Danıştay 12. Daire, PTT sözleşmeli personelinin zimmet iddiasıyla feshedilen sözleşmesinin usuli savunma hakkı ihlali nedeniyle iptaline dair kararı inceledi.
Özet: PTTde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, sosyal yardım ödemelerini zimmetine geçirdiği iddiasıyla sözleşmesinin feshedilmesi ve işten çıkarılması işlemi, disiplin soruşturması sürecinde son savunma istem yazısında isnat edilen eylemlerin hukuki nitelendirmesinin açıkça belirtilmemesi nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığı tespitiyle hukuka aykırı bulunmuştur; bu nedenle ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin işlemi iptal eden kararları, davalı idarenin temyiz itirazlarına rağmen, anayasal güvence altındaki savunma hakkının ihlali gerekçesiyle onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Anonim ŞirketiVEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir ... PTT Müdürlüğü Osmangazi Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca, Devlet memurluğunun çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmeli personel olması nedeniyle anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/d maddesi ile Hizmet Sözleşmesi'nin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, ... tarih ve ... sayılı yazı ile son savunmasının istenildiği, savunma istem yazısında davacıya isnat edilen eylemlerin yazılması ile yetinildiği, bu eylemlerin karşılığı olarak öngörülen ve mevzuatta ifade edilen hangi disiplinsizlik ile ceza kapsamında savunma istenildiğinin yani eylemin hukuki nitelendirmesinin belirtilmediği, böylelikle davacının (ve lehine olması nedeniyle olayda uygulanma imkanı bulan) yönetmelik hükmü kapsamında savunma hakkının kısıtlandığının görüldüğü; bu durumda olayda savunma hakkının usulüne uygun kullandırıldığından söz edilemeyeceğinden, tesis edilen disiplin cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile usulüne uygun olarak davacının 7 gün içinde son savunmasının alınmasının istenildiği, davacının son savunmasını bizzat Yüksek Disiplin Kuruluna sunmak istediği, davacı tarafından son savunmanın sunulduğu, dolayısıyla dava konusu işlemin usulüne uygun olarak tesis edildiği, savunma hakkının kısıtlanmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının son savunması, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen usule uygun olarak alınmadığından, Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak tesis edilen dava hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : İzmir, ... PTT Başmüdürlüğü Osmangazi Şubesinde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, █████/2019 tarihinden itibaren sosyal yardım desteği alan hak sahipleri için yapılmaya başlanan elektrik tüketim desteği ödemelerini gerçekleştirirken, söz konusu destek ödemesinden haberi olmayan ya da herhangi bir nedenle bu haktan yararlanmayan hak sahipleri adına tanımlanan destek ödemesi tutarlarını, ilgililerin bilgi ve olurları dışında, indirim hakkı bulunmayan eşi, bir kısım akrabası ve başkaca şahısların elektrik faturalarının tahsili sırasında indirim konusu ederek kullandığı, böylelikle toplam 48.885,96-TL tutarında parayı zimmetine geçirdiğinden bahisle yürütülen soruşturma sonucunda 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44., 45/d maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi ile Hizmet Sözleşmesi'nin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, sözleşmesinin feshine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı onay kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, "Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır."; "Sözleşmenin Feshi ve Sona Ermesi başlıklı" 45. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak,"; "Savunma Hakkı" başlıklı 46. maddesinde, "Savunması alınmadan sözleşmeli personel hakkında disiplin cezası verilemez. Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır."; "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü öngörülmüştür.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; öncelikle, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacı hakkında, disiplin hükümlerinin nasıl uygulanacağı, disiplin soruşturması sırasında son savunmasının ne şekilde alınacağının belirlenmesi gerekmektedir. █████/1990 tarih ve 20417 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve kamu iktisadi teşebbüsleri personeli hakkında düzenlemeler getiren 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin, bu kuruluşlarda görev yapan personel hakkında özel düzenlemeler içerdiği, 46. maddesinde yer alan; "...Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne istinaden, ilgili kuruluşlarda görev yapan personelin savunmasının alınması gerektiği, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de savunma alınması hususunda özel düzenleme bulunduğundan, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesiyle yapılan atıf kapsamında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca çıkartılan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin uygulanmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya tebliğ edilen İzmir PTT Başmüdürlüğünün █████/2022 tarihli yazısıyla davacının zimmet eyleminin ne suretle gerçekleştiği hususunda açıklama da yapılmak suretiyle, bu eyleminin Devlet memurluğundan çıkarma cezası ve sözleşme feshi kapsamında değerlendirildiği belirtilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 gün içinde son savunmasını yapması gerektiğinin bildirildiği, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. maddesi uyarınca son savunmanın usulüne uygun şekilde alındığı görülmüştür.Bu itibarla, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından, ... tarih ve ... sayılı yazı ile son savunmasının istenildiği, savunma istem yazısında davacıya isnat edilen eylemlerin yazılması ile yetinildiği, bu eylemlerin karşılığı olarak öngörülen ve mevzuatta ifade edilen hangi disiplinsizlik ile ceza kapsamında savunma istenildiğinin yani eylemin hukuki nitelendirmesinin belirtilmediği, böylelikle davacının (lehine olması nedeniyle olayda uygulanma imkanı bulan) yönetmelik hükmü kapsamında savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve arasal hakların kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; davacıya █████/2022 tarihli yazıyla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. maddesi uyarınca eylemleri ve tesis edilebilecek işlemler belirtilerek son savunma hakkı tanındığı ve davacının da son savunmasını yaptığı görüldüğünden, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davacıya savunma hakkının etkili bir biçimde kullandırılmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ve parasal hakların kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Kullanılmayan...-TL yürütmenin durdurulması harcının davalı idareye iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.