adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, inşaat tüm riskler poliçesindeki hırsızlık tazminatı talebinin muafiyet altında kalması üzerine verdiği istinaf kararı.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, inşaat tüm riskler poliçesindeki hırsızlık tazminatı talebinin muafiyet altında kalması üzerine verdiği istinaf kararı.

Özet: Bir hastane inşaatında meydana gelen hırsızlık olayı sonucu ortaya çıkan zararın tazmini amacıyla açılan davada, davacı yüklenici firma, sigorta şirketi tarafından eksper raporuyla zararın poliçedeki tenzili muafiyet altında kaldığı gerekçesiyle reddedilen talebine karşılık, eksperin çalınan malzemelerin değerini alt yüklenicinin alış fiyatı üzerinden hatalı hesapladığını ve piyasa fiyatlarının dikkate alınması gerektiğini savunurken; davalı sigorta şirketi ise zamanaşımı, taleplerin poliçe kapsamı dışında kalması ve davacının güvenlik önlemlerindeki eksiklikleri ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : TÜRKİYE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :█████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ... A.Ş. İle gerçek kişi ... arasında ... ... ... tarafından ihaleye çıkarılan ... ... ... Hastanesi Binası yapım işi için ortaklık sözleşmesi akdedildiği, ... Hastanesi pilot ortak ve temsile yetkili olduğu iş ortaklığının üstlendiği ... ... ... Hastanesi yapım işi için davalı tarafından yapılan sigorta poliçesi süresi içerisinde 29.10.2020 tarihinde inşaat alanında meydana gelen hırsızlık olayı sonucu 409.649,00.TL maddi zararların meydana geldiğini, zararın sigorta şirketine bildirilmesi üzerine zarara ilişkin açılan kayıt ve inceleme sonucu eksper raporunda zararın 25.000 USD altında kaldığı

gerekçesi ile zararın tazmin edilmediğini, eksper tarafından hangi verilerle yapıldığı bilinmeyen hesaplamanın gerçeği

yansıtmadığını, söz konusu inşaatın elektrik tesisatının alt taşeron olarak ... Ldt.Şti.ne yaptırıldığını, eksperin de alt yüklenicinin malzeme alış fiyatını nazara alarak zararı hatalı hesapladığını, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulü ile 10.000,00.TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Zamanaşımı itirazında bulundukları, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığı, davaya konu inşaatın müvekkili sigorta şirketi tarafından tüm riskleri sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığı, sigorta poliçesi kapsamında da anlaşılacağı üzere dava hakkının ve poliçe kapsamında talep hakkının ... ... Rektörlüğünde olduğu, dava konusu taleplerin sigorta poliçesi kapsamı dışında olduğu, savcılık tutanaklarında davacı tarafın inşaat sahasında gerekli koruma ekipmanlarının yer almadığı, hırsızlığa konu eşyaların güvenlik kamerası olmayan alanda tutulduğu, kapalı ve kilitli yerde muhafaza edilmediğinin sabit olduğu, bu nedenlerle davacının taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğundan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 30.03.2016 – 12.12.2020 tarihleri arasında geçerli olan 20966482 nolu poliçe ile “inşaat tüm riskler poliçesi”nin düzenlenmiş oluğunu ve bu poliçenin diğer muafiyetler başlığı altındaki “diğer doğal afetler/yangın/hırsızlık/bakım: asgari 25.000 USD olmak üzere, hasarın %10’u” şeklinde tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiğini, davacının yapımı üstlendiği işin elektrik tesisat imalatları jeneratör, pano ve UPS tesisatı hariç olmak üzere, alt yüklenici olarak dava dışı ... Tek.San.T,ic.Ltd.Şti. ile 08.10.2018 tarihinde imza edilen sözleşme tasarısı ile anahtar teslim olarak Kdv dahil toplam 8.000.000.TL bedel üzerinden anlaşma imzalandığını, bu sözleşmenin 3. maddesinde işin niteliği, türü ve miktarı kısmında kuvvetli akım sistemleri başlılığı altında bulunan AG-OG kablolarının dolayısıyla, hırsızlık konusu olan kabloların, bu kapsamda dava dışı alt yüklenici olan ... firmasının taahhüdünde de bulunduğunu, hırsızlık konusu olan kabloların 700 metre, 1x150 mm kablo ile 300 metre 3x150+70 mm kablolar olduğu malzeme ve işçilik bedelleri toplamı 184.860.TL olarak tespit edildiğini, hırsızlığın meydana geldiği 29.10.2020 ve öncesindeki 28.10.2020 tarihlerinin resmi bayram olması nedeni ile TC. Merkez Bankası döviz kurları ilan edilmemiş olduğundan bir önceki 27.10.2020 tarihli USD döviz satış kuru olan 1$=8,1357.TL üzerinden asgari muafiyet sınırı olan 25.000 USD Türk lirasına çevrilmiş olduğunu, (25.000 USD x 8,1357 TL/USD) eksper tarafından 203.392,50.TL olarak bulunan bedelin, hırsızlık hasar miktarından daha fazla olması nedeni ile hasarın muafiyet altında kaldığı belirtildiğini, davacının alt yüklenicisi olan ... firmasının taahhüdündeki bu kablo döşenme işi, anahtar teslim olarak teklif edilen 8.000.000.TL tutarın içerisinde olup, hırsızlık dolayısıyla sözleşme kapsamı dışında 2. kez yapılmış olması nedeni ile kablo temini tarihinde gerçek piyasa fiyatlarına göre, davacı tarafından ödeme yapıldığı dikkate alınarak, gerçek piyasa fiyatları dikkate alınarak hırsızlık dolayısıyla davacının zararı olarak hesaplanan KDV hariç 345.502,00.TL'nin, asgari muafiyet sınırı olan 25.000 USD ( 203.392,50 TL ) nin üzerinde kalması nedeni ile de hasar bedeli olan 345.502,00.TL nin %10 kadar ( 34.550,20 TL) muafiyet tenzili uygulanması halinde, ödenmesi gereken toplam hasar tutarının 345.502,00 – 34.550,20 = 310.951,80.TL olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alındığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talep hakkının olmadığı sigortalının ... ... ... olduğu, bizzat davacı tarafından sunulan faturalara göre hesaplama yapıldığını, davacının talebine işçilik bedelleri de eklendiğini, ancak raporda bu hususa dikkat edilmeden serbest piyasa araştırması yapılmış olduğunu, dava dışı şirketin %50 ekleme yaptığı faturaların dikkate alındığını, bu hesaplama yöntemi son derece hatalı olup; davacının sebepsiz zenginleşmesine sebep olduğunu, raporda hesaplamanın yanlış olup belirlenen tutarın fahiş olduğunu, mahkemece söz konusu rapora göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, dosyaya sunulan raporda, bilirkişilerin unvanları "Mali Müşavir" "Nitelikli Hesaplamalar", "Elektrik Mühendisi" şeklinde olduğunu, dava konusu uyuşmazlık ise sigorta hukukundan kaynaklandığını, Bilirkişilik Daire başkanlığı tarafından yayımlanan bilirkişilik uzmanlık alanlarına göre işbu dava konusu olayda "780 61.02 Yangın / Doğal Afetler Sigortaları" alt uzmanlık alanında kayıtlı bilirkişinin rapor tanzim etmesi gerektiğini, bu kapsamda nitelikli hesaplamalar uzmanı sayın bilirkişinin ve diğer bilirkişilerin hazırlamış olduğu raporun hükme esas alınamayacağını, bu kapsamda mahkemece "780 61.02 Yangın / Doğal Afetler Sigortaları" alt uzmanlık alanında kayıtlı bilirkişilerin rapor tanzimi için görevlendirilmesi gerektiğini, söz konusu itirazı yargılama aşamasında mahkemeye sunulmasına rağmen; dava konusu uyuşmazlıkta raporun tanzim yetkisi olmayan bilirkişilerin raporu doğrultusunda hüküm kurulduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; mahkemece asıl alacağa avans faiz hükmedilmesi hatalı olup müvekkil şirket yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, istinaf itirazlarının kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan mahkeme ilamının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibari ile sigorta bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK 1454.maddesinde "Sigorta ettiren üçüncü bir kişinin menfaatini onun adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Üçüncü kişinin adının belirtildiği durumlarda, tereddüt halinde, sigorta ettirenin üçüncü kişinin temsilcisi olarak değil, kendi adına fakat üçüncü kişi lehine hareket ettiği kabul edilir." hükmü kurulmuştur.

Somut olayda, davaya konu sigorta poliçesinin 30.03.2016 – 12.12.2020 tarihleri için düzenlenen 20966482 nolu “inşaat tüm riskler poliçesi”sinde sigorta ettirenin ... A.Ş.-... olduğu, sigortalının ise ... ... ... olduğu, dava konusu sigortanın başkası lehine sigorta olduğu, TTK 1454/1 maddesi hükmüne göre aksine bir sözleşme yoksa sigorta tazminatını sigortalının talep edebileceği, poliçede bu yönde (aksine) bir hüküm olmadığı, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı bu durumda mahkemece davacı sigorta ettirenin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek 6100 sayılı Kanun'un 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esasının incelenerek yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. (Yargıtay 11. HD'nin 25.11.2024 Tarih █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ve Yargıtay 11. HD'nin 19.12.2024 Tarih █████████ Esas, █████████ Karar sayılı karaları )

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3)- YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

A)-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

4)-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00 .TL nisbi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 5.310,28.TL harcın mahsubu ile bakiye 4.578,28 .TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE ,

5)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA

6)-Davalı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 45.000,00.TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7)HMK.'nın 333.maddesi uyarınca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde İADESİNE,

8)-Arabuluculuk asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

İstinaf incelemesi yönünden;

1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafça yatırılan 5.311,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalıya İADESİNE,

2)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafça yapılan 20,00.TL posta gideri ve 492,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının toplamı olan 512,00.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

3)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır