antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde, sigorta acentesinin davalı şirketten talep ettiği ödenmeyen poliçe prim alacağı üzerine açılan itirazın iptali davası.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde, sigorta acentesinin davalı şirketten talep ettiği ödenmeyen poliçe prim alacağı üzerine açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta acentesinin, davalı şirketin şantiyelerindeki işler için kendi talimatı dışında düzenlendiğini iddia ettiği sigorta poliçelerinden kaynaklanan ödenmemiş alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında; davacı acente, davalının poliçelerden haberdar olduğunu, üçüncü bir şirket tarafından yapılan ödemenin davalının borcundan düşüldüğünü ve iyi niyetli görüşmelere rağmen bakiye alacağın ödenmediğini öne sürerken, davalı şirket ise poliçelerin kendi talimatı olmaksızın yapıldığını, yapılan ödemenin sehven gerçekleştiğini ve borcu kabul ettiğine dair bir mutabakatın bulunmadığını savunmaktadır.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta acentası tarafından davalı şirketin faaliyet yürüttüğü değişik şantiyelerdeki işler için ... Sigortası yapıldığını, sigorta poliçelerinin icra takip dosyasına eklendiğini, takip dosyasına eklenen poliçeler gereğince ve ticari kayıtlar gereğince müvekkil şirketin toplam ... USD tutarındaki borcundan ödenmeyen bakiye ... USD alacağının tahsil için takip başlatılmış ancak davalı tarafından bu takibe itiraz edildiğini, davalı şirket tarafından söz konusu poliçelerden haberdar olmadığını iddia etmişse de söz konusu poliçelerden bilgi sahibi olduğu müvekkiline ... tarihinde ... A.Ş. tarafından davacı ... Sigorta’ya ... TL ( ... USD ) tutarında yapılan ödeme ile sabit olduğunu, söz konusu ödemenin belgesini dilekçe ekinde sunduklarını, yapılan ödemenin de davalı şirketin müvekkiline olan toplam borcundan mahsup edildiğini, iyiniyetli olan müvekkili şirket tarafından alacağın cebri icraya intikal etmeden çözülmesi amacı ile davalı şirket muhasebe yetkileri ile defalarca mail yolu ile yazışmalarda bulunulduğunu, 2024 yılı itibarıyla ... A.Ş. ile yeniden başlattığı görüşmelerde, şirket yetkililerinin müvekkil şirket tarafından düzenlenen poliçelere dair bilgi sahibi olmadıklarını beyan ettiklerini, bu durum üzerine tüm poliçelerin kendilerine iletildiğini, davalı şirketin muhasebe şefi ... ... ... Hanım ile telefonda görüşülmüş, müvekkile iletilen mail ile yazılı olarak ise ... ... belgeleri inceleyeceği ve ödeme planına dahil edileceğininin kendisine bildirildiğini, ayrıca davalı şirketin irtibat ve ticari ilişki içinde olduğu ... ... ... yetkilisi ... Bey, poliçelere ilişkin ödemelerin ... tarafından yapılacağını, dolayısıyla, söz konusu ödemenin ... A.Ş. tarafından yapılacağı yönünde net bir mutabakat oluştuğunu, davalı tarafında da bilgisi dahilinde olduğu üzere, 2023 yılına ait poliçeler için ödeme süreci sürekli ertelendiğini, bu sebeple ki, ödemesi yapılmayan poliçelere dair ek zeyilname dahil, poliçe bedellerinin kendisine ödeneceğine dair güvenilirliği nedeniyle düzenlendiğini, müvekkili tarafından bu kadar iyiniyet ve hassasiyetle yaklaşılmasına karşın davalı tarafından poliçe bedellerinin bir türlü ödenmediğini, tüm bu nedenlerle alacakların tahsili için davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının takibe dayanak yaptığı poliçelerin müvekkilinin talimatı ile yaptırılmadığını, müvekkilinin talimatı dışında yapılan poliçe bedellerinin müvekkilden tahsil edilmeye çalışılmasının mümkün olmadığını, bu durumun hayatın olağan akışına dahi ters olduğunu, her ne kadar müvekkili tarafından ... USD tutarında bir ödeme yapılmışsa da yapılan ödemenin dava dışı firmanın yükümlülüğündeki iş devam ederken sehven yapıldığını, aslında müvekkilinin sorumluluğunda olmayan bir ödeme olduğunun iş bu davaya konu takibin yapılmasıyla anlaşıldığını, yapılan ödemenin dava dışı firmanın carisine borç olarak kaydedildiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan yazışmalar, poliçeler düzenlendikten 1 yıl sonra yapılan yazışmalar olup, maillerden de görüleceği üzere müvekkil tarafından borcun kabul edildiğine dair ne bir ifade ne de mutabakat bulunmamakta olduğunu, davacının, müvekkilinden poliçelerin düzenlenmesine ilişkin bir talimat aldığını da ispat edemediğini, dolayısıyla davacının bu hususa ilişkin gerçek dışı iddialarının esasa alınmaması gerektiğini belirterek açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişiden raporlar aldırılmış ve raporlar serbestçe değerlendirilmiştir.

