fikri ve sınai haklar mahkemesinde, müzik lisans sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebinde yetki, fesih ve pandemi kaynaklı aşırı ifa güçlüğü tartışması.

Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, müzik lisans sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebinde yetki, fesih ve pandemi kaynaklı aşırı ifa güçlüğü tartışması.

Özet: Davacı, işletmesinde müzik yayını hakkı karşılığında imzalanan lisans sözleşmesinden kaynaklanan 2023 yılına ait mali hak bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davalıdan 23.560,45 TL asıl alacak ile gecikme faizi talep ederken; davalı, sözleşmenin fiilen sona erdiğini, hizmet almadığını, faturaları iade ederek usulüne uygun feshedildiğini, COVID-19 pandemisi nedeniyle aşırı ifa güçlüğü yaşandığını ve sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulları kapsamında geçersiz olduğunu savunmaktadır; mahkemece alınan bilirkişi raporu ise davalının ticari defterlerinin usulüne uygun olduğunu ancak dava konusu faturanın bu defterlerde kayıtlı olmadığını, fesih şartlarının ise hukuki değerlendirme gerektirdiğini ortaya koymuştur.

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : ███████

KARAR NO : ████████

DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ile davalı ... arasında 11.12.2019 tarihinde imzalanan lisans sözleşmesi uyarınca, davalının "..." isimli işletmesinde müzik yayını yapma hakkı karşılığında mali hak bedellerini ödemeyi taahhüt ettiğini, ancak 2023 yılına ait taksitli ödeme borçlarını yerine getirmediğini belirtmiştir. Sözleşmenin otomatik yenilenme hükmü ve belirlenen kesin vadeler uyarınca, toplam 23.560,45 TL tutarındaki asıl alacak ile KDV miktarının, vade tarihlerinden itibaren işleyecek aylık %2 gecikme faiziyle birlikte tahsilini talep etmektedir. Ayrıca, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını ve borcun mevcudiyetinin tespiti için tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını isteyerek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; özetle;Davalı vekili... tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mahkemenin yetkisine itiraz edilerek davanın davalının yerleşim yeri olan ... mahkemelerinde görülmesi gerektiği savunulmuştur. Esasa ilişkin olarak, taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin 11.12.2020 tarihinden itibaren fiilen sona erdiğini, işletmede müzik yayını yapılmadığını ve bu tarihten sonra herhangi bir hizmet alınmadığını belirtmiştir. Davacı tarafından gönderilen 2022 ve 2023 yıllarına ait faturaların noter ihtarnameleriyle süresi içerisinde iade edildiğini, 06.07.2023 tarihli ihtarname ile de sözleşmenin resmen feshedildiğini vurgulamıştır. Davacının hizmet vermediği halde fatura düzenleyerek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını ve kötü niyetli icra takipleri başlattığını ileri sürerek, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini ve davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının yetki itirazının haksız olduğunu, taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin 8. maddesi uyarınca İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığını, ayrıca para borçlarında alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu belirtmiştir. Esasa ilişkin olarak, müvekkil birliğin ediminin müzik eserlerini kullanma hakkını sağlamak olduğunu, davalının müzik yayını yapıp yapmamasının borcun varlığını etkilemeyeceğini ve sözleşmenin usulüne uygun şekilde feshedilmediği sürece geçerliliğini koruyacağını savunmuştur. Davalının sözleşmeyi feshetme özgürlüğü varken bu hakkını kullanmadığını ve taksitli ödeme planına sadık kalmadığını vurgulayarak, 2023 yılına ait toplam 23.560,45 TL mali hak bedelinin belirlenen gecikme faizleriyle birlikte tahsiline ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; itirazlarını yineleyerek davanın ... mahkemelerinde görülmesi gerektiğini savunmuştur. Esasa ilişkin olarak, sözleşmenin imzalanmasının ardından COVID-19 pandemisi nedeniyle işletmenin kapalı kaldığını, müzik yayın yasakları sebebiyle hizmetten yararlanılamadığını ve aşırı ifa güçlüğü doğduğunu belirtmiştir. Ayrıca, lisans sözleşmesinin "Genel İşlem Koşulları" niteliğinde olduğunu, fesih ve yenilenme hükümlerinin dürüstlük kuralına aykırı ve davalı aleyhine ağırlaştırıcı maddeler içerdiğini, bu sebeple söz konusu hükümlerin TBK m. 25 uyarınca geçersiz sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. 06.07.2023 tarihinde noter kanalıyla yapılan feshin hukuken geçerli olduğunu ve bu tarihten sonra tahakkuk ettirilen borçlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını vurgulayarak, haksız davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Deliller :

Lisans Sözleşmesi: Taraflar arasında imzalanan █████/2019 tarihli lisans sözleşmesi dosya arasına alınmıştır.

