli işlemlerin ilk derece mahkemesince icrasına,8-) Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatırana iadesine,II-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca peşin alınan istinaf karar harcının davacıya talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,III-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, IV-) Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ...Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Katip ...¸(e-imzalıdır)