bursa 4. asliye ticaret mahkemesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak için icra takibine yapılan itirazın iptali davasında görevli mahkeme tespiti.

Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak için icra takibine yapılan itirazın iptali davasında görevli mahkeme tespiti.

Özet: Davacı, davalı ile imzaladığı eser sözleşmesi uyarınca yaptığı çelik konstrüksiyon işi bedeli olan 750.000,00 TL alacağının ödenmemesi ve davalının muhasebe usulsüzlükleriyle bu alacağı gizlemeye çalışarak başlattığı icra takibine haksız itiraz etmesi nedeniyle itirazın iptali ve takibin devamını talep etmiştir; mahkeme ise, taraflar arasındaki uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle mutlak ticari dava niteliğinde olmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin belirlenmesi için tarafların tacir vasfı ile işin her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığının ayrıntılı olarak araştırılması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili ... ile davalı ... Otomotiv İnşaat İletişim A. Ş. arasında 24.07.2025 tarihinde ... Merkezi yapım işine ilişkin sözleşme imzalandığını, müvekkilinin üstlendiği çelik konstrüksiyon işini eksiksiz ve ayıpsız şekilde tamamlayarak teslim ettiğini, ana yükleniciden hak edişlerin tahsil edilmesine rağmen müvekkilin payına düşen alacağın ödenmediğini, davalı şirketin 750.000,00 TL tutarındaki alacağı gizlemek amacıyla muhasebe kayıtlarında usulsüzlükler yaptığını, mali müşavir imzalarını taklit ederek vergi dairesine sahte beyannameler sunduğunu, bu fiiller nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, alacağın tahsili için başlatılan ... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2026/... E. sayılı icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı tarafından tutulan cari hesap tablolarında müvekkile yapılan ödemelerin ve giderlerin usulsüz kalemlerle manipüle edildiğini, davalı şirketin ana yükleniciden 8.509.000,00 TL tutarında hak ediş aldığını, toplam giderlerin 652.000,00 TL seviyesinde kaldığını, bilirkişi incelemesi yapıldığında müvekkilin bakiye alacağının sabit olacağını, davalının kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamını, alacağın likit olması sebebiyle davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, ... Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, ... bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında 24.07.2025 tarihli anahtar teslim inşaat sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin ... Merkezi yapım işine ilişkin olduğu, müvekkilinin üstlendiği çelik konstrüksiyon işini eksiksiz ve ayıpsız şekilde tamamlayarak teslim ettiğini, ana yükleniciden hak edişlerin tahsil edilmesine rağmen müvekkilin payına düşen alacağın ödenmediğini, davalı şirketin ana yükleniciden 8.509.000,00 TL tutarında hak ediş aldığı, toplam giderlerin 652.000,00 TL seviyesinde kaldığı, 750.000,00-TL’nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklı olduğundan eldeki dava mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Bu durumda; yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak tarafların tacir olup olmadığı ve işin her iki tarafın ticari işletmesine ait olup olmadığı hususları araştırılarak sonucuna göre görevli mahkemenin tayin edilmesi gerekmektedir.Davalının tüzel kişi tacir olduğu hususu ihtilafsızdır. Davacı gerçek kişi yönünden yapılan araştırmada; Ticaret Sicilinde ve ... adına kayıtlı herhangi bir kaydın bulunmadığı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün █████/2026 tarihli yazısında ise, davacının █████/2014-█████/2016 tarihleri arasında mükellefiyetinin bulunduğu, 2025 yılında mükellef kaydının bulunmadığı bildirilmiş olup dolayısıyla davacının sözleşme ve dava tarihi itibariyle 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmakla bu itibarla eldeki davanın nispi ticari dava niteliği de taşımadığı görüldüğünden uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir.O hâlde, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu nedenle görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, ... 1. Hukuk Dairesinin █████/2021 tarihli ve 2021/ Esas, 2021/ Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin ilamı da dikkate alınarak, dava dilekçesi tebliğ edilmeden davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-Görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,

3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖNDERİLMESİNE,

4-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (ihtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına)

5-6100 Sayılı HMK' nın 331/2 maddesinin 1. cümlesine göre yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, aynı maddenin 2.cümlesine göre görevsizlik kararı sonrasında davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde ve talep halinde yargılama harç ve giderlerinin karara bağlanmasına,

Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. █████/2026

Katip ...

✍E-Imzalıdır

Hakim ...

✍E-Imzalıdır