bursa 1. asliye ticaret mahkemesinin çek iptali davasında, yargılama sürecinde ibraz edilerek ödenen çek nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ödeme yasağının kaldırılmasına ve teminatın iadesine ilişkin gerekçeli karar.

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin çek iptali davasında, yargılama sürecinde ibraz edilerek ödenen çek nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ödeme yasağının kaldırılmasına ve teminatın iadesine ilişkin gerekçeli karar.

Özet: Bir çekin kaybolması üzerine davacı tarafından kötü niyetli tahsili önlemek amacıyla ödeme yasağı konulması ve iptali istenmiş; ancak yargılama sırasında çekin üçüncü bir kişi tarafından bankadan tahsil edildiğinin ortaya çıkması üzerine, davacı iptal talebinin konusuz kaldığını belirterek karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesini talep etmiş, mahkeme de kaybolan çekin zaten ödenmiş olması nedeniyle iptal edilecek bir kıymetli evrak kalmadığına ve davanın amacını yitirdiğine hükmederek, çek hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve daha önce konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Talep Edenin İddiasının Özeti

Talep eden vekili, müvekkiline keşidecisi ... Teknik Hırdavat Tic. ve San. Ltd. Şti. olan, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşide tarihi █████/2026, bedeli 72.000,00 TL olan çekin teslim edildiğini, ancak çekin müvekkilinin elinde bulunduğu sırada iradesi dışında zayi olduğunu, yapılan aramalara rağmen bulunamadığını ileri sürmüştür. Çekin kötü niyetli üçüncü kişilerce bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesinin önlenmesi amacıyla ödeme yasağına karar verilmesini ve yargılama sonucunda çekin iptaline hükmedilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, çek fotokopisi, tensip zaptı, ödeme yasağına ilişkin ara karar, Ziraat Katılım Bankası A.Ş.'ye yazılan müzekkereler, ilan evrakı, davacı vekilinin 10.07.2026 tarihli beyan dilekçesi ile dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmiştir.

Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kıymetli evrakın iptaline ilişkin hükümleri uyarınca açılmış çek iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce tensip aşamasında, talep edenin dava konusu çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispat şartını sağladığı değerlendirilerek, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca dava konusu çek yönünden ödeme yasağına karar verilmiş, çekin ibraz ve ödeme durumunun araştırılması amacıyla muhatap bankaya müzekkere yazılmış ve ayrıca kanuni ilan süreci işletilerek çeki elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkemeye ibraz etmeleri hususu usulüne uygun şekilde ilan edilmiştir.Yargılama devam ederken davacı vekili tarafından sunulan 10.07.2026 tarihli dilekçede, dava konusu çekin muhatap bankaya ibraz edilerek ödendiği, çeki tahsil eden kişinin ... A.Ş. olduğunun haricen öğrenildiği, bu kişi aleyhine bedelin istirdadına yönelik hukuki sürecin başlatıldığı, bu gelişmeler karşısında işbu çek iptali davasının konusuz kaldığı bildirilerek dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ile mahkememizce alınan ödeme yasağı tedbiri nedeniyle yatırılan teminatın iadesi talep edilmiştir.Çek iptali davasının amacı, zayi edilen kıymetli evrakın tedavülden kaldırılması ve hak sahibinin kıymetli evraktan doğan hakkının korunmasını sağlamaktır. Ancak dava konusu çekin yargılama sırasında bankaya ibraz edilerek ödenmiş olması nedeniyle artık iptal edilerek tedavülden kaldırılması mümkün bir çek bulunmamaktadır. Bu aşamadan sonra taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekin iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işi olmaktan çıkmış; çek bedelinin tahsili veya iadesine ilişkin genel hükümlere tabi bir alacak uyuşmazlığı niteliği kazanmıştır. Nitekim davacı taraf da çeki tahsil ettiği belirtilen kişi aleyhine bedelin istirdadına yönelik hukuki yollara başvurduğunu mahkemeye bildirmiştir.Bu itibarla, dava konusu çekin yargılama sırasında ödenmiş olması nedeniyle çek iptali isteminin konusuz kaldığı, bu sebeple işin esası hakkında karar verilmesini gerektiren hukuki yararın ortadan kalktığı anlaşılmakla, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.Öte yandan, ödeme yasağı tedbiri nedeniyle mahkememiz veznesine yatırılan teminatın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde davacıya iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kıymetli evrakın iptaline ilişkin hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca dava konusunun yargılama sırasında ortadan kalkmış olması nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-Dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Mahkememizce çek üzerine konulan tedbirin kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankalara müzekkere yazılmasına,

3-Harçlar Kanunun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcınından peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın, davacıdan alınarak hazineye irad kaydına

4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan teminatın ve avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı █████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır