Ticari nitelikteki ödünç verme sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında, borçlunun imza inkarı ve menfi tespit davalarıyla ödemeyi geciktirmesi sonucu oluşan enflasyon kaynaklı alım gücü kaybının talep edilmesi.
Özet: Davacı, ticari ödünç verme sözleşmesinden doğan alacaklarını, davalının bono imzalarına ve borca haksız itirazları ile açtığı menfi tespit davaları neticesinde alınan tedbir kararları yüzünden yaklaşık beş yıl gecikmeli tahsil edebildiğini, bu uzun süreçte yaşanan yüksek enflasyon ve kurlardaki artışlar nedeniyle parasının alım gücünün ciddi biçimde düşmesinden dolayı büyük maddi zarara uğradığını, davalının ise kasıtlı olarak süreci uzatarak bu durumdan haksız menfaat elde ettiğini ileri sürerek, alacağın vadesinde ödenmemesiyle oluşan bu ekonomik değer kaybı nedeniyle tazminat talep etmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... ... -...VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ... ....VEKİLLERİ : Av.... Av. ..DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA :Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalının davacıya olan borcuna karşılık; - 17.02.2020 tanzim tarihli, 30.04.2020 vade tarihli, 350.000,00 TL bedelli, 17.02.2020 tanzim tarihli, 30.05.2020 vade tarihli, 375.000,00 TL bedelli, 17.02.2020 tanzim tarihli 30.06.2020 vade tarihli, 375.000,00 TL bedelli üç adet bonoyu seri şekilde düzenleyerek davacıya verdiğini, bonoların bizzat şirket yetkilisi olan ... ... tarafından davacı huzurunda ve tanık şahitliğinde imzalandığını, bonoların vadesinde ödenmediğini, Bunun üzerine; 17.02.2020 tanzim tarihli, 30.04.2020 vade tarihli, 350.000,00 TL bedelli,17.02.2020 tanzim tarihli, 30.05.2020 vade tarihli, 375.000,00 TL bedelli bonoların tahsili için Mersin 3. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyası ile kambiyo takibi yapıldığını, Mersin 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ████████ E. sayılı dosyası ile imza itirazında bulunulduğunu, dava açılması ile birlikte tedbir kararı verilerek icra takibinin durduğunu, yapılan imza incelemelerinde imzanın şirket yetkilisinin eli ürünü olduğunun tespit edildiğini, kanun yolu başvurularından sonra 13.03.2024'te kesinleşen- █████/2023 tarih, ████████ E., ███████ K. sayılı kararı ile imza ve borca itirazın reddine karar verildiğini, Kesinleşme tarihine kadar tedbir kararının devam ettiğini, 17.02.2020 tanzim tarihli 30.06.2020 vade tarihli, 375.000,00 TL bedelli son bono için ise Mersin 6. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyası ile kambiyo takibi yapıldığını, Mersin 3. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ████████ E. sayılı dosyası ile borca ve imzaya itirazda bulunulduğunu dava açılması ile birlikte tedbir kararı verilerek icra takibi durduğunu, yapılan imza incelemelerinde imzanın şirket yetkilisinin eli ürünü olduğu tespit edilerek -kanun yolu başvurularından sonra mahkemenin 07.11.2024'te kesinleşen- 23.03.2022 tarih, ████████ E., ████████ K. sayılı kararı ile imza ve borca itirazın reddine karar verildiğini Kesinleşme tarihine kadar tedbir kararı devam ettiğini, İmza ve borca itirazların her iki icra hukuk mahkemesince reddinden sonra kanun yolu aşamalarında, henüz tedbir kararları devam ederken, bu defa da her üç bono için Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını , dava açılması ile birlikte tensip kararıyla tedbir kararı verilerek icra kasasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verildiğini yapılan imza incelemelerinde imzanın şirket yetkilisinin eli ürünü olduğu tespit edilerek mahkemenin 27.12.2024 tarih, ████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile başkaca da ispatlanamayan menfi tespit davasının reddine karar verildiğini, Kararla birlikte İİK md.72/4 hükmü uyarınca tedbir kararının da kaldırılmasına karar verildiğini, Dosya borcu ve %15 teminat yatırılmışsa da tedbir kararı nedeniyle yatan paranın tedbir kararının kaldırıldığı 27.12.2024 tarihine kadar çekilemediğini, Tedbir kararının kaldırılması üzerine, derhal ilgili icra dairelerine ödeme başvurusunda bulunulduğunu, parçalı yapılan ödemeler üzerine Mersin 3. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyasında son ödemenin 10.01.2025 tarihinde yapıldığını, Mersin 6. İcra Müdürlüğü’nün █████████ E. sayılı dosyasında son ödemenin de 10.01.2025 tarihinde yapıldığını ve dosyaların talep üzerine verilen tedbir kararları ve yargı süreçlerinin uzaması üzerine yaklaşık 5 yıl sonra ödeme ile infaz olunduğunu Son yıllarda ülkemizde yaşanan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki yüksek artış, altın vs. emtiya fiyatlarındaki artışlar, banka faizlerindeki artışlar gözetildiğinde paranın alım gücü hızla düştüğünü davalının imzanın kendisine ait olduğunu bile bile tahsilatı geciktirmek için elinden geleni yapıp imza inkarı ile açtığı davalarda dayanaksız şekilde tedbir kararları aldırdığını, uzun süren yargı süreçleri ile davacının alacağına kavuşmasını olabildiğince geciktirdiğini, Dava konusu senetler vadesinde ödenmiş olsa idi, davacının o dönem yaşadığı İstanbul'da en az 3 daire satın alabilirken, artan fiyatlar ve düşük temerrüt faizi karşında toplam tahsilatla İstanbul'da bir kömürlük yerini dahi satın alamayacak durumda olduğunu Bu durumdan alacaklı zarar görmüşken, davalı borçlunun, geç ödeme yaparak parasını değerlendirip yarar sağladığını tedbir kararları ile alacaklının alacağına erişimini geciktirerek kasıtlı olarak alacaklıyı zarara uğrattığını, davacının uğradığı zararı, tahsil edilen temerrüt faizi ile karşılanmasının mümkün olmadığını, Müvekkilimizin temerrüt faizi ile karşılanamayan bu zararının davalı borçlu tarafça tazmin edilmesi gerektiğini, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 122/I. maddesine göre: "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür." hükmünün yer aldığını, Yüksek enflasyon ortamında alacağın geç ödenmesi halinde alacaklının zarara uğrayacağı herkesçe bilinen maruf ve meşhur vakıa niteliğinde olduğunu, Ayrıca ispata da gerek olmadığını, Munzam zarar miktarının, ancak -munzam zarar talep edilen alacakla ilgili temerrüt tarihinden (ilk senet vade tarihi olan 30.04.2020 - 10.01.2025) tahsil tarihine kadar geçen süredeki enflasyon verilerini gösterir TEFE, TÜFE-ÜFE oranları, banka vadeli mevzuat faiz oranları, döviz kurları, altın fiyatları, devlet tahvil faiz oranları, işçi ücretleri ve diğer yatırım araçları ile ilgili getiri bilgilerinin resmi kurumlardan sorulup tesbit edildikten sonra- yapılacak bilirkişi incelemesi ile mümkün olacağından davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek davanın kabulü ile icra takiplerinde alacağın geç ödenmesi nedeniyle temerrüt faizi ile karşılanamayan munzam zararın tazmini için şimdilik 100.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekilleri, davanın reddini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava,davacının alacaklı olduğu iki ayrı takip dosyası nedeniyle davacının alacağına geç kavuşmasından dolayı temerrüd faizi ile zararın karşılanamadığı iddiasına dayalı olarak karşılanmayan munzam zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Somut olayda; taraflar arasında tanzim edilen 3 ayrı bonoya dayalı dayalı davacı alacağının yapılan itirazla, yürütülen İcra Hukuk Mahkemesi yargılamaları ve akabinde Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı dosyasında eldeki davanın davalısının açtığı menfi tespit davasında verilen red kararı sonunda ancak 10.01.2025 tarihinde tahsil edilebildiğini, davalının temerrüdünün █████/2020 tarihinde başladığını, alacağın geç tahsili nedeniyle faiz ile karşılanamayan munzam zararlarının tahsili amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun █████/2022 tarih ███████-938 Esas ve ████████ Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; borcun ifasının geciktirilmesi borçlunun temerrüdü sonucunu doğuracaktır. Borçlunun temerrüdü hâlinde ise ortaya çıkacak olan hukukî sonuçlar TBK’nın 117 ve devamındaki maddelerde düzenlenmiştir. Bu sonuçlar arasında uyuşmazlığın niteliği itibariyle önem arz edenlerden ilki; TBK’nın 122. maddesinde düzenlenen aşkın (munzam) zarar kavramıdır. Öte yandan aşkın (munzam) zararın anlaşılabilmesi için öncelikle, borçlu temerrüdünün bir diğer sonucu olan temerrüt faizinin hukuksal niteliği üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.Temerrüt faizi, borçlunun para borcunu zamanında ödememesi ve temerrüde düşmesi üzerine TBK’nın 120. maddesi gereği kendiliğinden işlemeye başlayan ve temerrüdün devamı süresince varlığını sürdüren bir karşılık olması itibariyle zamanında ifa etme olgusuyla doğrudan bir bağlantı içerisindedir. Bu kapsamda borçlu, kusurlu olsun veya olmasın borcunu zamanında ifa etmemiş olması durumunda temerrüt faizi ödemekle yükümlü olup bu durum ve temerrüt faiz oranları, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un (3095 sayılı Kanun) 2. maddesinde “Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur. Temerrüt faizi miktarının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hallerde, akdi faiz miktarı yukarıdaki fıkralarda öngörülen miktarın üstünde ise, temerrüt faizi, akdi faiz miktarından az olamaz.” şeklinde düzenlenmiştir.Buna göre hukukumuzda alacaklıya, zararın varlığını, miktarını ve borçlunun kusurunu ispat zorunda kalmaksızın temerrüt faizini talep edebilme hakkı tanınmıştır. Ayrıca temerrüt faizi yükümlülüğünün doğumu için borçlunun alıkoyduğu paradan yarar sağlaması şart olmadığı gibi bu yararların iadesi amacı da bulunmaz. Temerrüt faizi talep edebilmek için borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olması şart değildir. Borçlu, bu konuda kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ileri sürerek ve bunu kanıtlayarak faiz ödeme yükümlülüğünden kurtulamaz. Bunun yanında temerrüt faizi, sözleşmeden doğan para borçlarının yanı sıra, sözleşme dışı hukukî ilişkiden kaynaklanan para borçlarında da uygulama alanı bulur (Barlas, Nami; Para Borçlarının İfasında Borçlunun Temerrüdü ve Temerrüt Açısından Düzenlenen Genel Sonuçlar, İstanbul 1992, s. 127).Uyuşmazlık konusunun temelini oluşturan aşkın (munzam) zarara ilişkin olarak ise TBK’nın 122. maddesi “Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.” hükmünü haizdir. Bu hükümle uygulamada munzam zarar, kanunî tanımı ile aşkın zarar olarak adlandırılan hukukî kurum düzenleme altına alınmış olup mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 105. maddesi de bu hususta aynı yönde düzenleme içermektedir.Aşkın (munzam) zarar, para borcunun ifasında borçlunun kusuruyla temerrüde düşmesi nedeniyle alacaklı nezdinde ortaya çıkan zararın temerrüt faiziyle karşılanamaması hâlinde söz konusu olan bir zarar olup bu zarar, borçlunun temerrüdü ile borcun ödendiği tarih aralığındaki dönemi kapsamaktadır. Bu anlamda aşkın (munzam) zarar, temerrüt faizini aşan ve kusur sorumluluğuna dair ilkelere bağlı bir zarar türü olarak kabul edilir (Uygur, Turgut: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Şerhi, Cilt I, 2012, s. 810). Aşkın (munzam) zarar, borçlu temerrüde düşmeden borcunu ödemiş olsaydı, alacaklının mal varlığının kazanacağı durum ile temerrüt sonucunda ortaya çıkan ve oluşan durum arasındaki farktır. Aşkın (munzam) zararın varlığı için gereken ilk koşul, bir para borcunda borçlunun temerrüdünün varlığıdır. Bu para borcunun kaynağının, aşkın (munzam) zararın talep edilebilirliği için herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Bu anlamda TBK’nın 122. maddesi, kaynağı ne olursa olsun temerrüt faizi yürütülebilir nitelikte olmak koşuluyla bütün para borçlarında uygulanma olanağına sahiptir. Borcun dayanağı haksız fiil, sözleşme, sebepsiz zenginleşme, kanun yahut vekâletsiz iş görme olabilir. Öte yandan hemen belirtilmelidir ki; aşkın (munzam) zarar borcunun hukukî sebebi, asıl alacağın temerrüde uğraması ile oluşan hukuka aykırılıktır. Bu nedenle borçlunun aşkın (munzam) zararı tazmin yükümlülüğü, asıl borç ve temerrüt faizi yükümlülüğünden tamamen farklı, temerrüt ile oluşmaya başlayan asıl borcun, ifasına kadar geçen zaman içinde artarak devam eden, asıl borçtan tamamen bağımsız yeni bir borçtur.Aşkın (munzam) zararın varlığı için gereken ikinci koşul; borçlunun temerrüdü nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanamayan alacaklı zararının mevcudiyetidir. Ancak alacaklının zararının temerrüt faizinden az yahut temerrüt faizine eşit olması durumunda, zararın temerrüt faiziyle karşılanacak olması sebebiyle aşkın (munzam) zararın varlığından söz edilemez. Bu aşamada önemle belirtilmelidir ki; TBK’nın 122. maddesi kapsamına kanunî temerrüt faizinin yanında akdi temerrüt faizinin uygulandığı borç ilişkileri de dâhildir. Eş söyleyişle alacaklının, borçlu ile arasındaki hukukî ilişkiden doğan temerrüt faizinin akdi yahut yasal olması, aşkın (munzam) zararın talep edilebilirliğine engel teşkil etmez. Burada önem arz eden husus alacaklının temerrüt faiziyle karşılanamayan zararının mevcudiyetinin ispatıdır. Aşkın (munzam) zararın varlığı için gereken üçüncü koşul; borçlunun temerrüde düşmede kusurlu olmasıdır. Zira aşkın (munzam) zarar sorumluluğu, temerrüt faizinden sorumluluktan farklı olarak kusur sorumluluğuna dayanmakta olup burada aranan kusur, borçlunun temerrüde düşmekteki kusurudur. Ancak aşkın (munzam) zarar iddiasının ileri sürüldüğü durumlarda sorumluluk için, diğer koşulların varlığı durumunda borçlunun temerrüde düşmedeki kusurunun varlığı asıldır. Başka bir anlatımla temerrüt sonrasında borçlunun temerrüde düşmedeki kusurunun alacaklı tarafından ispatı gerekmez. Aksine borçlu, temerrüde düşmede kusursuz olduğunu ispatlamadıkça ortaya çıkan aşkın (munzam) zarardan sorumludur. Aşkın (munzam) zararın varlığı için gereken son koşul ise; borçlunun temerrüdü ile alacaklının aşkın (munzam) zararı arasındaki illiyet bağının mevcudiyetidir. Bu çerçevede alacaklı, borçlunun temerrüde düşmesi ile ileri sürdüğü aşkın (munzam) zarar olgusu arasındaki illiyet bağını ispatla yükümlüdür. Aşkın (munzam) zarar bu hukukî niteliği ve karakteri itibariyle, asıl alacak ve faizleri yönünden icra takibinde bulunulması veya dava açılmasıyla sona ermeyeceği gibi, icra takibi veya dava açılması sırasında asıl alacak ve temerrüt faizi yanında talep edilmemiş olması hâlinde dahi (TBK m. 122/2) takip veya davanın konusuna dâhil bir borç olarak da kabul edilemez. Bu nedenle asıl alacağın faizi ile birlikte tahsiline yönelik icra takibinde veya davada munzam zarar hakkının saklı tutulduğunu gösteren bir ihtirazî kayıt dermeyanına da gerek bulunmamakta olup ayrı bir dava ile de zamanaşımı süresi içerisinde her zaman istenmesi mümkündür.Uyuşmazlık çerçevesinde üzerinde durulması önem arz eden bir diğer husus ise, aşkın (munzam) zararın ispatı olup esasen aşkın zararın ispatına ilişkin yükümlülük, bu zararın varlığını iddia eden alacaklının üzerindedir. Bu bağlamda aşkın (munzam) zarar alacaklısı, TBK’nın 122. maddesine dayalı olarak tazminat talebinde bulunabilmesi için öncelikle kaynağı ne olursa olsun evvela bir alacağı olduğunu, borçlunun temerrütte bulunduğunu, illiyet bağını ve bu alacağını tahsil edememesinden veya geç ödeme yapılmasından doğan ve duruma göre malvarlığında azalma veya engellenen kazançlardan oluşan zararını kanıtlamak durumundadır. Aşkın (munzam) zararın talebinde varlığı iddia olunan zararın, yine alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir. Başka bir anlatımla alacaklı tarafça aşkın (munzam) zarar olgusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 194. maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır. Bu itibarla salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan olan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın (munzam) zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, TBK’nın 122. maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez. Dolayısıyla TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Başka bir anlatımla yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davacıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz. Bu itibarla ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan hareketle ileri sürülen soyut ve varsayıma dayalı zarar iddiaları hükme esas alınamaz (Uygur, s. 816).Ayrıca bir para borcunun ödenmesinde temerrüde düşülmesinden dolayı alacaklının zarara uğrayacağı kabul edilerek bu zararın, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum dikkate alınarak belli bir oranda olacağı benimsenmiş ve TBK’nın 120. maddesi yollaması ile 3095 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde temerrüt faiz oranları belirlenmiştir. Buradan hareketle kanun koyucu tüm bu ekonomik olumsuzlukları değerlendirip, bunların doğuracağı zarar dolayısıyla tazminat oranını T.C. Anayasası’ndan aldığı yasa yapma yetkisine dayanıp temerrüt faizi olarak belirlemiş iken, zımnen bu takdirin yerinde olmadığı ileri sürülüp sadece aynı ekonomik göstergelere dayanılarak tazmin edilecek zararın geçmiş günler faizinden fazla olduğu kabul edilemez.Uğranıldığı iddia olunan zararın, yetkili merciin belirlediğinden fazla ve bu nedenle TBK’nın 122. maddesine dayanılarak aşkın (munzam) zarar istenilmesi hâlinde ise artık açılmış olan davaya özgü somut vakıalara dayanılması gerekir. Bunlar da yasal, elverişli ve geçerli delillerle, geçerli ispat kuralları dairesinde kanıtlanmalıdır. Burada kanıtlanacak olgular geç ödeme ile davacının maruz kaldığı zararı doğuran vakıalar ve bu vakıalar nedeniyle uğranılan fiili zarardır (Aynı yöndeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-418 esas █████████ karar sayılı ilamı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-668 esas ████████ karar sayılı ilamı).Türk Borçlar Kanunu’nun 122. maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın talep edilebilirliğinin bir koşulu da alacaklı yönünden mevcut olan zararın açık ve somut bir biçimde ispatıdır. Bu bağlamda ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, alacaklı yönünden aşkın (munzam) zarar olarak nitelendirilemeyeceği gibi salt bu olguya dayanılması neticesinde zararın ispatına dair koşulun gerçekleştiği söylenemez. Zira burada zararın olgusunun, HMK’nın 194. maddesi kapsamında ispata elverişli bir şekilde somutlaştırılarak zarar iddiasının ispatı için gerekli tüm deliller ortaya konulmalıdır.Bu itibarla davacı tarafından ileri sürülen, ülkemizdeki belirli dönemlerde mevcut olan ekonomik olumsuzluklardan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı aşkın (munzam) zarar talebi, zarar olgusunun delili olarak kabul edilemez. Zira ülkemizdeki belirli dönemlerde var olan ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, tek başına davacının temerrüt faizi dışında bir zararının varlığının ispatı değildir. Dolayısıyla ekonomik şartlar sebebiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanma, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma gibi olumsuzluklar, bir karine olarak kabul edilip davacıyı, kendi somut durumuna özgü vakıalarla oluştuğu iddia olunan zararı ispat yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi davacıya bu yönde herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz.Hâl böyle olunca, TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın (munzam) zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Burada kanıtlanacak olgular; ekonomik şartlar sonucu ortaya çıkan olumsuzluklar gibi genel ve soyut hususlardan ziyade geç ödeme nedeniyle davacının kendisinin, şahsen ve somut olarak uğradığı zarardır. Ancak davacı yanca munzam zarar iddiasına ilişkin olarak somut vakıalar sunamadığı, genel olgulara dayanarak dava açtığı için davasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarih ve █████████ esas ████████ karar sayılı ve █████/2014 tarih ve ██████████ esas ██████████ karar, ... BAM 21. HD ████████E-████████k sayılı ilamları da aynı yöndedir. Bu nedenle açıklanan gerekçelerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 1.707,75 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 1092,35TL harcın talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak davacıya iadesine,4- Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip .... e-imzalıdır. Hakim ...e-imzalıdır.