Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde trafik kazası sonrası araç hasarı, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepleriyle açılan, sigorta poliçesi kapsamının tartışıldığı rücuen tazminat davası.
Özet: Davacı, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu üç araçlı, yaralanmalı ve maddi hasarlı bir trafik kazası sonucu aracında oluşan tamir masrafları, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli için, sigorta şirketinin yaptığı kısmi ödemenin yetersiz olduğunu belirterek sürücü ve sigorta şirketinden müştereken tazminat talep ederken; davalı sigorta şirketi, hasarın büyük ölçüde ödenen tutarla karşılandığını, plastik aksamda değer kaybı oluşmadığını, araç mahrumiyetinin poliçe kapsamında olmadığını ve usuli itirazlarının bulunduğunu savunmaktadır.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026I.İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü Saat:... sıralarında davalı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsikletiyle ... Caddesi istikametinden gelip ... kavşağı istikametine doğru ... ... Bulvarı üzerinden seyir halindeyken ... isimli iş yeri önüne gelmeden yolun sağında bulunan banket alanına girip önünde aynı yön ve istikamete seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki müvekkiline ait ... plakalı aracın sağından banket üzerinden ilerlerken, ... isimli iş yeri önünde banket alanında park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle motorsikletiyle sol tarafına savrularak arkasından gelen ... plakalı araç sürücüsüyle birlikte motorsikleti aracın altında yaklaşık 36 metre yerde sürükleyerek durması sonucu üç araçlı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında müvekkilin aracı hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı ... ' in tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait ... plakalı araçta büyük hasarlar bulunduğunu müvekkilinin kendi imkanlarıyla kısmen onarımı gerçekleştirilmiş olup halen dahi onarım yapılmayan parçaları da bulunduğunu, davalı sigorta şirketine gerekli başvurunun yapıldığını, yasal süresi içinde yazılı bir cevap verilmediğini, bunun yanında davalı sigorta firmasının ... tarihinde "... -... -... " açıklaması ile ... TL hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemenin hasar bedeli için mi yoksa araç değer kaybı için mi ödediğinin anlaşılamadığını, ancak bu ödeme ister araç değer kaybı için isterse araç onarım bedeli için yapılmış olsa dahi hiçbir şekilde tam zararın karşılanmadığını, kusur oran ve aidiyetinin ve ... plakalı araçta oluşan hasarın mahiyeti ile araç değer kaybının, onarım maliyetinin ve araç mahrumiyet bedelinin ne kadar olduğunun tespitini, davalı araç sürücüsü / işleteninin kusuru ile meydana gelen kazaya bağlı olarak müvekkilinin aracında oluşan hasar için araç onarım bedeline karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... .-TL tazminatın davalı araç sürücüsü / işleteni yönünden haksız fiil tarihinden itibaren ve sınırsız olarak, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç değer kaybı için şimdilik ... .-TL tazminatın davalı araç sürücüsü / işleteni yönünden haksız fiil tarihinden itibaren ve sınırsız olarak, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın tamirde geçen süre içinde kullanılmamasından doğan araç mahrumiyet zararına karşılık şimdilik ...-TL tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı araç sürücüsü / işleteninden tahsilini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİDavalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ... -... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına ... -TL olduğunu, davacının aracını tamir ettirdiğini ve bu kapmada müvekkili şirket tarafından davacı vekiline ... tarihinde ... TL ödendiğini, aracın hasarlı kısmının plastik aksam olduğunu, değer kaybı oluşmadığını, davacının dava konusu talepleri 2 çeşit olup değer kaybı yönünden işbu izah olunan gerekçeyle araç mahrumiyeti yönünden ise poliçe teminatı kapsamında olmadığından bahisle davasının reddi gerektiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzili gerektiğini, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamına gelmediğini, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava kısmi dava olarak açıldığından ve dava konusu edilmeyen tutar yönünden zamanaşımı işlemeye devam edeceğinden ıslah yapılması halinde zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınmasını, müvekkili tarafından, davaya konu araç için gerçek zarar ilkesine göre reel değer kaybı oluşmadığından davacıya tazminat ödeme borcu olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli poliçe kapsamında olmadığından müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluklarının bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... ' e dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği ve davacının tüm iddialarını inkar etmiş sayıldığı belirlendi. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER* Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtları,* ... Sigorta A.ş. nezdindeki hasar dosyası, *Resen belirlenen araç kiralama şirketlerinden celp edilen emsal kiralama bedellerine ilişkin kayıtlar, *Alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;Kusur yönünden; -... lakalı Araç Sürücüsü ... ... ; Karışmış olduğu bu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84.maddesinde yer alan Sürücü Asli kusurlarından Madde: : 54/1-a (Araçların sağından veya banketlerden yaralanmak suretiyle geçmeleri yasaktır. ) kural ihlalini yaptığından 94 100 ASLİ TAM KUSURLU olduğu,-... plakalı Araç Sürücüsü ... ... ise; Karışmış olduğu bu kazada; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde yer alan Sürücü kusurlarına göre; KUSURUNUN OLMADIĞI,-... Plakalı Park Halindeki araç ise; Karışmış olduğu bu kazada; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde yer alan kusurlara göre; KUSURU OLMADIĞI,Hasar bedeli yönünden:Uyuşmazlığa konu dosya yukarda açıklanan koşul ve sebepler birlikte incelendiğinde; Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin İSKONTO UYGULANMAMIŞ OLARAK ... TL * KDV (KDV DÂHİL ... TL) tutarında olduğu ,Bununla birlikte konu araçta meydana gelen hasar sonrasında sigorta kuruluşuna başvuru yapılması ve poliçe genel(trafik) şartlarında onarım görmesi halinde YEDEK PARÇALARA UYGULANAN ORTALAMA İSKONTO PİYASA ŞARTLARINDA %10 OLUP, İSKONTO UYGULANMIŞ HALİ İLE DE ... TL * KDV (KDV DÂHİL ... TL) tutarında olduğu , yapılan dosya incelemesinde sigorta kuruluşunun hak sahibinin vekiline başvuru tarihinden önce ... TL tazminat ödemesi yaptığı, bakiye alacak tutarının iskonto uygulanmamış hasar tutarı üzerinden alacak tutarının KDV dahil ... TL, iskonto uygulanmış hasar tutarı üzerinden bakiye alacak tutarının KDV dahil ... TL olduğu, Değer kaybı yönünden;İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı,Araç mahrumiyet bedeli yönünden;Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 14 gün olacağı, mahrumiyet süresi hesaplamalarında uygulama, hasarın, keyfiyete bağlı olmaksızın, teknik manada giderileceği süre olması nedeni ile konu hasar ile ilgili mahrumiyet süresinin 14 gün olacağı, aksi takdirde uygulama keyfi bir hal alıp, günlere ve aylara yayılabileceği, dosya içerisindeki müzekkere cevaplarından ortalamasının ... TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇDava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti ve hasar bedeli tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından ve malikinden tahsili istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu, kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın; davalı yanların sigortacısı ve maliki olduğu ... plakalı aracın, zorunlu haller dışında kullanamayacağı banketi kullanmasıyla ve trafikte sağ şeritte hareket halinde olan araçlarında sağından geçerek yoluna devam ederken motosikletinin ön kısımlarıyla, ... önünde park halinde olan davacı aracına çarpması ve akabinde kendi şeridinde seyir halinde olan dava dışı ... plaklı aracın altına girip sürüklenmesi ile cereyan ettiği analaşılmaktadır. Meydana gelen kazanın oluşumunda, zorunlu haller dışında kullanamayacağı banketi kural ihlali yaparak keyfi kullanan ve nizami park halinde olan davacıya ait ... plakalı araca ve akabinde dava dışı araca çarparak altına giren ... plakalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Adli trafik bilirkişisinin raporu bu yönüyle dosya kapsamıyla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli kabul edilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ... -TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiştir. KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve dava konusu aracın ticari kullanımında olan araç olması nazara alınarak sigorta şirketi yönünden avans, sürücü yönünden yasal faize hükmedilmiştir.Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; yerleşik yargıtay içtihatlarına göre hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan kök ve ek raporda bilirkişi tarafından, hasar tespitinde orijinal parça kullanılması gerekip gerekmediğinin, yedek parçalar orijinal olarak doğrudan sigorta şirketi tarafından yahut başvuranın kasko poliçesi kapsamında tedarik edildiyse buna ilişkin tedarik iskontosu uygulanarak, değişimi gerekli parçaların tedariki sigorta şirketi tarafından yapılmadıysa piyasa şartlarına göre makul iskonto oranları dikkate alınarak, kullanılan eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçalar ile orijinal parçalar arasındaki fark da tespit edilerek rapor hazırlanmasına, araçta oluşan hasar miktarının tespit edildiği belirlenmekle, talebin kabulüne karar verilmiştir. KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve dava konusu aracın ticari kullanımında olan araç olması nazara alınarak sigorta şirketi yönünden avans, sürücü yönünden yasal faize hükmedilmiştir.Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; oto alım satım uzmanı bilirkişinin raporu ile; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi süresinin 7 gün olduğu ve günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının KDV dahil ... TL olarak hesaplandığı, raporun denetime açık olduğu, denetlenmesinde hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda diğer davalı gerçek kişinin de tacir olmaması ile Sigorta şirketi yönünden eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.Açıklananlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile;a) ... TL bakiye hasar (onarım) tazminatının , davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b) ... TL araç değer kaybı tazminatının , davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte , davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, c) ... TL araç mahrumiyet tazminatının kaza tarihi olan ... 'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin, ... TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru, ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... -TL'sindne sınırlı sorumlu olması kaydıyla dava davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinden (araç mahrumiyetine dair oto alım satım uzmanı bilirkişi ücreti olan ... -TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yükletilemeyeceği kabulü ile) davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... -TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların/vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır