Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zararlar nedeniyle açılan tazminat davasında kusur oranları ve aktüeryal hesaplamayı değerlendiren kararı.
Özet: Yaralamalı bir trafik kazası sonrası davacının geçici ve kalıcı iş göremezlik ile bakıcı gideri talebiyle davalı sigorta şirketine açtığı tazminat davasında, sigorta şirketinin yetkisizlik ve dava şartı eksikliği gibi usul itirazları dikkate alınmaksızın yapılan yargılamada, bilirkişi raporları doğrultusunda kazanın oluşumunda davacının %75, diğer sürücünün ise %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir; bu kapsamda, tazminatın Anayasa Mahkemesi kararı sonrası oluşan hukuki çerçeveye uygun olarak güncel asgari ücret üzerinden hesaplanması ve davacının yüksek kusur oranı göz önüne alınarak tazminattan indirim yapılması gerektiği tespit edilmiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizce verilen 23.12.2022 tarih ve ... sayılı kararı, .... Hukuk Dairesinin 17.04.2025 tarih ve ... sayılı ilamı kaldırılarak mahkememize dosyanın gönderildiği, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.09.2020 tarihinde, davacı ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... İlçesinde seyir halinde iken, dava dışı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ...Caddesi üzerinde seyir halinde iken ... Sokak Kavşağına geldiği esnada davacı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, Dava konusu trafik kazası sebebiyle ağır şekilde yaralanan davacının geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını, bu sebeple bakıcı ihtiyacı da doğduğunu, Dava dışı ... plaka sayılı aracın sürücüsü ..., bahse konu trafik kazasının oluşumunda asli kusurlu olduğunu belirterek Kalıcı iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 9.800,00 TL, Geçici iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 100,00 TL, Bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik, 100,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, zarar gören kişilerin sigorta kuruluşuna eksik belge ile başvurmaları halinde, sigorta kuruluşu aleyhine doğrudan doğruya dava yoluna gitme hakları bulunmadığını, Kanun ile düzenlenen emredici nitelikteki özel dava şartını yerine getirmeyen başvuranın talebi; dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, Her halükarda “Maluliyet tazminatına ilişkin tazminat hesabının ZMM Sigortası Genel Şartları A.5/C maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğini, maluliyet tazminatı zararının, 01.06.2015 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, aksi bir hesaplamanın kanuna ve genel şartlara aykırı olacağını, Davacının talebine konu geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri Trafik Sigortası Genel Şartları A.5.b maddesi gereği, sağlık gideri teminatı kapsamında olduğunu ve sağlık gideri teminatının ise SGK’nın sorumluluğunda bulunduğunu,geçici iş görmezlik ve tedavi gideri talebinin her halükârda reddini talep ettiklerini, KZMSS sigortası ile işletenin veya araç sürücüsünün kusurlu davranışı bu tür sigorta ile teminat altına alınmaktadır. Maddi giderler için geçerli olan teminat her halükârda verilecek bir teminat olmayıp KZMSS sigortası kapsamında müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu, Tazminata hükmedilmesi halinde, uyuşmazlığa konu kazada davacının müterafik kusuru bulunması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, Davacının faize ilişkin taleplerinin kabulü mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE;Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 18.06.2025 tarihli raporda özetle; "... Plakalı aracın davacı sürücüsü ...'un, olayın meydana gelmesinde % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, müterafik kusur değerlendirmesinin Mahkemenizin takdirinde olduğu, ... Plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın, olayın meydana gelmesinde % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde görüş bildirmiştir.Mahkememizce aktüer bilirkişiden alınan 18.09.2025 tarihli raporda özetle; "14.02.2023 tarih 32104 sayılı resmi gazete Anayasa Mahkemesinin ...sayılı kararı ile KTK'un 90. maddesinin; birinci fıkrasına 7327 SK. 18. Maddesi ile eklenen ikinci cümle ile ek Fıkra yürürlükten kaldırıldığından dolayı progresif rant yöntemi (her yıl için ayrı ayrı %10 artırım (kn formülü) ve %10 iskonto (1/kn) formülü) ve TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak aktüer hesap raporu düzenlenmiştir. Davacının istinaf talep dilekçesindeki talebi gözetilerek 2025 yılı güncel asgari ücreti dikkate alınarak aktüer hesap raporu düzenlenmiştir. Davacının muhtemel 6 aylık zorunlu askerlik süresi dışlanarak tazminat hesabı yapılmıştır. Hesaplanan tazminattan davacının %75 kusuru dikkate alınarak kusur tenzili yapılmıştır. Delillerin ve hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosya kapsamı evraka göre davacının; Maddi zararı 415.346,35 TL (Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri dahilinde 410.000,00 TL'dir.) Bakım gideri 2.207,25-TL'dir. sonuç ve kanaatiyle" şeklinde görüş bildirmiştir. Dava trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.Mahkememizce verilen hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen ...Dairesinin 17.04.2025 tarih ve ... sayılı ilamı ile"...Davacı vekili, davacının idaresindeki araç ile dava dışı sürücünün idaresinde olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucunda davacının yaralandığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerinde bulunmuş, mahkemece kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün asli kusurlu, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu, 01.10.2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. 1-Dosya içeriğinden, 07.09.2020 tarihinde kaza tespit tutanağına göre dava dışı ... idaresindeki ... plakalı araç ile sokak kavşağına geldiği esnada, sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Caddesine çıktığında ... plakalı aracın ön kısmı ile ... plakalı aracın sol yan kısmına çarpması sonucunda kaza meydana geldiği ve davacı sürücüsünün 2918 sayılı Kanun'un 57/1-b-5 maddesi kuralını, davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Kanun'un 52/1-a maddesi kuralını ihlal ettiğini belirtildiği, kazaya ilişkin ... sayılı soruşturma dosyasında alınan 30.