bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin ticari satım kaynaklı eksik ödeme ve kur farkı alacağı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satım kaynaklı eksik ödeme ve kur farkı alacağı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket, davalı ile uzun süreli ticari ilişkileri kapsamında, 2022 yılına ait ve e-posta yazışmalarıyla üzerinde anlaşılan 23.933,71 Avro tutarındaki fiyat farkını içeren dövizli faturanın, davalı tarafından yaklaşık bir yıl sonra ödeme tarihindeki değil de eski kurdan hesaplanarak eksik ödenmesi üzerine, oluşan 401.002,21 TL kur farkı alacağının tahsili için icra takibi başlattığını; ancak davalının takibe hukuka aykırı bir şekilde itiraz etmesi nedeniyle, davalının itirazının iptalini ve kur farkı alacağının ödeme tarihindeki kur üzerinden davalı tarafından ödenmesi gerektiğini talep ederek bu davayı açmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, 45 yılı aşkın süredir yenilikçi ve sürdürülebilir çözümlerle ...'de kompozit malzemeden ürünler ürettiğini, müvekkilinin ... merkezli bir firma olup dünyanın bir çok yerinde ticari bağlatıları bulunan sektörün önde gelen saygın firmalarından olduğunu, müvekkili ve davalı şirket arasında uzun yıllardır devam eden ticari ilişkinin söz konusu olmakla taraflar polyester hava kanalı ürünü ve diğer oto sanayide kullanılan materyallerin üretimi/işlenmesi için anlaştıklarını, bu ticari ilişki gereğince tarafların 2022 yılında oluşan fiyat farkının davalı şirket tarafından ödenmesi için Nisan 2023'te karşılıklı yazışmalar neticesinde ödenecek fiyat farkı miktarında(23.933,71€) ve ödeme tarihinde(09.06.2023) mutabık kalınarak anlaşma sağlandığını, davalı şirkette satış ve pazarlama müdürü olarak görev yapan ... ...'in şirketin kurumsal e-posta hesabı olan .... adresi üzerinden davalı şirketin genel müdürü ... ... de bilgiye ekleyerek fiyat farkına ilişkin müvekkiline e-posta gönderdiğini, söz konusu 25.04.2023 tarihli e-posta yazışmasında davalı şirketin müvekkili şirkete 2022 senesi için oluşan 23.933,71€’luk fiyat farkının tamamı için ödeme yapacağını ve tutarın faturalandırmasının yapılmasında bir sakınca olmadığı hususunda e-posta ile müvekkiline bildirdiğini, yine ilgili tutarın ödeme gününün de 09.06.2023 tarihinde olacağı hususu üzerinde tarafların anlaştığını ve fatura da ödeme günü olarak 09.06.2023 tarihinin şerh düşüldüğünü, e-posta yazışmasından da anlaşılacağı üzere tarafların fiyat farkı üzerinde anlaştıkları için müvekkili tarafından fiyat farkı için fatura numaralı, 25.04.2023 tarihli, 28.241,00- EUR bedelli fiyat farkı faturası davalı şirkete hitaben kesildiğini, iş bu faturanın dövizli fatura olarak kesildiğini, Vergi Usul Kanunu’nun 215. maddesinde Döviz alacağının faturada Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla yabancı para birimine göre de düzenlendiğini, müvekkilinin alacağının döviz alacağı olması sebebi ile fatura da dövizli fatura olarak kesildiğini ve faturada dövizin TL karşılığının da ilgili faturaya yazıldığını, 25.04.2023 tarihinde müvekkili tarafından davalı şirkete karşı düzenlenen fiyat farkı faturasının davalı şirket tarafından kabul edildiğini ve davalının ticari defterlerine işlendiğini, davalı şirketin 25.04.2023 tarihli dövizli olarak kesilen fiyat farkı faturasını yaklaşık bir yıl sonra 14.03.2024 tarihindeki kurdan değilde 25.04.2023 tarihindeki kurdan hesap ederek 589.758,97 TL olarak müvekkiline eksik ödediğini, davalı şirket ile yapılan anlaşma gereğince fiyat farkı konusunda tarafların anlaşmasının döviz cinsinden olduğunu, buna rağmen fatura numaralı, 25.04.2023 tarihli, 28.241,00- EUR bedelli fiyat farkı fatura bedelinin 14.03.2024 tarihindeki güncel kur dikkate alınmadan ödenmesinin yasa ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkili şirketin de maddi kayba uğradığını, bu gelişmenin ardından müvekkili şirket tarafından fatura numaralı, 13.05.2024 tarihli, 401.002,21 TL bedelli kur farkı faturası düzenlendiğini ve davalı şirkete tebliğ edildiğini, gelinen aşamada müvekkili şirketin 13.05.2024 tarihli kur farkı faturasını kesip davalı şirkete gönderdikten sonra davalı şirketin de müvekkili şirkete aynı bedel üzerinden iade faturası düzenleyerek gönderdiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete keşide edilen fatura numaralı, 29.05.2024 tarihli, 401.002,21 TL bedelli bu iade faturası taraflar arasındaki ticari ilişkiye ve hukuka açıkça aykırı olduğu için müvekkili şirket tarafından faturaya ve fatura içeriğine ... 10. Noterliğinin █████/2024 tarih ve yevmiye numarası ile itiraz ederek davalıya ilgili iade faturası iade edildiğini, kur farkı faturasının davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmediğinden müvekkilinin iş bu haklı alacağının tahsili için ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu şirketin icra takibine hukuka aykırı bir şekilde itiraz ettiğini, iş bu sebeple huzurda görülen davayı açma zarureti hasıl olduğunu, somut olayda dosya kapsamında bulunan faturalardan anlaşılacağı üzere dövizli fatura kesildiğini, bu durumda davalının kur farkı alacağından dolayı sorumlu olacağından müvekkilinin kur farkı alacağının da davalı tarafından ödeme tarihindeki kur ile ödenmesi gerektiğini, davaya konu alacağın davacı müvekkili tarafından davalı tarafa kesilen faturadan kaynaklandığını, önceden kararlaştırıldığı için bilinen, hesap edilebilir, sabit ve likit bir alacak olduğunu, davalı tarafın icra takibine haksız yere itiraz etmiş olup, bu nedenle aleyhinde alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ettiklerini, ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılırken icra müdürlüğüne nisbi harç ödendiğini, icra dosyasına yatırılan nisbi harcın dava harcı hesaplamasında dikkate alınmasını talep ettiklerini, müvekkili tarafından başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... Arabuluculuk Bürosunun 2024/ Büro numarası, 2024/ arabuluculuk numarası ile açılan dosyada taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile arz edilen nedenlerle; davanın kabulü ile davalının ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline takibin tahsili bakımından devamına, davalı aleyhinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı şirket aleyhinde yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davada yer itibariyle yetkili mahkemenin ... Ticaret Mahkemeleri olup, ... Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmakla yetkili olmadığını, nitekim ... İcra Müdürlüğünde başlatılan ilamsız icra takibine de aynı gerekçelerle itiraz edilmiş olup, ilamsız icra takibinde yer itibariyle yetkili İcra Dairesinin ... İcra Daireleri olduğunun ifade edildiğini, bu veçhile mahkemece yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın görevli ve yetkili ... Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, icra takibine konu yapılan alacağın yasal mesnedi bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, davacının 2022 yılı fiyat farkına ilişkin 25.04.2023 gün ve ... no'lu (fiyat farkı) faturanın 14.03.2024 günü güncel kur dikkate alınmaksızın ödenmiş olması sebebiyle kur farkından dolayı eksik ödendiği iddia olunan (KDV dahil) 401.002,21.-TL bedelli, ... no'lu ve 13.05.2024 tarihli faturanın müvekkili şirkete gönderildiğini ve yanlış kesilen bu faturaya ilişkin olarak müvekkili firma tarafından 11 no'lu ve 29.05.2024 günlü iade faturası tanzim edilerek davacı tarafa gönderildiğini, bunu müteakip davacının ... 10. Noterliğinden gönderdiği yevmiye no'lu ve 03.06.2024 günlü ihtarnamesi ile fiyat farkı konusunda tarafların anlaşması olduğunu, fatura tutarının zamanında ödenmemesi ve döviz kurunun hatalı hesaplanması sebebiyle iade faturasına itiraz ettiklerini bildirdiklerini ve akabinde de icra takibi başlattıklarını, taraflar arasındaki sözleşme gereği müvekkili şirket tarafından sipariş edilen malzemelerin bedelleri ile ilgili tüm faturalar yine anlaşma gereği Türk Lirası olarak tanzim edildiğini ve ödemelerin de Türk Lirası olarak gerçekleştirildiğini, davacının her ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulan mail içeriklerinden 2022 yılında oluşan fiyat farkının davalı şirket tarafından döviz olarak ödenmesi hususunda mutabık kalındığı ve buna istinaden dövizli fatura kesildiğini ifade etmiş ise de dayanak yaptığı mail içeriğinde "... beyin de teyidi üzerine 2022 senesi için oluşan 23.933,71€’luk farkın tamamı için faturalandırma yapabilirsiniz. Ancak faturadaki ödeme şeklinin Finans müdürümüz ... bey ile teyitleşilmesi gerekir." denildiğinin görüldüğünü, yani 23.933,71€’luk fark için faturalandırma yapılabileceğinin ifade edildiğini ve bu tutarın Türk Lirası karşılığı tutar davacı firma hesabına banka kanalıyla ödendiğini, sözleşme içeriği yazışmaların, mail zincirinin, ticari defter ve kayıtları ile banka hesap hareketlerinin bu hususları ispatlar mahiyette olduğunu, ancak Türk Lirası olarak ödemesi yapılan bu fatura tutarına ayrıca kur farkı uygulanarak fatura konusu yapılmasının yasaya aykırı olup bu durumun müvekkili tarafından kabul edilmediğini, nitekim kur farkı faturasının kabul edilmediği bildirilerek müvekkili tarafından iade faturası kesildiğini ve karşı tarafa gönderildiğini, ezcümle müvekkilinin karşı tarafa hiçbir borcu bulunmamakla işbu kur farkı alacağının yasal mesnetten yoksun olduğunu, Türk parasının kıymetini koruma kanunun gereği talebin yasal mesnedi bulunmadığını, ...’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri (taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan) menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ödeme yükümlülüklerinin 19.04.2022 tarihinden itibaren Türk parası cinsinden yerine getirilmesinin ve kabul edilmesinin zorunlu hale getirildiğini, 19.04.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-█████)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2022-█████) ile; '' ...’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; (taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan) tüm menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.'' hükmüne ilave olarak '' Ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunludur.'' şeklinde değiştirildiğini, son düzenlemeyle menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının mümkün olmaya devam ettiğini, ancak menkul satış sözleşmeleri ve işlemlerine ait ödemelerin mutlak surette Türk Lirası olarak yapılmak zorunda olacağını, burada menkul kavramı en çok tartışılan kavram olup, ezcümle gayrimenkul tanımına girmeyen her türlü mal ve eşyayı kapsadığını, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 19.04.2022 tarihinden önce yapılmış olan satış sözleşmelerinin ifası kapsamında █████/2022 tarihinden sonra düzenlenen döviz cinsinden sözleşmelerin ve faturaların ödemeleri mutlak surette Türk Lirası cinsinden yapılacağını, dolayısıyla kur farkının söz konusu olmayacağını, taraflar arasında bağıtlanan sözleşmeye konu malların karşı tarafın iddia ettiği şekilde fiyat farkı konusundaki anlaşmanın döviz cinsinden olduğu iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, anılan sebeplerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca alacağa işletilen faiz alacağı ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebi de usule ve yasaya aykırı olup davanın bu talepler yönünden den reddi gerektiğini, açıklanan sebeplere davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyası, mail yazışmaları, fatura, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce, ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından davalı aleyhine, █████/2024 tarihinde, fatura alacağından kaynaklı 401.002,21-TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin █████/2024 tarihli itirazı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce, dayanılan deliller toplandıktan sonra, dava dosyası, ibraz ve celp edilen deliller kapsamında, taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda davacı tarafa ticari defterlerinin incelenmesi yönünden bilirkişinin █████/2025 tarihli raporu ve █████/2026 tarihli ek raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.Davalı tarafa ait ticari defterlerin incelenmesi yönünden ise, ... 7 ATM'nin 2025/ Talimat sayılı dosyasında yapılan inceleme sonucunda bilirkişinin █████/2025 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Takip konusu alacağın davacı tarafça düzenlenen 13.05.2024 tarih, numaralı 401.002,21-TL bedelli kur farkı faturasından kaynaklı alacağa ilişkindir. Davacı taraf, farkı için davalı tarafa kesilen 25.04.2023 tarih, numaralı, 28.241,00-EUR (589.758,97-TL )bedelli faturanın yaklaşık bir yıl sonra 14.03.2024 tarihindeki kurdan değilde 25.04.2023 tarihindeki kurdan hesap ederek 589.758,97-TL olarak eksik ödendiğinden bahisle, fiyat farkı faturasına esas uyuşmazlık konusu 13.05.2024 tarih, numaralı 401.002,21-TL bedelli kur farkı faturasını kesmiştir.Dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki mail yazışmalarında, davacı tarafça, "... bey merhaba, 23.933,71€ 2022 fiyat farkı olarak dikkatinize bugün kesiyoruz. 2023 fiyat farkı ve ve fiyatlarınıda kısa sürede halletmemiz gerekiyor." şeklindeki yazıya davalı tarafça; "Merhaba ... bey, ... beyin de teyidi üzerine 2022 senesi için oluşan 23.933,71€’luk farkın tamamı için faturalandırma yapabilirsiniz. Ancak faturadaki ödeme şeklinin Finans müdürümüz ... bey ile teyitleşilmesi gerekir." şeklinde cevap verilmiş olup, taraflar arasında fiyat farkı faturasının kesilmesi konusunda ve fiyat farkı faturasında belirtilen TL karşılığı 589.758,97-TL bedelin ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Kur farkı faturası, bedeli döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kesilen asıl mal veya hizmet faturasına istinaden kesilen fatura olup, takibe konu kur farkı faturası ise fiyat farkı için davalı tarafa kesilen 25.04.2023 tarih, numaralı, 28.241,00-EUR (589.758,97-TL )bedelli fiyat farkı faturası gereğince düzenlenmiştir. Fiyat farkı faturası, daha önceden düzenlenen bir mal veya hizmet satışından başlangıçta belirlenen fiyat ile sonradan oluşacak gerçek fiyat arasındaki tutarsızlığı gidermek veya sözleşmeden doğan fiyat güncellemelerini yansıtmak amacıyla kesilen fatura olup, her ne kadar söz konusu fatura TL karşılığı gösterilmek şartıyla yabancı para birimine göre düzenlenmişse de, ... içtihatları uyarınca bir ticari ilişkide kur farkının talep edilebilmesi için, taraflar arasındaki sözleşmede kur farkına ilişkin açık bir hüküm bulunması veya bu konuda taraflar arasında teamül oluşturacak bir uygulama bulunması gerektiği, somut olayda, taraflar arasında kur farkı talep edileceğine dair yazılı bir mutabakat bulunmamaktadır. Söz konusu fiyat farkı faturasında ödeme günü belirlenmişse de, faturada vadesinde ödenmediği taktirde ödeme tarihindeki kur ile ödenmesi gerektiğine dair düzenleme bulunmadığı gibi, davalı tarafça "...Ancak faturadaki ödeme şeklinin Finans müdürümüz ... bey ile teyitleşilmesi gerekir." şeklindeki mail yazışmasından dosya kapsamına göre ödeme şekli husunda yazılı bir delilin bulunmadığı, buna göre davalı tarafça fiyat farkı faturasının Türk Lirası karşılığı tutar davacı firma hesabına banka kanalıyla ödendiği ve davacı taraf ticari defter kayıtlarına işlendiğinin görülmüştür. Sonuç olarak dosya kapsamına göre takibe konu kur farkı alacağı sübut bulmadığından Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Yasal şartlar oluşmamakla kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,

3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 4.843,11-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.111,11-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 64.160,35-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır