Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin kambiyo senetlerinden kaynaklanan imza itirazı nedeniyle açılan menfi tespit davası istinaf incelemesi kararı.
Özet: Kambiyo senetlerinden kaynaklanan icra takibine konu borcun bulunmadığının tespiti talebiyle açılan menfi tespit davasında, davacının senetler üzerindeki imzaların kendisine ait olmadığını bilirkişi raporuyla ispatlaması üzerine ilk derece mahkemesi davacının borçlu olmadığına hükmetmiş ancak kötü niyet tazminatı talebini reddetmiş; davalı ise senetlerin davacı firmasının borcuna karşılık ciro edildiğini ve imza itirazının haksız olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN :... (...)ÜYE :... (...)ÜYE :... (...)KATİP :... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ :█████/2024NUMARASI :████████ Esas - ████████ KararDAVACI :...VEKİLİ :Av. ...DAVALI :SANDALYECİ DAYANIKLI TÜKETİM MALLARI MOBİLYA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...VEKİLİ :Av. ...DAVA :Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ :█████/2021KARAR TARİHİ :█████/2026KR. YAZIM TARİHİ :█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Gebze 4.İcra Dairesi’ne ait ████████ Esas sayılı dosyasında alacaklı gözüken davalı Sandalyeci Dayanıklı Tüketim Malları Mobilya San. Ve Tic. A.ş. tarafından müvekkil aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapıldığını, işbu icra takibinde ödeme emri usulsüz bir şekilde müvekkilinin mernis adresine tebliğ olduğunu, bu husustaki itirazlarını ve icra takibine konu senetlerdeki imza itirazlarını Gebze 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020-78 Esas dosyası ile açtıkları davada mahkemeye sunduklarını, dosyanın esasına girilmesine rağmen, ödeme emrinin usulsüzlüğüne ilişkin itirazlarının reddi ile usulden (zamanaşımından) reddedildiğini, söz konusu mahkeme kararına taraflarınca süre tutum dilekçesi verilerek istinaf edildiğini, alacaklı-davalı tarafından gönderilen ödeme emri müvekkiline her ne kadar 29-01-2020 tarihinde tebliğ edilmiş gibi görünse de aslında müvekkilince 10.02.2020 tarihinde muttali olunduğunu, İcra Hukuk mahkemesinin bu yönde vermiş olduğu hatalı karar taraflarınca istinaf edilmekle birlikte müvekkilinin olası hak kaybının önüne geçmek için işbu davayı süresi içerisinde (tebliğ tarihinden itibaren bir yıl) sayın mahkemede ikame etme zorunluluğu doğduğunu, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2020-731 Esas sayılı dosyasından takibe konu kambiyo senetlerindeki imzalar müvekkiline ait olmadığını, müvekkiline ait, ekte sundukları vekaletnamedeki imza sirkülerinde de görüleceği üzere kambiyo senedi üzerindeki imza ile müvekkilinin imzası tamamen farklı olup birbirine dahi benzemediğini, Gebze 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020-78 Esas sayılı dosyası ile imza itirazında bulunulduğunu, müvekkilinin imza asılları mahkeme huzurunda alındığını, imza örnek asılları ilgili resmi kurumlardan getirtildiğini, alınan bilirkişi raporu neticesinde de icra takibine konu senetler üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığı bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, bu nedenlerle takibe konu bonodaki imzanın müvekkiline ait olmaması ve müvekkilinin karşı tarafa hiçbir borcu olmaması nedeniyle takibin iptaline ve müvekkilimin davalıya borcu olmadığının tespitine, kötü niyetli karşı tarafın dava konusu icra takibinin %20’ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının imza itirazında bulunmuş olsa da, dava konusu senetler karşı yanın Han Mimarlık firmasının müvekkil şirkete olan borcuna istinaden müvekkil şirkete ciro edilerek ...’ın eşi ... tarafından, imzalı bir şekilde müvekkile teslim edildiğini, davacının imza itirazlarını kabul etmemekle birlikte; bir ihtimal, bu senetlerin davacı yanın eşi ile birlikte davacı adına imzalanmış olabileceğini, zira, davaya konu dört senet incelendiğinde; bu senetlerin dördünün “Han Mimarlık ...” adına imzalanmakla birlikte, bir tanesinin ... adı yazılarak imzalandığı, ancak sonrasında bu imzanın ve ... adının üzeri çizilerek tekrardan Han Mimarlık ...” yazılarak imzalandığını, burada önemli olan husus, ... adına atılan imza ile ... adına atılan imzanın birebir aynı olduğunu, bu durum, senetlerin davacı ... ve dava dışı eşi ... tarafından Han Mimarlık ... adına müvekkile ciro edildiği sonucunu ortaya koyduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE,-Gebze İcra Müdürlüğünün ████████ Esas sayılı takip dosyasında 119.179,21.-TL miktar yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-Davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu senetlerin davacı yanın firmasının davalıya olan borcuna istinaden davalı şirkete ciro edildiğini, ilk derece mahkemesi her ne kadar imzanın, davacının ve davacının eşinin elinden çıkmadığının anlaşıldığını ifade etmişse de soruşturma dosyasında bu hususun kesin ve net bir şekilde ortaya konulmadığını, yeterli incelemelerin yapılması halinde zaten iddialarının ispatlanacağını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ soruşturma sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu, ATK raporu hep birlikte yerel mahkemece değerlendirildiğini, dava konusu senetlerde bulunan davacıya ait olduğu iddia edilen imzaların dava dosyasındaki ATK tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan rapora göre, senetlerin arka yüzündeki ciro imzaların davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiğini, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyasında imzanın davacının eşine de ait olmadığı hususunun bilirkişi incelemesi neticesinde anlaşıldığını, imza inkarının kıymetli evrakı elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak def'i niteliğinde olduğunu, bu hususta iyiniyet iddiasının da dinlenemeyeceği nedenleriyle davanın haklı olarak yerel mahkemece kabul edildiğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih, ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinde; davacı hakkında davalı tarafından Gebze İcra Dairesinin ████████ Esas sayılı takip dosyası ile 4 adet bonoya dayalı olarak takip başlatıldığı, anılan bonolarda davacının lehtar olarak yer aldığı, davalının ise hamil olarak yer aldığı, davacının bonolardaki imzaların davacıya ait olmadığından bahisle eldeki davanın açıldığı, davalı tarafından verilen savunma dilekçesinde senetlerin davacının eşi tarafından getirildiği, davacı adına eşi tarafından atıldığını, davacılar hakkında şikayette bulunduklarını, soruşturmanın devam ettiğini beyan ederek davanın reddini talep ettiği, Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, davalının istinafı üzerine Dairemizin █████/2024 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamı ile; 'davalının eldeki davaya getirdiği savunmasında belirttiği davacıyı temsilen davacının eşinin imzaladığı iddiasının mahkemece araştırılmadığı ve sonuca bu eksiklikle gidildiği anlaşılmıştır. Tüm bu açıklamalara göre, mahkemece yapılması gereken iş; davaya konu edilen bonoların davacı tarafından eşine verilen vekaletname kapsamında keşide edilip edilmediğinin araştırılması, bonolar yetkisiz temsilci tarafından keşide edildi ise yukarıda açıklanan şekilde yetkisiz temsil hükümleri çerçevesinde davacının buna onay verip vermediği hususu araştırılmalı, yine dava konusu bonolar ile ilgili davalının davacı ve eşinden şikayetçi olduğu Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyasının 6098 sayılı yasanın 74.maddesi kapsamında eldeki davayı etkileyip etkilemeyeceği de araştırılarak ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi' gerektiğinden bahisle kaldırıldığı, Mahkemece yeniden yapılan yargılamada davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.Uyuşmazlık; takip konusu bonolar nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasındadır.İlk derece mahkemesince sadece Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak ██████████ soruşturma sayılı dosyada bulunan davacının eşi olan ...'ın imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporu celp edilmiş, inceleme sonucunda bonolarda bulunan imzanın davacının eşi ...'a ait olmadığının bildirildiğinden davanın yeniden kabulüne karar verilmiştir. Oysa ki kaldırma ilamımız açık ve net olup, davaya konu edilen bonoların davacı tarafından eşine verilen vekaletname kapsamında keşide edilip edilmediğinin araştırılması, bonolar yetkisiz temsilci tarafından keşide edildi ise yukarıda açıklanan şekilde yetkisiz temsil hükümleri çerçevesinde davacının buna onay verip vermediği hususu araştırılması gerektiğine dair Dairemizin kaldırma gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmış, bu nedenle anılan hükmün eksik araştırmaya dayalı olarak verildiği görülmüştür.Yine Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyasında alınan bila tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde sadece dava konusu bonoların ön yüzündeki imza örnekleri ile davacının eşi ...'ın Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının █████/2021 tarihinde alınan sorgulama tutanağındaki imzaları ile █████/2021'de huzurda alınan imza örnekleri üzerinde inceleme yapıldığı, oysaki ...'ın imzasının dava konusu bonoların arka yüzünde isminin yazılı olduğu Han Mimarlık ...'ın altına attığı, dolayısıyla bilirkişi raporunun her yönüyle yanlış olduğu da görülmüştür.Davacı taraf senet altındaki imzaya itiraz etmiştir. Kaldırma ilamımızda davalının eldeki davaya getirdiği savunmasında belirttiği davacıyı temsilen davacının eşinin imzaladığı iddiasının mahkemece araştırılmadığı belirtilmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 211.maddesinde imza incelemesinin yöntemi gösterilmiş olup, buna göre hakim bilirkişi incelemesine karar verir ise önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzaları, ilgili yerlerden getirtir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir. Anılan belgelerin tamamlanması konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2006 gün ve ███████-259 E. ████████ sayılı kararında da açıklandığı üzere, eldeki davanın niteliği itibariyle "imzanın borçluya ait olduğunu" kanıtlama külfetinin alacaklıya ait olduğu göz ardı edilmemeli ve ispat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya da gidilmemelidir(Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2008 gün ve ███████-77 E. ███████ sayılı kararı).Öte yandan, her hangi bir belgedeki imza veya yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak; grafoloji ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Dairemizin denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır (HGK.nun █████/2001 tarih ve ███████-466 E. - ████████ K. sayılı kararı).Özetlemek gerekir ise, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçlunun eşi ...'a ait imzaların celp edilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.O halde mahkeme yapılacak iş; daha önceki ilamımızda belirtildiği gibi davaya konu edilen bonoların davacı tarafından eşine verilen vekaletname kapsamında keşide edilip edilmediğinin araştırılması, bonolar yetkisiz temsilci tarafından keşide edildi ise yukarıda açıklanan şekilde yetkisiz temsil hükümleri çerçevesinde davacının buna onay verip vermediği hususu araştırılmalı, yine dava konusu bonolar ile ilgili davalının davacı ve eşinden şikayetçi olduğu Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyasının akıbetinin 6098 sayılı Yasanın 74. maddesi kapsamında eldeki davayı etkileyip etkilemeyeceği de araştırılmalı, davaya konu edilen bonoların davacı tarafından eşine verilen vekaletname kapsamında keşide edildiği sonucuna varılırsa imzanın davacı borçluya ait olduğunu ispatlama külfetinin davalıda olduğu hususu da dikkate alınarak ATK Fizik İhtisas Dairesi'nden yeniden davacının eşi ... için imza incelemesi raporu alınması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacının ve vekilinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*