Mahkememizce alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Dosyaya ait evraklar ve davaya konu sigorta poliçeleri tarafımca detaylı olarak incelendi,

Davacı tarafından, ... şirketine ait ... poliçesinin, davalı şirket adına, ... - ... vadelerini kapsayan, ... nolu ... montaj poliçesinin ... USD. karşılığında tanzim edildiği, poliçe tanzimindeki Merkez Bankası Türk Lirası kuru ile (... ) yapılan hesaplamaya göre poliçenin ... TL. olduğu, dosyada tahsilat makbuzu olmadığı için tahsilatın nasıl ve ne şekilde, kim tarafından yapıldığı tespit edilememiştir.

Davacı tarafından, ... şirketine ait ... vade uzatma zeyilnamesinin, sigortalı davalı şirket, sigorta ettirenin ... A.Ş. adına olduğu, ... - ... vadelerini kapsayan, ... nolu ... Montaj poliçe zeyilnamesinin ... USD. karşılığında tanzim edildiği, poliçe üzerindeki Türk Lirası kuru ile (... ) yapılan hesaplamaya göre poliçenin ... TL. olduğu, tahsilat makbuzu olmadığı için tahsilatın nasıl ve ne şekilde, kim tarafından yapıldığı tespit edilememiştir.

Davalı tarafından, davacı sigortacıya, herhangi bir poliçe numarası belirtilmeden, ... Sigorta Bedeli açıklaması ile ... tarihinde ... TL. ödeme yapıldığı, davaya konu poliçe primleri ve taksitlerinin Türk Lirası karşılıkları hesaplanmış, fakat poliçe prim ve taksitlerinin davalı tarafından ödenen tutar ile örtüşmediği, ödemenin hangi poliçeye istinaden yapıldığı belirlenememiştir.

Davalı tarafından dosyaya eklenen ... tarihli, davalı şirket ile ... A.Ş. arasında tanzim edilen ... ve ... proje yapım sözleşmesi ek protokolü incelendiğinde, sigorta sözleşme yaptırma sorumluluğunun kime ait olduğu hususunda herhangi bir maddeye rastlanmamıştır,

... sigorta şirketine ait poliçede sigorta ettirenin ... ... A.Ş. olduğu, yasalara göre poliçe priminden sigorta ettiren sorumlu olduğu belirlenmiştir.

2. Sigorta ettirenin borç ve yükümlülükleri

a) Prim ödeme borcu

aa) Genel olarak

MADDE 1430- (1) Sigorta ettiren, sözleşmeyle kararlaştırılan primi ödemekle yükümlüdür. Aksine sözleşme yoksa sigorta primi peşin ödenir. Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.

(2) Sigorta primi nakden ödenir. İlk taksidin nakden ödenmesi şartıyla, sonraki primler için kambiyo senedi verilebilir; bu hâlde, ödeme kambiyo senedinin tahsili ile gerçekleşir.

