Danıştayda öğretmen ataması ve MEB Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği maddelerinin iptali davasında temyiz bozma kararı sonrası yapılan hukuki inceleme.
Özet: Bir öğretmenin atama işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin belirli maddelerinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay 2. Dairesinin ilk kararında yönetmeliğin 11. ve 13. maddeleri yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bu kısmı davanın süresinde açıldığı gerekçesiyle bozmuş, bunun üzerine Daire, atama işleminin iptali kararı kesinleşmişken, bozma kararına uyarak yönetmeliğin ilgili maddeleri hakkında yeniden karar verme sürecinde hukuki görüşleri değerlendirmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİRE Esas No : ██████████Karar No : █████████DAVACI : ... adına ... Sendikası VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ... Lisesinde "..." olarak görev yapan davacının, aynı ilçede bulunan ... Ortaokuluna atanmasına ilişkin █████/2016 günlü işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve █████/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., 13. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Danıştay İkinci Dairesinin █████/2020 günlü, E:███████, K:█████████ sayılı kararıyla; █████/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11. ve 13. maddeleri yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddine, Geçici 1. maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, atama işleminin ise iptaline karar verilmiştir.Anılan kararın, süre aşımı nedeniyle davanın reddine ilişkin kısmının davacı tarafından, iptale ilişkin kısmının ise davalı idareler tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2021 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla; davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine, temyize konu kararın, dava konusu Yönetmeliğin 11. ve 13. maddeleri yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının "dava konusu atama işleminin dayanakları arasında 11. ve 13. maddelerin de bulunduğu, atama işleminin tebliğinden itibaren bu maddeler yönünden de davanın süresinde açıldığı" gerekçesiyle bozulmasına, temyize konu diğer kısımlarının ise onanmasına karar verilmiştir.DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu olan maddelerin üst hukuk normlarıyla uyumlu olmadığı ileri sürülmüştür.DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : 1- Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; dava konusu olan Yönetmelik maddelerinin üst hukuk normlarına uygun olduğu savunulmuştur. 2- Bursa Valiliği tarafından; dava konusu bireysel işlemin, dayanağı olan mevzuata uygun olarak tesis edildiği yolunda savunma yapılmıştır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Bozma kararına uyulmak suretiyle, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. ve 13. maddeleri yönünden, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ... Lisesinde "..." olarak görev yapan davacı adına ... Sendikası vekili tarafından, aynı ilçede bulunan ... Ortaokuluna atanmasına ilişkin █████/2016 günlü işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve █████/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 8., 10., 11., 13. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istenilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Danıştay İkinci Dairesi █████/2020 tarih ve E:███████, K:█████████ sayılı kararıyla; Yönetmeliğin 8., 10., 11., ve 13. maddeleri yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddine, geçici 1. maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, atama işleminin ise iptaline karar verildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca yapılan temyiz incelemesi sonucu █████/2021 gün ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararla; davalı idarelerin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, anılan Daire kararının, dava konusu Yönetmeliğin 11. ve 13. maddeleri yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına, temyize konu diğer kısımlarının onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; Danıştay idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde, bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davalarda verilen kararların, temyiz incelemesi sonucunda ilgili dava daireleri kurulunca; usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek sebeplerden biri nedeniyle bozulması durumunda, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesinin bu tür bozma kararlarına uyması yasa gereğidir. Bu durumda 2577 sayılı Yasanın anılan maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığından, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararı uyarınca söz konusu Yönetmeliğin 11. ve 13. maddeleri yönünden işin esasına geçildi: 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 22. maddesiyle adı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname şekilde değiştirilen ancak işlem tarihi itibariyle yürürlükte olduğu şekliyle 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin 9. fıkrasında, "(Ek:1/3/2014-███████ md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır. (Ek cümle: 2/███████-6764/8 md.) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesi kapsamında üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarına bu okullarda okul müdürlüğü görevi verilebilir." hükmüne yer verilmiştir. 652 sayılı KHK'nın 37. maddesinin bu hükmüne dayanılarak hazırlanan ve █████/2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 11. maddesinde, (1) Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir. (2) Öğretmenler dört yıllığına atanırlar. (3)Aynı unvanla aynı eğitim kurumunda sekiz yıldan fazla süreyle yönetici veya öğretmen olarak görev yapılamaz.(4) Görev süresi biten öğretmenlerin iş ve işlemleri okul müdürlüğünce, yöneticilerin işlemleri ise il millî eğitim müdürlüğünce başlatılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte aranan şartları taşıyan öğretmenler arasından eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlüğün inhası, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakanın onayı ile dört yıllığına atama yapılır. Eğitim kurumunun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe belirlenen kriterlere göre görevinde başarı gösteren öğretmenlerin görev süresi ilk atamadaki usulle dört yıl daha uzatılabilir. (2) Proje okullarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre öğretim elemanları ders vermek üzere görevlendirilebilir. Görevlendirilecek öğretim elemanlarında bu Yönetmelikte belirtilen şartlar aranmaz." kuralına yer verilmiştir. Dava konu Yönetmeliğin 8. maddesinde öğretmen olarak atanacaklarda aranacak genel şartlara, 9. maddesinde, yönetici olarak görevlendirileceklerde aranacak genel şartlara, 10. maddesinde, yönetici olarak görevlendirileceklerde ve öğretmen olarak atanacaklarda aranacak özel şartlara, 11. maddesinde, yönetici ve öğretmenlerin görev süresine, 12. maddesinde yöneticilik ve öğretmenlik görev süresi hesaplanmasına, 13. maddesinde, öğretmenlerin atanmasına ve görevlendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin 9. fıkrası kapsamı ve sınırları çerçevesinde, yurt içinde ve yurt dışında yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar ile belirli eğitim reformu ve programları uygulayan okulların proje okulu olarak belirlenmesi ve Bakan tarafından onaylanması, bu okul ve kurumlara yapılacak öğretmen atamaları, yönetici görevlendirmeleri ile bu kapsamda tanımlanan proje okullarının bünyesindeki ortaokullara öğrenci seçilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla Yönetmelikle yapılan düzenlemelerin incelenmesinden, proje okuluna öğretmen olarak atanacaklar ve yönetici olarak görevlendirilecekler için somut kriterlere yer verildiği, atanan öğretmenler ile görevlendirilen yöneticilerin görev sürelerine ve hesaplanmasına ilişkin kuralların objektif olduğu sonucuna ulaşıldığından Yönetmeliğin iptali istenilen 11. ve 13. maddelerinde yapılan düzenlemelerde, kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.Belirtilen nedenlerle söz konusu Yönetmeliğin 11. ve 13. maddelerinin iptali isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin █████/2020 günlü, E:███████, K:█████████ sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2021 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle, bozulan kısım yönünden işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : █████/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği, █████/2023 günlü, 32098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarına Öğretmen Atama ve Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği'nin 17. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış, dava konusu bireysel işlem yönünden verilen iptal kararı da kesinleşmiştir.Bu durumda, dava konusu edilen düzenlemelerin hukuksal geçerliliğinin kalmadığı anlaşılmakta olup, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. █████/2016 günlü, 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. ve 13. maddeleri yönünden, konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;2. Nihayetinde dava kısmen süre ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen iptal ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ...-TL'lik kısmının davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, diğer yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına; davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yatırılan ve kullanılan ...-TL posta giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ...-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalı Bakanlığa verilmesine, diğer yarısı olan ...-TL'nin Bakanlık üzerinde bırakılmasına; artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine;3. Bakılan davanın kesinleşen kısımları için davacı ve davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada taraflar lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava konusu edilen Yönetmelik maddesinin dava devam ederken başka bir yönetmelikle değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılmasının, eldeki davanın esasının görüşülmesine engel olmayacağı görüşünde olduğumdan, Dairece düzenleyici işleme yönelik olarak verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara katılmıyorum.