Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi, beton santrali kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve cezai şart ihtilaflı itirazın iptali davasında istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, Vandaki TOKİ deprem konutları inşaatında kullanılmak üzere beton santrali ve ekipman kiralama sözleşmesinden doğan alacak-borç ilişkisine dayanarak, davacının tamamladığı işler için ödenmeyen kira ve hizmet bedellerinin tahsili amacıyla açtığı itirazın iptali davası ile, davalının ise davacının sözleşmesel yükümlülüklerini kusurlu yerine getirmesi, işi aksatması ve gerçeğe aykırı fatura düzenlemesi nedeniyle maruz kaldığı zararların tazminini talep ettiği karşı davanın istinaf incelemesine ilişkin olup, taraflar arasındaki sözleşme ihlali ve alacak iddiaları temelinde gelişen uyuşmazlığı ele almaktadır.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N E S A S T A N R E D D İ) ESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ : Ankara 9. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ : 14.05.2024ESAS-KARAR NUMARASI : ███████ E., ████████ K.DAVACI/KARŞI DAVALI : VEKİLİ : Av. ... - (E-tebligat)DAVALI/KARŞI DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ... - (E-tebligat)DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 02.07.2026YAZIM TARİHİ : 02.07.2026 Davalı/karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Asıl davada davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 05.04.2012 tarihli sözleşme gereğince davalı tarafından TOKİ Başkanlığı'na karşı üstlenilen, Van ili Edremit bölgesindeki TOKİ deprem konutları inşaatı beton işlemleri için, müvekkiline ait 1 adet beton santrali, 4 adet transmikser, 1 adet beton pompası ve 1 adet silobasın davalıya personeliyle birlikte betonun üretilmesi ve pompalanması için kiraya verildiğini, müvekkili tarafından sözleşme konusu işin, Van ilinde gerçekleşen deprem ile ilgili olması da dikkate alınarak müvekkilinin elemanlarının üstün özveri ile gece gündüz çalışması sonucu 05.08.2012 tarihinde tamamlanıp itirazsız olarak davalıya teslim edildiğini, davalı tarafından işin başladığı ve yoğun devam ettiği yönünde fiyat ve hak edişleri onaylayıp kabul etmesine karşın işin bitimi sonrası özellikle son aya ilişkin hak ediş ve kira bedellerine itiraz ettiğini, alacak 05.04.2012 tarihli sözleşmeye dayalı olup davalı tarafça haksız iade edilen fatura ve diğer nedenlere dayalı baki alacağın tahsili amacıyla Ankara 13. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin haksız itiraz nedeniyle durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile alacağın tahsiline ve icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir. Asıl davada davalı vekili özetle: Müvekkilinin davacıdan, müvekkilinin yükleniminde bulunan Van ili Edremit ilçesi kalıcı afet konutları inşaatı işinde, inşaat temel beton, kalıp beton ve çevre düzenleme betonlarının üretimi, taşımı ve pompalanması için davacıdan 04.04.2012 tarihli sözleşme ile 1 adet 2012 model yeni hazır beton santrali, 4 adet transmikser ve 1 adet beton pompası kiraladığını, davacının sözleşmenin imzalanmasından itibaren 4 ay içerisinde inşaat şantiyesinin beton programına göre beton üretimi yapıp dökmeyi garanti ettiğini, işi kendi makine parkından kaynaklanan sebeplerle aksatması halinde günlük dökülecek beton hak ediş bedelinin %20 fazlasının cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiğini, davacının işin başından itibaren projenin sağlıklı yürümesi ve zamanında teslim edilebilmesi için gerekli özeni göstermediğini, işin sonunda cari hesap mutabakatı için taraflar bir araya geldiğinde, davacı tarafından herhangi bir mutabakata dayanılmaksızın gerçeğe aykırı faturalar düzenlendiğinin görüldüğünü, davacının kusurundan kaynaklanan sebeplerle çalışılmaması