Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin, Hergüner Eğitim Vakfı ile ilgili gemi satış sözleşmesinin geçersizliği ve alacak davasında arabuluculuk şartı eksikliğinden red kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu istinaf incelemesi, davacı ile Hergüner Eğitim Vakfı arasında imzalanan eğitim gemisi satış sözleşmesi kapsamında geminin teslim edilmemesi ve barter çekinin iade edilmemesi üzerine davacının cezai şart ve kira bedeli talebiyle açtığı davada; davalının sözleşmedeki barter sistemine ilişkin usulsüzlükler, aldatma iddiaları ve zamanaşımı savunmalarıyla sözleşmenin iptalini istemesi üzerine, ilk derece mahkemesinin zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle davayı usulden reddetmesi kararına davacının yaptığı itirazı değerlendirmektedir.
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN :... (...)ÜYE :... (...)ÜYE :... (...)KATİP :... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : HERGÜNER EĞİTİM VAKFI - ...VEKİLİ : Av. ...DAVA TÜRÜ : Alacak - Satım Sözleşmesinin Geçersizliğinin TespitiDAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026KR. YAZIM TARİHİ : █████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı vakıf adına İstanbul Limanına ... sicil numarası ile kayıtlı ve ... numara ile Kocaeli Liman Başkanlığı'na Bağlama Kütüğü ile kayıtlı olan Emiralibey Eğitim Gemisinin 1.200.000,00 TL karşılığında satışı konusunda davalı ile 24.03.2016 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 2. maddesi gereği Mustabey Hergüner'e Global Barter A.Ş.'ne ait 24.03.2016 keşide tarihli, ... nolu, 416.000 $'lık barter çeki teslim edildiğini, üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olmasına rağmen teknenin kendisine davalı tarafından teslim edilmediği gibi barter çekinin de iade edilmediğini, sözleşmenin 3. maddesi gereği Emiralibey Eğitim Gemisi süresinde teslim olmazsa 100.000 $ cezai şart olarak ödeneceğini, sözleşmenin 4. Maddesi gereği geminin sözleşme tarihinden itibaren | ay içerisinde alıcısına teslim edileceğini, teslim edilmez ise günlük 100 $ kira bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalı tarafın sözleşmede belirtilen 1 ay süre içerisinde ve bugüne kadar Emiralibey Eğitim Gemisini teslim etmediğini, barter çekini de iade etmediğini, Global Barter A.Ş.'nin 02.05.2016 tarihli yazısında barter işlemi davalı vakfın hesaplarında olduğu ve işlemin blokede bulunduğunun belirtildiği, şimdilik 1000 $ cezai şart ile 500 $ kira bedeli olmak üzere toplan 1500 $'ın fili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının 24.04.2016 tarihinden itibaren devlet bankalarının ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Vakfa ait Emiralibey Eğitim Gemisinin Global Barter A.Ş. firmasına ait barter çeki ile (1.200.000 TL) karşılığı satışı için ... ile 24.03.2016 tarihinde bir sözleşme imzalandığını, sözleşme yapılırken vakfın 50.000 TL civarında parası olduğunu, bu para ile 1.200.000 TL tutan gemi ve gemiye ait gerekli donanımların satışı için karşı tarafın ödemesi gereken 1.200.000 TL karşılığında kullanılacak barter çeklerinin ihtiyaç duyduğu 965 komisyonu ile yine 96100 esasına göre alınacak emlakların emlak vergisi vakfın mevcut 50.000 TL'sini aştığından barter çekine ait komisyonun 902,5'nun ... tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, geminin değeri 96100 esasına göre teslim edileceğine göre aynı 0100 lük edimsel eşitlik işleminin olması gerektiğini, oysa Global Barter'ın web sitesindeki ürün satış listesine bakıldığında 9650'lik bir takas usulü görüldüğünü, buna rağmen listede yer alan Alikahya Kavanium AVM'de satılık 2 dükkanın 94100 esasına göre satış işleminin yapılması için ... ve Global Barter yetkilisi ... ile görüşüldüğünü, her ikisinin de bu hususu yerine getireceklerini beyan ettiklerini, Kavanium İş Merkezindeki dükkanların Global Barter web sitesi yasal yollardan konulduğunu, bu hususun Gebze 3. Noterliği'ne tespit ettiril sahipleri ve kiracıların bu satıştan haberdar olmadıklarını, Global Barter ve ... bu dükkanları teslim edeceklerini belirtmelerine rağmen teslim etmeden ihtarname çektiklerini, takasa konulan 2 adet dükkanın hile ve haksız yollardan dükkan sahiplerinin dahi haberi olmadan ilana konularak vakfın zarara uğratılmak istendiğini, sözleşme süresinden 5 yıl zamanaşımı süresinin geçtiğini, davanın reddi ile sözleşmenin iptali ve geçersiz kabul edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik değerlendirme ve incelemeye dayalı kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, ticari alacak niteliğinde olmayan huzurdaki dava için arabuluculuğa başvurulmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava şartı noksanlığı, hukuki bir eksiklik olup, ilgili davanın usulden reddin gerektiğinden yerel mahkeme kararı usule ve hukuka uygun olduğunu beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz. DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih - ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; satım sözleşmesinin gerçersizliğinin tespiti ile ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Eldeki davanın, taraflar arasında imzalanan gemi satış sözleşmesinden kaynaklandığı ileri sürülen cezai şart ve kira alacağı istemlerine ilişkin olduğu, davacının taraflar arasında █████/2016 tarihinde imzalanan satış sözleşmesine dayanarak cezai şart ve kira alacağı talebinde bulunduğu, uyuşmazlığın, sözleşmeden kaynaklanan bir miktar paranın tahsiline ilişkin alacak davası niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesinde yapılan düzenleme uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Aynı doğrultuda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde de dava şartı arabulucuğa tabi uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmadan dava açılması halinde, herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceği açıkça düzenlenmiştir. Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114-(2) maddesi uyarınca diğer kanunlarda öngörülen dava şartları da dava şartı niteliğinde olup, aynı Kanunun 115. maddesi gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Dava şartının bulunmadığının tespiti halinde ise davanın usulden reddine karar verilmesi zorunludur.Somut olayda, dava konusu taleplerin taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan bir miktar paranın tahsiline yönelik alacak istemi niteliğinde bulunduğu, bu nedenle dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olduğu, ancak davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin işletildiğine ilişkin herhangi bir son tutanağın dosyaya sunulmadığı ve bunun yanında eldeki davanın arabuluculuğa tabi davalardan olmadığının iddia edildiği, böylelikle bu dava şartının yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Eldeki davada, yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda ilk derece mahkemesince, zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmaksızın davanın açıldığı gözetilerek davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı değerlendirilmiştir.Gerekçeli karar başlığında; davalı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli maktu 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 1.650,00 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 918,00 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*