(3) Sigorta ettiren, sigortacının sorumluluğu başlamadan önce, kararlaştırılmış primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayabilir. Sözleşmeden kısmi cayma hâlinde, sigorta ettirenin ödemekle yükümlü olduğu prim, cayılan kısma ilişkin primin yarısıdır

İnşaat ... ... genel şartları C1 maddesine göre, poliçe peşinatının akit yapılır yapılmaz ödenmesi gerekmektedir, davaya konu olayda poliçe priminin ödenmiş ve yürürlükte olduğu, fakat tahsilat makbuzu olmadığı için ödemenin kimin tarafından, ne şekilde yapıldığı belirlenememiştir.

C – ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

C.1 Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü

-Sigorta priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa peşinatın (ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve en geç poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Aksi kararlaştırılmadıkça, prim veya peşinat ödenmediği takdirde poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu husus poliçenin ön yüzüne yazılır.

-Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamanı, miktarı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe üzerine yazılır veya poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir. Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya da yazılı olarak kendisine bildirilmiş olan prim taksitlerinin herhangi birini vade günü bitimine kadar ödemediği takdirde temerrüde düşer. Prim ödeme borcunda temerrüde düşülmesi halinde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

-Poliçenin ön yüzüne yazılması kaydıyla, rizikonun gerçekleşmesiyle henüz vadesi gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarını aşmayan kısmı, muaccel hale gelir.

-Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığı hallerde, sigortacının sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül eden prim gün esası üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta ettirene iade edilir.

Dosya evraklarına göre, davacı sigortacının, ... sigorta şirketine ait poliçe tanziminde, davalı şirketten yazılı onay almadan poliçeyi tanzim ettiği görülmüştür, sigorta poliçesi, sigortalının rızası ile kurulan hukuki ilişkidir, sigortalının açık onayı olmadan sigorta poliçesi düzenlemek yasalar gereği mümkün değildir, davacı sigortacının somut evraklar sunmak suretiyle ispat yükümlülüğü mevcuttur.

SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE BİLGİLENDİRMEYE İLİŞKİN YÖNETMELİK

Bilgilendirme Yükümlülüğü

Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler

MADDE 5 – (1) Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü, sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere sözlü ve yazılı şekilde yerine getirilir. Bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması esastır. Bilgilendirme yükümlülüğü, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlar ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde devam eder.

(2) Tarafların, fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda kalıcı veri saklayıcısı aracılığı ile bilgilendirme yapılabilir.

(3) Sigortacının çağrı merkezi veya telefon aracılığıyla yapacağı bilgilendirme, görüşmenin manyetik veya dijital ortamda kayıt altına alınmış olması şartıyla sözlü olarak yapılabilir.

(4) Sigortacı, dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sigorta ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu sigorta teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.

(5) Bilgilendirme yapıldığının ispatı sigortacıya aittir.

Bilgilendirme ile yükümlü olanlar

MADDE 6 – (1) Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında, 12 nci ve 13 üncü madde hükümleri hariç olmak üzere, sigortacı için bu Yönetmelikte öngörülen yükümlülükler sigorta acenteleri için de geçerlidir. Ancak, sigorta şirketinin kurmuş olduğu kayıtlı veri saklayıcısı ile acentenin düzenlediği sigorta sözleşmeleri için de bu Yönetmeliğin öngördüğü biçimde bilgilendirme yapılıyor ise acentenin bilgilendirme yükümlülüğü ortadan kalkar.

Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi

MADDE 7 – (1) Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında; bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş veya Bilgilendirme Metninde yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.

SONUÇ:

Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda;

1-) Davacı sigortacının, ... şirketine ait poliçe tanziminde, davalı sigortalıdan onay aldığını somut belge ibrazı ile ispat yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiği, somut belge ibraz edemediği durumda bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği için davalı sigortalının sorumluluğunun olmayacağı,

2-) Davacı sigortacının, ... şirketine ait poliçe için davalı sigortalıdan onay alarak poliçe tanzim ettiğini somut belgelerle ispatlaması durumunda, poliçe tanziminde ödemenin kimin tarafından yapıldığını gösterir tahsilat makbuzlarını ibraz etmesi gerektiği, ibraz edilen tahsilat makbuzlarındaki bilgilerin sigortacıya ait olması durumunda davalı şirketin sigorta priminden sorumlu olacağı,

3-) Davalının dosyaya ibraz ettiği sözleşmenin ek protokol olduğu, protokolde sigorta poliçe priminden sorumlu tüzel kişiliğin belli olmadığı, yasalar gereği poliçe priminden sigorta ettirenin sorumlu olduğu, ... sigorta şirketine ait hesaplamış olduğum poliçe zeyilname priminden davalı şirketin sorumluluğunun olmadığı görüşüne varılmıştır..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava davacı sigorta acentası tarafından davalı şirketin yaptığı bir kısım işler için yapılan ... Sigortası poliçeleri gereğince ödenmeyen bakiye alacağın tahsili istemli başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.

Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik'in 5. Maddesi ile; "(1) Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü, sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere sözlü ve yazılı şekilde yerine getirilir. Bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması esastır. Bilgilendirme yükümlülüğü, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlar ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde devam eder.

(5) Bilgilendirme yapıldığının ispatı sigortacıya aittir." düzenlemesi mevcuttur.

6. Maddesi ile; "Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında, 12 nci ve 13 üncü madde hükümleri hariç olmak üzere, sigortacı için bu Yönetmelikte öngörülen yükümlülükler sigorta acenteleri için de geçerlidir. Ancak, sigorta şirketinin kurmuş olduğu kayıtlı veri saklayıcısı ile acentenin düzenlediği sigorta sözleşmeleri için de bu Yönetmeliğin öngördüğü biçimde bilgilendirme yapılıyor ise acentenin bilgilendirme yükümlülüğü ortadan kalkar. " düzenlemesi mevcuttur.

7. Maddesi ile; "Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında; bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş veya Bilgilendirme Metninde yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Dosya kapsamında yapılan incelemede alınan bilirkişi raporu ile, davacı sigortacının, ... sigorta şirketine ait poliçe tanziminde, davalı şirketten yazılı onay almadan poliçeyi tanzim ettiği görülmüştür. Yine alınan bilirkişi raporuna göre, davacı tarafça davalı sigortalıdan onay aldığını somut belge ibrazı ile ispat yükümlülüğü bulunduğu ve poliçe tanziminde ödemenin kimin tarafından yapıldığını gösterir tahsilat makbuzlarını ibraz etmesi gerektiği hususu tespit edilmiş ancak davacı tarafça ispat yükü yerine getirilememiştir. Bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiği hususunun ispatlanamaması halinde davalı şirketin sorumluluğunun olmayacağı hususunun kabulü gerekecektir. Yine davacı tarafından onay alındıktan sonra poliçe tanziminde ödemenin kimin tarafından yapıldığını gösterir tahsilat makbuzlarını ibraz etmesi gerektiği, tahsilat makbuzlarındaki bilgilerin uyuşmaması halinde davalı şirketin sorumluluğunun olmayacağı hususunun kabulü gerekecektir. Yine raporda tespit edildiği üzere; davalının dosyaya ibraz ettiği ek protokolde, sigorta poliçe priminden sorumlu tüzel kişiliğin belli olmadığı, yasalar gereği poliçe priminden sigorta ettirenin sorumlu olduğu, poliçe zeyilname priminden davalı şirketin sorumluluğunun olmadığı bildirilmiş ve mahkememizce bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Tüm açıklamalar ışığında; davacı tarafından ispat yükünün yerine getirilmediği ve davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı hususu mahkememizce kabul edilmiş ve davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL'nin mahsubu ile fazladan yatırılan ... TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Arabuluculuk nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza