bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta sorumluluğu ve hesaplama yöntemleri üzerine gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta sorumluluğu ve hesaplama yöntemleri üzerine gerekçeli kararı.

Özet: Bir davacı, aracının arkadan çarpılması sonucu meydana gelen hasar ve buna bağlı olarak oluşan değer kaybının tazmini için, kazaya sebep olan sürücü ile onun trafik sigortası şirketine karşı dava açmıştır; davacı, aracında yapılan kapsamlı tamirat ve oluşan hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasa değerinde düşüş yaşandığını belirtirken, davalı sigorta şirketi ise, sigortacının sorumluluğu için kusur şartını, değer kaybı hesaplamasında aracın önceki durumunun araştırılması gerektiğini ve hesaplamanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre yapılması gerektiğini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ... istikametinde sol şeritte seyir halindeyken, ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'nun arkadan çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...'na ait aracın ... sigorta poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu, müvekkiline ait aracın ..., orijinal bir araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçalarının yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaların ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve ... kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağını, müvekkili adına davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, Arabuluculuk'a başvuru yapıldığını fakat anlaşma sağlanamadığını, şimdilik 1000,00 TL değer kaybı bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsiline karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak şimdilik 1000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekil ücretiyle birlikte, KTK 88. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı sigorta şirketi için poliçe limiti kapsamında Fazlaya talep ve dava haklarımızın saklı tutulmasına faize ilişkin talep ve dava haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ... 11. Hukuk Dairesi’nin █████/2001 Tarih ve 2001/ E.-2001/ K. sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere zorunlu trafik sigortası kapsamında bir zararın ortaya çıkması ve sigortacının sorumluluğunun doğması bakımından sürücünün kusurunun şart olduğunu, kişilerin zararına neden olacak bir kazada araç işleteninin sorumluluğunun bulunması gerektiğini, aksi taktirde ortaya çıkacak kusursuzluk hallerinden tazminat ödeme yükümlülüğü de ortadan kalkacağını , kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, Somut olayda dava konusu aracın kazadan önceki halinin değerli/orijinal/kazaya uğramadığı/değişeni olmadığına ilişkin herhangi bir delilin dosyada mevcut olmadığını, ancak bilindiği üzere, aracı hasara uğrayan kişiler, hem kasko poliçelerindeki hasarsızlık indirimini bozmamak hem de tramer kayıtlarına girmemek için harici olarak bazı kayıtsız tamirhanelerde onarım yoluna gitmek yolunu seçtiklerini, hal böyle olunca, somut olayda da sadece tramer kayıtlarıyla yetinilmeyip dava konusu olaydan önceki hasar sebeplerinin araştırılarak dava konusu kaza dışında meydana gelmiş kazalara ilişkin zararlarında işbu tazminatın konusu olmasına izin verilmemesi gerektiğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, somut olayda kaza tarihi göz önüne alındığında; 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olan yeni Genel Şartların değer kaybı hesaplamasına esas alınması gerektiğini, Genel Şartlar ekinde “Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında, hak sahibinin talebi olması halinde, değer kaybı aşağıda belirtilen şartlar çerçevesinde eksper tarafından ayrıca düzenlenecek bir değer kaybı raporu ile değerlendirilir.” şeklindeki düzenleme dairesinde aynı Genel Şartların ekinde yer alan Ek: 1’in “1.Formül” başlıklı maddesi ile değer kaybı hesaplama formülü belirlendiğini, bu durumda değer kaybı zararının, 01.04.2020 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “yürütmesi durdurulanların dışında” Ek-1’inde düzenlenen değer kaybı şartları ve hesaplama formülüne göre tespit edilmesi gerektiğini, her halükarda ... mahkemesinin iptal kararı esas alınarak; hesaplamanın reel piyasaya göre yapılması gerektiği iddiası usul ve yasaya aykırı olduğunu, nitekim iptal edilen hüküm genel şartların etkisini kanun çerçevesiyle sınırlamışken kanunun genel esasları belirleyen hükümlerinin yeterli olmadığını, genel şartlarda belirlenen kriterlerin dikkate alınmayacağı fikrini kabul etmenin mümkün olmadığını, zira 5684 sayılı Kanunun 11. Maddesi poliçe içeriğinin idarenin düzenleyici bir işlemi olan genel şartlara uygun olarak tespitini zorunlu tuttuğunu, aynı kanunun 34/f bendinde de anılan genel şartlara aykırılığı yaptırıma bağladığını, sigorta hukuku kapsamında ilgililerin hak sahipliği, sigortayı kuran ilgili mevzuat ve bu mevzuata göre poliçe içeriğini kurala bağlayan ilgili genel şartlara göre belirlenmekte, söz konusu genel şartlarda dayanağını 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 6102 sayılı TTK’dan almakta olup ... kararının genel şartların ekleriyle birlikte uygulanması yönünde bir etkisinin bulunmadığını, karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi ve yerleşmiş ... kararları gereğince, yeterli ve gerekli belgelerin eklenmesi sureti ile şirketimize müracaat tarihinden öncesinde şirketimizin temerrüdü söz konusu olmadığını, Sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluluklarının da bulunmadığını, aynı zamanda dava dilekçesinde bahsi geçen faizle ilgili olarak; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu beyanla; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... 'nun mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen trafik kazasında trafik kurallarına azami ölçüde uyulduğumu, herhangi bir hatalı davranışımın bulunmaması nedeniyle kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurumun bulunmadığını, Trafik kazasına ilişkin olarak, davacı taraf ile arkalı önlü olarak seyir halinde ve davacı taraf önde ilerler iken, ani fren yaparak üç araçlı trafik kazası meydana gelmiştir. Her ne kadar çarpmamak adına fren yaparak aksiyon almış olsa da çarpışmadan kurtaramadığını, Bu nedenle esasen kusurlu tarafın davacı taraf olduğunu, Davacı, taleplerine ilişkin öncelikle davacı kusurunu, kusuru ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağını ve nihayetinde zararını ispat ile yükümlü olduğunu, davacının iddiasının aksine meydana gelen trafik kazasında kendisinin hiçbir kusurunun olmadığını, davacının dava dilekçesinde belirttiği şekilde tüm kusurun tarafınca kabul edilmesi ve meydana gelen zarara tam kusurlu olarak sebebiyet verdiğinin kabulünün asla mümkün olmadığını, Tarafıma kusur izafe edilmesini asla kabul etmemekle birlikte, davacı tarafın iddialarına ilişkin davacının aracındaki hasarlı parçaların daha önceden hasara uğramamış parçalar olması, onarım veya yenileme işleminden geçmemiş olması gerektiğinden bahsi geçen kazadan önce araçta herhangi bir hasar kaydının bulunup bulunmadığının araştırılmasının zorunlu olduğunu beyanla; ikame edilen huzurdaki haksız ve mesnetsiz dava ve sair taleplerinin reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Hasar dosyası,poliçe, bilirkişi raporu, ekspertiz raporu, Kaza Tespit Tutanağı, arabuluculuk dosyası

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; █████/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile mülkiyeti davalı ...'na ait kaza anında davalı ...'nun sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalanan ... plakalı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının malik olduğu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için toplamda 1.000 TL belirsiz alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacıya verilmesi talebine ilişkin olduğu;Dava konusu kazada tarafların kusur oranlarının tespiti ile davaya konu ... plakalı araçtaki araçtaki değer kaybı konusunda rapor bedelinin tespiti amacıyla Makine Mühendisi Bilirkişisinden rapor talep edildiği, █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dilekçesi, trafik kazası tespit tutanağı, fatura, hasar fotoğrafları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 1) 09.05.2025 tarihinde meydana gelen trafik ... Plakalı Aracın Sürücüsü ...'nun 2918 Sayılı KTK'nın 56/1-C (Önlerinde Giden Araçları Yönetmelikte Belirtilen Güvenli ve Yeterli Mesafeden İzlememek) (Yakın Takip) Maddesini İhlal Ettiği, 06100 Oranında Kusurlu Olduğu, 09.05.2025 tarihinde meydana gelen trafik ... plakalı araç sürücüsü ... arkadan çarpma olayında kusurunun 960 olduğu. Dava konusu ... plakalı otomobilin 09.05.2025 tarihindeki hasarla ilgili olarak, kaporta ve boya hasarının onarım maliyetinin KDV hariç 103.137,28 TL olduğu, bu onarım maliyetinin hasarla uyumlu olduğu, Dava konusu ... plakalı otomobilin 09.05.2025 tarihindeki hasarla ilgili değer kaybının 87.000,00 TL olduğu, Dava konusu ... plakalı otomobilin onarımı sırasında oluşan Araç Mahrumiyet Zararının 8.220,15 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği,davacı vekilinin █████/2026 tarihinde talep sonucunu yükselterek eksik harcı mahkeme veznesine ödediği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile mülkiyeti davalı ...'na ait kaza anında davalı ...'nun sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalanan ... plakalı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı kanunun 56/1-c maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığı tespit edilmiş olup, yapılan tespitler mahkememizce de benimsenerek meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.Dosya arasında bulunan █████/2026 tarihli bilirkişi raporundaki değer kaybı tazminatı hakkında yapılan hesaplamalar mahkememizce de uygun bulunarak,... plakalı aracın kaza öncesinde durumu , kaza sonrası hasarlı hali, hasar gören parçaları ve bu parçaların araçtaki değeri gibi kalemler dikkate alınarak yapılan hesaplamada, değer kaybı bedelinin 87.000,00 TL olduğu ancak yargılama sırasında davalı tarafın █████/2026 tarihinde davacı vekilinin hesabına 58.800,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığı bu nedenle bakiye değer kaybının 28.200,00 TL kaldığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),

1-Davanın KABULÜNE, A-) 58.800,00 TL değer kaybı yönünden davanın konusuz kaldığının TESPİTİNE ancak 58.800,00TL'ye █████/2025 tarihinden █████/2026 tarihine kadar itibaren yasal faiz işletilerek bu bedelin davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,B-) 28.200,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı ... yönünden █████/2025 davalı ... Sigorta Şirketi (poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) yönünden █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı'ya ÖDENMESİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 5.942,97 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL ile 587,47 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.740,10 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvurma harcı, 587,47 TL ıslah harcı toplamı olan 1.818,27 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

3-Dosya kapsamında yatırılan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.288,90 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 7.288,90 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 4.700,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T 13/2 uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır