asliye ticaret mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, şirketin icra takibine konu edilen faturadan dolayı borçlu olmadığının tespiti, takibin durdurulması ve kötü niyet tazminatı talepleri incelenirken, davalı tarafın ise faturanın geçerliliği ve davanın birleştirilmesi talepleri değerlendirilmektedir.

Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, şirketin icra takibine konu edilen faturadan dolayı borçlu olmadığının tespiti, takibin durdurulması ve kötü niyet tazminatı talepleri incelenirken, davalı tarafın ise faturanın geçerliliği ve davanın birleştirilmesi talepleri değerlendirilmektedir.

Özet: Bu menfi tespit davasında davacı şirket, davalı tarafından başlatılan 150.000 TLlik icra takibine konu faturadaki borcun haksız olduğunu, fatura dayanağı mal veya hizmet almadığını, aralarında akdi sözleşme bulunmadığını ve hatta faturadan sonra davalıdan kendilerine ödemeler yapıldığını iddia ederek borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatı talep etmektedir; davalı ise yasal süresinde cevap vermese de beyan dilekçesinde alacağın ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap sözleşmesine dayandığını, faturaya itiraz edilmediğini, davanın sadece süre kazanmak amaçlı açıldığını belirterek reddini ve aynı taraflarla ilgili başka bir dava ile birleştirilmesini istemiştir.

T.C. ..... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

.....

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

:.........

DAVA : Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkili ......... Grup Temizlik İnş. Ve Malz. Tar. Ürün. Gıda İnsan Kaynakları Pet. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 150.000,00 TL bedelli faturaya dayalı ... İcra Dairesinin █████████ esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin davalı olan takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, takibe itiraz süresi elde olmayan nedenlerle kaçırıldığından borca itiraz yapılamadığını, davalı tarafın takibe dayanak olarak sunduğu faturaya ilişkin herhangi bir mal ya da hizmetin müvekkili şirket tarafından alınmadığını, müvekkili şirket ile davalı arasında akdi bir sözleşme de bulunmadığını, müvekkiline yönelik hazırlanan fatura █████/2022 tarihli olup aleyhindeki takibin █████/2024 tarihli olduğunun görüldüğünü, bir tacirin alacağı için bu kadar uzun süre beklemiş olmasının ticari hayata uygun olmadığı gibi olağan hayatta da mümkün olmadığını, davalı tarafın █████/2022 tarihli faturadan dolayı müvekkili şirketin borçlu olduğunu iddia etmekle birlikte müvekkili aleyhine başlattığı başkaca takip olan ... İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasında müvekkiline (davalı tarafın müvekkile olan borcu nedeniyle) yapılan ödemeler gösterilerek bunlar yönünden de müvekkilinin borçlu olduğu iddia edildiğini, ilgili havale ödemelerinin tarihlerinin ise sırasıyla; 50.000,00-TL ödeme █████/2022 tarihi, 35.000,00 TL ödeme █████/2023 tarihi, 45.000,00-TL ödeme █████/2023 tarihi olduğunu, yani müvekkilin kendisine borcu olduğunu iddia eden davalının ... İcra Dairesinin █████████ esas sayılı dosyana dayanak belge olan faturanın kesim tarihinden sonra müvekkiline ödemelerde bulunduğunu, müvekkili şirketin davalı tarafa takibe ilişkin bir borcu bulunmadığından takip konusu fatura dayanağına ilişkin mal veya hizmet alınmadığından, bu anlamda herhangi bir borçlandırıcı işlem davalı ile müvekkili şirket arasında yapılmadığını, takip haksız ve kötü niyetli olduğundan müvekkili şirketin faturadan dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesi için başvurmak zorunluluğu doğduğunu, karar verilmesi halinde borç miktarı depo edilerek ve de İİK madde 72 gereği mahkemenin uygun gördüğü teminatın da yatırılmasıyla satış ile birlikte takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının verilmesine; aksi kanaat halinde İİK madde 72 gereği mahkemenin uygun gördüğü teminatın yatırılmasıyla icra veznesine girecek olan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile yatırılacak olan teminatın bedelinin belirlenmesi ve müvekkil şirketin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Davalı vekili davanın esasına ilişkin beyan dilekçesinde özetle, ..... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde ███████ E. sayılı dosyada, müvekkilinin davacı, ......... Grup davalı olup yani davanın taraflarının aynı olduğunu, dava konusu alacak ticari alacak olduğunu, taraflar arasındaki 2022-2023 yılı cari hesap sözleşmesine dayandığını, işbu dava da da alacak yine taraflar arasında taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklı 2022-2023 yılı cari hesap sözleşmesine dayandığından ve iddialar, deliller, incelenecek hususlar tamamen aynı olduğundan sonradan açılan işbu dava dosyasının ..... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde ███████ E. Sayılı dosya ile birleştirilmesini, ... İcra Dairesinin █████████ E. Sayılı dosyasında müvekkilin davacı şirkete kestiği fatura borcu takibe konu edildiğini, faturanın varlığı vergi dairesi kayıtlarında şirketlerin muhasebe kayıtlarında mevcut olup faturaya itiraz olmadığını, fatura borcu ödenmediğini, davacı şirket elinde olmayan sebeplerle süre kaçırdığını iddia etse de, haklı sebeple süre kaçırdığına ilişkin gecikmiş itirazda bulunmadığını, onu da yapamamış olsun, bir buçuk yıl süre içerisinde menfi tespit davası açmadığını, sadece yargının geç işlemesi avantajından faydalanmak için dava açıldığını savunarak, öncelikle tarafları ve konusu aynı ..... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde ███████ E. Sayılı dosya ile işbu dava dosyasının birleştirilmesine, haksız ve sadece süre kazanmak için açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyası üzerinden faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibin itiraz süresini kaçırmaları nedeniyle kesinleştiğini, takibe dayanak faturaya ilişkin herhangi mal veya hizmet almadıklarını, taraflar arasında faturaya konu akdi bir ilişki olmadığını beyan ederek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Ancak davalı vekili davanın esasına ilişkin beyan dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından düzenlenen faturaya davacının herhangi bir itirazının olmadığını belirterek haksız davanın reddini istemiştir.

Bu itibarla eldeki davanın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun davalı tarafından davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe dayanak █████/2022 tarihli faturadan kaynaklı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, takibe dayanak faturaya konu emtianın satımına ilişkin taraflar arasında sözleşme bulunup bulunmadığı, varsa faturaya konu malların davacıya teslim edilip edilmediği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce davaya dayanak icra dosyası getirtilmiş ve fatura incelenmiştir. ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davalının, davacı aleyhine █████/2024 tarihinde 150.000,00 TL asıl alacak ve 66.779,79 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 216,779,79 TL alacak yönünden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak █████/2022 tarihli 150.000,00 TL bedelli beton satışına ilişkin faturanın gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve davacı tarafından takibe itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleştiği görülmüştür.

Bilindiği üzere, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıda olup, davalı iddia ettiği alacağın varlığını ve miktarını ispat etmek durumundadır. Ancak davalının alacağı borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye dayanmakta ise, ispat yükü bu kez davacı borçluya geçmektedir. Borçlunun talep edilen alacaktan dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.

Tüm bu açıklamalar uyarınca eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacının davalı tarafça tanzim edilen █████/2022 tarihli 150.000,00 TL bedelli fatura dayanak gösterilmek suretiyle başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü açısından davacının iddiaları çerçevesinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için davacıya ve davalıya ticari defter ve kayıtların bulunduğu yeri ve iletişim kurulacak kişileri bildirmek için süre verilmiş, ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer ile iletişim kurulacak kişilerin bilgilerinin bildirilmemesi halinde defter ibrazından kaçınılmış sayılacağı ihtar edilmiştir. Taraf vekilleri tarafından ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer bildirilmiş ve Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılıp yaptırılmadığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, defterlerin sahibi lehine delil olma vasfını haiz olup olmadığı, davalının davacıdan faturadan kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı, ..... █████████ Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak █████/2022 tarihli faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğu, defterlerde ödeme kaydının bulunup bulunmadığı, varsa ödemeye ilişkin kayıtların belgeye dayanıp dayanmadığı hususlarında rapor düzenlenmesi için dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Davacının ve davalının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, her iki tarafın defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, davacının davalı ile aralarında ticari ilişkisi bulunduğu ancak takibe ve davaya konu █████/2022 tarihli ve 150.000,00 TL bedelli faturanın defterlerde kaydına rastlanmadığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının da bu doğrultuda olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, takibe ve davaya konu faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, faturaya konu malın davacıya teslimine ilişkin sevk irsaliyesi ve başkaca bir delil dosyaya sunulmadığı, davalının eldeki menfi tespit davasında ispat yükü üzerinde olduğu halde iddia ettiği alacağın varlığını ve miktarını ispat edemediği kanaatine varılmış ve davacının mevcut dosya kapsamındaki delillere göre davalıya ... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasından ve bu dosyaya dayanak █████/2022 tarihli 150.000,00 TL bedelli faturadan kaynaklı borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Nihayet her ne kadar davalı taraf bir kısım belgelerle birlikte sevk irsaliyeleri sunmak suretiyle gerekli incelemelerin yapılmasını talep etmiş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) sistematiğine göre cevap dilekçesi sunmayan, bu dilekçeyle savunmanın dayanağı olarak herhangi bir delil bildirmeyen, sonradan delil gösterebilmesi için HMK'nın 145. maddesindeki istisnai hallerinde mevcudiyetini de ileri sürmeyen davalının bilirkişi incelemesi esnasında da bu belgeleri bilirkişiye sunmadığı görülmekle, davalının kanunda belirlenen süreler haricinde delil gösteremeyeceği değerlendirilmiş ve davanın kabulü yönünden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Nihayet, dava konusu uyuşmazlık yönünden davalı tarafın kötüniyetli olduğu sabit olmadığından kötüniyet tazminatı şartlarının oluşmadığı değerlendirilerek davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜNE, davacının ... İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı takip dosyasından ve bu dosyaya dayanak olarak gösterilen █████/2022 tarihli, GIB2.........19 numaralı, KDV dahil 150.000,00 TL bedelli faturadan dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

2-Davacının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Alınması gerekli 14.808,22 TL harçtan peşin alınan 3.702,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.106,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 3.702,06 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 8.197,90 TL ( 615,40 TL başvurma harcı, 87,55 vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 495,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 4.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025