ankara 7. asliye ticaret mahkemesinde, hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalışan işçinin işçilik alacaklarını ödeyen idarenin, yüklenici şirkete karşı açtığı rücuen tazminat davası.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde, Hizmet Alımı Sözleşmesi Kapsamında Çalışan İşçinin İşçilik Alacaklarını Ödeyen İdarenin, Yüklenici Şirkete Karşı Açtığı Rücuen Tazminat Davası.

Özet: Bir idare, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırdığı işçinin işten çıkarılması sonucu aleyhine açılan işçilik alacakları davasında mahkeme kararına istinaden ödemek zorunda kaldığı 291.227,79 TLyi, sözleşmeli yüklenici şirketten rücuen tahsil etmek istemektedir; davalı şirket ise işçi sözleşmelerinin idare tarafından feshedilmesi, kıdem ve ihbar tazminatı sorumluluğunun yasal düzenlemeler gereği asıl işveren olan idareye ait olması ve idarenin daha önce hak edişlerinden kesintiler yaparak alacaklarını sıfırlaması nedenleriyle sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR Y.TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile davalı şirket arasında hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi... davalı Şirket tarafından işten çıkartılması sonucunda... esas sayılı dosyasında müvekkili idare ve davalı yüklenici şirket aleyhine açtığı davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara dayanılarak ... esas nolu dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili idare tarafından ... 91.227,79 TL ödeme yapıldığını, ödemenin mahkeme kararı ve yürürlükteki mevzuat gereği müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalındığını, yapılan ödemenin tahsili istemi ile arabulucuya yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan bedelin tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 291.227,79 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usuli itirazlar yanında esas yönünden; Müvekkili şirket davacı idare arasında akdedilen ██████████ ihale kayıt numaralı 03.08.2015 tarihli "... ve Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere 1192 Özel Güvenlik Personeli Hizmet Alımı İşi" adı altındaki sözleşme kapsamında davacı idare bünyesinde çalıştırılmak üzere ... işçi istihdam edildiğini, söz konusu sözleşmenin 9.1 numaralı maddesi uyarınca sözleşme kapsamındaki işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olmakla birlikte davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmeleri müvekkilin iradesi dışında kurum tarafından feshedildiğini, davacı idare tarafından müvekkili şirketin idaresi dışında alınan fesih kararları sebebiyle doğan işçilik alacaklarının ödenmesine ilişkin müvekkili şirketin sorumluğunun bulunmadığını, davacı kurumun doğrudan işçi adı belirtilmeksizin müvekkili şirketin hakediş ve nakit teminatlarından kesinti yapılarak müvekkili şirketin alacaklarını sıfırlandığını, müvekkili şirketin öncelikle kıdem tazminatı alacağı olmak üzere davacı kurum tarafından ödenmiş işçilik kalemlerinden hiçbir sorumluğunun bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde dava dışı işçiye yapılan ödeme kalemleri yönünden müvekkili Şirket'in sorumlu olduğuna yönelik bir düzenleme bulunmadığını, yapılan yasal düzenlemeler gereği personel alımına dayalı hizmet alım ihaleleri kapsamında çalışan işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinden asıl işveren olan davacı İdare'nin sorumlu olduğunu, işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılmasından üst işveren olarak İdare'nin sorumlu olduğunu, █████/2019 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği davacı İdare'nin dava dışı işçiye ödemiş olduğu alacak kalemlerini müvekkili şirketten rücuen talep edemeyeceğini, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi adına davacı kurumda bulunan müvekkili şirkete ait hakedişlerin kaydedildiği muavin defter kayıtları ile dava dışı işçilere ilişkin kurum içi olur yazılarının huzurdaki dosyaya emsal kararlar ışığında celp edilmesine veyahut söz konusu defterlerin yerinde incelenmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Kamu İhale Kurulu’nun incelemesi ile de sabit olduğu üzere işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün yalnızca müvekkil şirkette olmadığı, idarenin de sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınarak TBK md. 167 gereği müvekkil şirket ile davacı ...’nin eşit oranda sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

2.Dava dışı işçiye ait ...kayıtları.

3. Ödeme dekont örneği.

4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5..... sayılı, █████/2021 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalılar ... aleyhine açılan işçilik alacağı

davasının yapılan yargılaması sonucu verilen kararı ile;

“1-Davanın kabulü ile;

A) Kıdem tazminatı alacağı yönünden brüt olmak üzere 7.989,55 TL nin iş akdinin fesih tarihi olan 03.02.2020 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

B) İhbar tazminatı alacağı yönünden brüt olmak üzere 10,00 TL nin dava tarihinden itibaren 5.548,42 TL nin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,

C) Yıllık ücretli izin alacağı yönünden brüt olmak üzere 10,00 TL nin dava tarihinden itibaren 2.530,79 TL nin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,

D) Fazla çalışma alacağı yönünden brüt olmak üzere 10,00 TL nin dava tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

E) UBGT alacağı yönünden brüt olmak üzere 10,00 TL nin dava tarihinden itibaren 2.297,52 TL nin ıslah tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

F) İşe başlatmama tazminatı alacağı yönünden brüt olmak üzere 21.778,20 TL nin temerrüt tarihi olan 03.01.2020 tarihinden itibaren itibaren yasal faizi ile birlikte,

G) Boşta geçen süre ücreti alacağı yönünden brüt olmak üzere 13.331,20 TL nin temerrüt tarihi olan 04.12.2019 tarihinden itibaren itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

Davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2- Brüt olarak hükmedilen alacaklarda yasal kesintilerin infaz aşamasında dikkate alınmasına, " karar verilmiş, karar aleyhine ... yapılan istinaf başvurusu ... karar sayılı ilamı ile istinaf istemi reddedilmiş olmakla, ilk derece mahkemesi kararı █████/2023 tarihinde kesinleşmiştir.

6. ... aleyhine hüküm altına alınan toplam 61.515,27 TL'nin tahsiline yönelik ilama dayalı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından cra müdürlüğü hesabına 18.06.2021 tarihinde 86.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 5.227,79 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi █████/2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Taraflar arasındaki sözleşme, şartname, yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları

gözetildiğinde; davacının asıl işveren, davalı şirketin ise iş alan alt işveren olduğu, buna

göre ve 4857 Sayılı Yasanın 2/6. maddesi mucibince davacının dava konusu yaptığı işçilik

alacaklarından davacı asıl işveren sıfatıyla kanundaki özel düzenleme nedeniyle müşterek

ve müteselsil sorumlu olduğu ve ödemek zorunda kaldığı bedellerin davacı Kurum

tarafından rücuan tazmin edebileceğinin Sayın Mahkemece de kanaat getirilmesi halinde, davacı kurum tarafından 18.06.2021 tarihinde 86.000,00 TL ve 27.07.2023

tarihinde 5.227,79 TL olmak üzere toplam 91.227,79 TL İcra dosyasına yatırılarak

dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmakla; davalı şirketin de tacir olması gözetildiğinde;

sözkonusu tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi talep edilebileceği şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

V-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.

Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ... Dairesi'nin █████/2021 tarihli ... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.

Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ... tarafından, .... Esas sayılı dosyasında davacı ... ve davalı şirket aleyhine açılan işçilik alacakları davasının yapılan yargılaması neticesinde davanın kabulüne dair █████/2021 tarih ve ... Karar sayılı hükmün tesis edildiği, dava dışı işçinin, hüküm altına alınan alacakların tahsiline yönelik ... sayılı takip dosyasında takibe giriştiği, davacı idare tarafından █████/2021 tarihinde 86.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 5.227,79 TL olmak üzere toplam 91.227,79 TL icra müdürlüğü hesabına ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı eldeki davada; ödemiş olduğu işçilik alacaklarının alt işverenden rücuan tahsilini talep etmektedir.

Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalı arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. ... içeriğinden denetleneceği üzere ödeme yapılan dava dışı işçi ... █████/2015- █████/2015 tarihlerinde ve █████/2015- █████/2016 ve sonrasında boşta geçen sürenin de eklenmesiyle █████/2016 tarihleri arasındaki dönemde davacı ... güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, ... hizmet dökümünün incelenmesinden de, dava dışı işçinin davalı şirketin çalışanı olduğu, bu kapsamda davalı şirketın yapılan ödemeden sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanın sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketle arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı yüklenicinin çalışanı olduğu ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile; Toplanan delillerden davacı ile davalı şirket arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı yüklenici işçisi olarak çalıştığı... kayıtlarından anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı yüklenici yanındaki çalışmasına isabet işçilik alacakları toplamının 91.227,79 TL olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararıyla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Anlatılan nedenlerle,

V-HÜKÜM

1-Davanın kabulü ile, 91.227,79 TL rücuen işçi alacağının 86.000,00 TL 'lik kısmına █████/2021 tarihinden, 5.227,79 TL'lik kısmına █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Karar ve İlam Harcı

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.231,77 TL harçtan peşin alınan 1.557,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.673,82- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Yargılama Giderleri ve Gider Avansı

3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 662,00- TL, bilirkişi ücreti olarak 4.000,00-TL olarak yapılan toplam 4.662,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 2.046,35 ‬-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE,

6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Vekalet Ücreti

7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

....