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün asli, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu, ... sayılı dosyasında alınan 31.12.2021 tarihli raporda davacı sürücünün asli, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğunun belirtildiği, 17.03.2022 tarihli kararla dava dışı ...'ın cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece yargılama sırasında trafik bilirkişisinden alınan 04.03.2022 tarihli raporda, kazanın üç yönlü kontrolsüz kavşakta meydana geldiği, kavşak ortak alanında meydana gelen trafik kazalarında geçiş önceliğinin, geçiş hakkının bulvar, cadde ve sokaktan gelinip gelinmediğine göre değil, yolun bölünmüş yol olup olmadığına, dur, yol ver, ana yol gibi yatay ve düşey trafik işaretleriyle belirleneceği belirtiltikten sonra sigortalı araç sürücüsünün kontrolsüz kavşakta geçiş hakkı kurallarına uymaması ve alkollü araç kullanması nedeniyle %75 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün % 25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, 06.05.2022 tarihli raporda aynı kusur oranlarının belirtildiği, üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 08.06.2022 tarihli raporda alternatifli olarak rapor düzenlendiği, ... plakalı aracın ... üzerinden seyirle kavşağa yaklaştığı kabul edildiğinde düz giden araca ilk geçiş hakkını vermesi gerektiğinden davacı sürücüsünün % 75 oranında, sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün ... caddesi üzerinde seyri sırasında gerisinden gelmekte olan sürücü ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybederek önden seyreden aracın sol yan kısmından çarptığı kabul edildiğinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün kusursuz olduğunun belirtildiği, mahkemece davacı sürücüsünün asli, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu kabul edilerek yargılama sürdürülmüş ise de kusura ilişkin alınan bilirkişi raporlarında kazanın meydana geliş şekli, ihlal edilen trafik kuralları ve kusur oranları arasında çelişki bulunduğu, kusur durumuna ilişkin araştırmanın hüküm vermeye yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda öncelikle kazaya ilişkin ...sayılı dosyasının getirtilmesi, daha sonra kaza tespit tutanağı, ifade tutanakları, çarpışma noktası, kazanın meydana geldiği kavşağın niteliği, daha önce düzenlenen raporlar ve toplanan tüm deliller değerlendirilerek maddi vakıanın ve kazanın meydana geliş şeklinin açıklığa kavuşturulması için ... Fen heyetinden üç kişilik makine mühendisi bilirkişi heyetinden gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması, kusur durumunun açıklığa kavuşturularak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. 2-26.04.2016 tarihinde 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için sigorta şirketine müracaat zorunludur. Somut olayda dava dilekçesinde davacı tarafından davalı sigorta şirketine 12.10.2020 tarihinde başvuruda bulunulduğu ve 13.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği ve eksik evrakın ikmaline ilişkin dilekçe ve eklerinin 27.11.2020 tarihinde tebliğ edildiğinin belirtildiği, bu durumda davacı tarafça sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin tüm kayıt ve belgeler dosyaya getirilerek 2918 sayılı Kanun'un 99. maddesi hükmü ve yukarıda açıklanan ilkelere göre değerlendirilerek temerrüt tarihinin açıklığa kavuşturulması, buna göre faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile faiz başlangıç tarihinin belirlenmiş olması doğru görülmemiştir. Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,.." hükmün kaldırılması ile yargılamaya devam olunmuştur. ... plakalı aracın 23.07.2020-2021 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. Davacının kaza sonrasındaki tedavilerine ilişkin olarak ilgili evraklar ..., ...'nden celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. ... Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası dosya içerisine celp edilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, kaza tarihi olan █████/2020 tarihinde ... mahallesinde dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... istikametine seyri sırasında ... Kavşağına geldiği esnada aracının ön kısımlarıyla sağındaki ... Sokak istikametinden seyirle gelerek ... yönetimindeki ... plakalı aracın sol yan kısmından çarptığı ve kazanın meydana geldiği, hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı sürücünün ... Caddesi Kavşağına geldiği esnada yavaşlayarak dikkatli seyretmesi, geçiş hakkı olan araçlara yol vermesi gerekirken aksine hareketle kontrolsüz olarak ilk geçiş hakkını vermeden kavşağa giriş yapması nedeniyle %75 oranında asli kusurlu, sigortalı araç sürücüsünün ise kavşağa yaklaşırken seyir hızını azaltmaması nedeniyle %25 oranında tali kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Buna göre alınan █████/2025 tarihli aktüer rapora göre TRH 2010 yaşam tablosu ve 1(k/n) formülü ile yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, █████/2020 tarihinde başvurması sonrasında 7 iş günü bitiminde davalının temerrüte düştüğü kabul olunarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen kabulü ile, 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 2.207,25 TL bakım gideri tazminat toplamı 412.207,25 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 26.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz uygulanmasına,2-Fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Alınması gereken 28.157,88 TL harçtan 59,30 TL peşin harç, 1.397,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.456,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 26.701,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ...tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 1.299,15 TL'sinin davalıdan, 20,85 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 1.397,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.515,60 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan kaldırma kararı öncesi toplam 8.030,10 TL, kaldırma kararı sonrası 255,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 26.285,10 TL'nin davanın kabul red oranına göre 25.869,80 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktarı yönünden 65.953,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 6.621,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalıBu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.