ve beton pompasının sürekli arızalı olması nedeni ile müvekkilinin kendi imkanları ile diğer firmalardan hizmet temin etmek zorunda kaldığını, taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucu haksız düzenlenen faturaların iadesine ve davacının çalıştığı sürelere ilişkin olarak şantiyeden temin ettiği beton, mazot, vinç, yağ vs. malzeme bedellerinin ve gecikme için cezai şart faturasının düzenlenerek fatura edilmesine karar verildiğini ancak davacının mutabakata uymayarak taraflarca düzenlenen faturaların sürekli ve karşılıklı olarak iadesine yol açtığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı davada davacı vekili: Davalının haksız olarak yazmış olduğu mesai tutarları, çalışmadığı günlere ait makine kira bedeli, personel bedeli, sözleşmede yer almamasına karşın silobasa ait personel ve makine kira bedeli, yine sözleşmede olmayan formene ait aylık maliyet tutarı, sözleşmenin 9. maddesinin c fıkrasına göre gecikme cezası, satın alınan beton tutarı şantiyeden alınan avans, mazot, vinç ve yağ bedeli ile beton pompasının çalışmadığı günlere ait ceza makine ve personel gideri dayanak gösterilmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 06.10.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile karşı davadaki istemini 89.567,05 TL artırarak 189.567,05 TL'ye yükseltmiştir. Karşı davada davalı vekili özetle: Davacının ödemesi gereken faturaları teslim aldıktan çok uzun süre sonra, daha az ödeme yapmak amacıyla, gerçekle hiçbir ilgisi olmayan iade faturaları kestiğini, bu faturaların müvekkilince reddedildiğini, ayrıca faturaların VUK 231. madde de hüküm altına alınan sürede de tanzim edilmediğini, mesailere ilişkin puantaj ve santral kayıtlarının dosyada mübrez olduğunu, söz konusu belgelerin davacı yanca kaşelenerek imzalandığını, Nisan/2012 ayında çalışılmadığı iddiasını davacının kanıtlaması gerektiğini, sahada çalışan formen için taraflarca puantaj tutulduğunu, işin süresinde teslim edildiğini, bu nedenle gecikme cezası taleplerinin sözleşmeye aykırı olduğunu, müvekkilinin davacı yandan beton almadığını, sözleşmeye göre betonu temin ederek davacıya satanın müvekkili olduğunu, davalıdan mazot ve yağ satın alındığına ilişkin iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, beton pompasının çalışmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, tutanakların yalnızca davacı tarafın çalışanları tarafından sonradan tutulduğunu, sözleşmede çalışılmayacak günlerin belli olduğunu, bu günlerde araçların bakım ve onarımının yapıldığını, bu nedenle iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince "...Davalı karşı davacı ... Toplu Konut İnşaat A.Ş'nin alacağı yönünden yapılan incelemede, Yine sözleşmeye göre işin süresinin dört ay olup, sürenin sözleşmenin █████/2012 tarihinde imzalanmış olmasına göre bu tarihte başlayacağı haklı olarak kabul edip, sözleşmenin 9 C maddesinde karşı davacının sözleşme bitim tarihinden sonrasında 3. Kişilerden temin ettiği, beton bedellerine ilişkin beton hak ediş bedeli artı %20 tutarında fazlasının cezai şart olarak talep edebileceği de dikkate alınarak, usulüne uygun hesaplama yapmak suretiyle bu tutarın 112.189,68 TL olduğu keza davacı karşı davalının sözleşmeye aykırı fiili nedeni ile davalı karşı davacının kestiği 6 adet fatura ile ilgili ayrıntılı değerlendirme de yapılıp tablo halinde gösterilmek suretiyle 89.186,35 TL alacaklı olduğu, buna göre toplam alacağın 189.567,05 TL olduğu, tespiti yapılmıştır. Davacı karşı davalı beton lojistik enerji sanayi ve ticaret limited şirketinin alacağı yönünden yapılan incelemede, Davacı karşı davalının sözleşme kapsamında, yapılan iş nedeni ile davalı karşı davacıyı borçlu göstererek düzenlediği ancak karşı davacının kabulünde olmayan faturalara ilişkin, ayrıntılı inceleme yapılıp gerekçelendirmek suretiyle, davacı karşı davalı alacağı 270.412,32 TL olarak belirlenmiştir. Taraflarca kök rapora yönelik itirazlar ek raporda ayrıntılı olarak karşılanıp, kök rapordaki görüşün ve hesaplamaların değişmediği tespiti yapılmıştır. Tarafların karşılıklı olarak iddia ve savunmaları, dayanılan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve özellikle önceki raporlar ile tarafların ticaret defter ve kayıtları da incelenip, birbiri ile uyumlu olan kayıtlar haricinde, tarafların sözleşme kapsamında düzenlendiği iddia edilipte karşı yanca kabul edilmeyen faturaların sözleşme kapsamında, dosyadaki mali veriler ve deliller kapsamında değerlendirilerek, hangi faturanın alacak doğurduğu gerekçelendirilerek, yine iş verenin 3. Kişilerden sözleşmenin 9/C maddesinde öngörülen şekilde sona erdiği tarihten sonra satın aldığı beton ile ilgili ödeme sonrasında hak ettiği cezai şart alacağının denetime elverişli olarak hesaplandığı son aldırılan █████/2023 tarihli bilirkişi raporu ve buna yönelik itirazları karşılar şekilde düzenlenen ek rapor bütün olarak değerlendirilip, Son kök rapordaki hesaplama hükme esas alınmak suretiyle esas dava ve karşı davanın kısmen kabulü (esas davada icra takibine konu alacak likit olmayıp bilirkişi incelemesi ile belirlenmesinden ötürü icra inkar tazminatı istemi ve yine takip kötü niyetle yapılmamış olmakla kötü niyet tazminat istemi haklı görülmeyerek) reddine..." karar verilmiştir.Davalı/karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkemece tüm itirazlarının göz ardı edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin iki tarafa borç yükleyen hizmet alım sözleşmesi olduğu, müvekkilinin sözleşmeye aykırı davranmadığı, buna karşılık karşı tarafın işe zamanında başlamadığı, personel ve makineleri sahada hazır bulundurmadığı, projeye aykırı hareket ettiği, yetkisiz kişilere teslimat yaptığı ve pompanın sürekli arızalanması suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığının dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarıyla sabit olmasına rağmen hukuka ve hakkaniyete aykırı bilirkişi raporları esas alınarak hüküm kurulduğu, karşı tarafın sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle hakediş bedellerine hak kazanmadığı, bu nedenle ticari defterlerinde yer almayan ve kabul etmedikleri karşı tarafa ait faturaların hesaplamaya dahil edilmesinin hukuka aykırı olduğu, müvekkili tarafından düzenlenen A-024076, A-024077, A-024080 ve A-024081 numaralı faturaların bilirkişilerce kabul edilmesinin yerinde olduğu, buna karşılık 024078, 024079, 024083, 024084 ve 024085 numaralı faturaların karşı tarafın sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle müvekkilinin katlandığı zarar ve ek masraflara ilişkin olmasına rağmen hakedişe itiraz edilmemesi, irsaliye eksikliği veya hatalı değerlendirmeler gerekçe gösterilerek hesaplamaya dahil edilmemesinin TBK 112. madde ve sözleşme hükümlerine aykırı olduğu nedenleriyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Asıl dava, taraflar arasında ki personeli ile birlikte bazı iş makinelerinin kiralanması ile ilgili sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali: Karşı dava ise, aynı sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili taleplidir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı/karşı davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.b.1 gereğince esastan reddine, 2-) Asıl davada alınması gereken 18.471,87 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 4.617,97 TL harcın düşümü ile kalan 13.853,90 TL harcın ve 2.002 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalı/karşı davacıdan alınıp Hazine'ye gelir kaydına, 3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 02.07.2026 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...