Bilirkişi Raporu: █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda " Davalı yanın 2023-2024-2025 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini süresi içerisinde yaptığı, tutulan defterlerin usule uygun olduğu, davalı lehine delil teşkil edebilecek güce sahip olduğu, Maddi koşullar bakımından ise, yukarıda ilgili başlıklar altında gerekçeli ve ayrıntılı olarak belirtildiği üzere,

Davalı yan incelenen 2023-2024-2025 dönemi ticari defterlerine göre, davaya konu edilen... tarihli, ... numaralı ve 23.560,45 TL bedelli faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin fesih şartlarının oluşup oluşmadığına ve feshin haklılığına yönelik incelemenin uzmanlık alanım dışında hukuki bir değerlendirme gerektirmesi nedeniyle, bu hususta tarafımdan kesin bir tespit yapılabilmesinin mümkün olmadığı,

Davacı tarafından düzenlenen 30.12.2022 tarihli faturaya, davalı yanca yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde 05.01.2023 tarihinde ... 7. Noterliği aracılığıyla itiraz edilerek faturanın iade edildiğinin ihtar edildiği, Davalı tarafın,... tarihli ve 09846 yevmiye numaralı noter ihtarnamesi ile aralarındaki lisans sözleşmesini sona erdirdiğini davacı ...’ a bildirdiği, Davaya konu edilen ... tarihli, ... numaralı ve 23.560,45 TL bedelli faturanın, söz konusu fesih ihtarnamesinden sonra düzenlendiği; davalının bu faturaya da 28.11.2023 tarihli ihtarname ile itiraz ederek borcu ve ticari ilişkiyi reddettiği, Yapılan incelemeler neticesinde; davalının incelenen 2023-2024-2025 dönemi ticari defter ve kayıtları itibarıyla taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı, davacı kuruma herhangi bir borç bakiyesinin bulunmadığı ve uyuşmazlığa konu faturadan doğan alacak hakkının mevcudiyeti ile talep edilebilirliğinin, davalı tarafça keşide edilen fesih bildiriminin hukuki geçerliliğine bağlı olduğu hususları tespit edildiği," kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava taraflar arasında imzalanan █████/2019 tarihli lisans sözleşmesi gereğince ödenmeyen mali hak bedellerinin davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf taraflar arasında lisans sözleşmesi bulunduğunu davalının sözleşme gereğince ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini, alacaklar yönünden fatura düzenlendiğini belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı taraf ise davanın yetkili mahkemede açılmadığını , taraflarca imzalanan sözleşmenin bir yıllık olduğunu, bir yılın sonunda yeni bir hizmet alımı yapılmadığını, buna rağmen davacı tarafça █████/2022 tarihli fatura düzenlenip müvekkiline gönderildiğini, bu faturanın süresi içerisinde █████/2023 tarihinde noter aracılığıyla iade edildiğini, başlatılan icra takibine itiraz edilmemesi üzerine kesinleşen icra dosyasına bu nedenle ödeme yapıldığını, bunun üzerine ...tarih ... yevmiye numaralı ... 7. Noterliğine ait fesih ihbarnamesi ile fesih iradesinin karşı tarafa bildirildiğini, feshe rağmen █████/2023 tarihli fatura düzenlenerek müvekkile gönderildiğini, bu faturanın da iade edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında mahkemenin taraflar arasında alacak davasında yetkili olduğu anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunduğu, taraflar arasına █████/2019 tarihinde lisans sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme gereğince 2019-2020 yılına ait bedellerin ödendiği, 2022 yılına ilişkin çıkarılan faturanın davalı tarafça iade edilmesine rağmen icra takibi ile ödendiği, bu ödemeden sonra davalı tarafça sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname gönderildiği, ihtarnamenin tebliğinden sonra davacı tarafça 2022-2023 yıllarına ilişkin fatura düzenlenerek davalıya tebliğ edildiği, davalının süresinde faturaya itiraz ederek ticari defterlerine kayıt ettirdiği, taraflar arasında sözleşmenin davalı tarafça bildirilen fesih iradesi ile sona erdiği, dosya kapsamında davalının herhangi bir lisans kullanımında bulunduğuna ilişkin bir delilin bulunmadığı, fesih iradesi sonrası düzenlenen faturanın sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiği ,davalının fesih iradesinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ayrıca davalı kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de eldeki davanın alacağın tahsiline ilişkin dava olduğu anlaşılmakla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00TL karar ve ilamı harcından peşin yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNETE İRAT KAYDINA,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili yararına hesap olunan 23.560,45 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026