2. asliye ticaret mahkemesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve mahrumiyet zararı tazminatı davasına ilişkin gerekçeli kararı.

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve mahrumiyet zararı tazminatı davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Trafik kazasında park halindeki aracında değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı oluşan davacı, başlangıçta %100 haklılık iddiasıyla yüksek tazminat talep etmiş, davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yapmasının ardından, bilirkişi raporuyla davalı sürücünün %75, davacının ise %25 kusurlu olduğu ve aracında 80.000 TL değer kaybı ile 8.144 TL mahrumiyet zararı oluştuğu tespit edilince, taleplerini bilirkişi kusur oranlarına uygun olarak 20.000 TL değer kaybı ve 6.108 TL araç mahrumiyet tazminatına düşürerek, yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

...

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ███████ Esas

KARAR NO : ████████

..........x..............x.........

..............x................x.

.......x.........x.................x

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu ... plakalı araç ile davalı ... adına kayıtlı, davalı ................ sevk ve idaresindeki .............. plakalı aracın 27.09.2024 tarihinde Çankaya/...'da kazaya karıştığını, yaşanan kaza nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı tutulmuş olup, ekte sundukları rapor gereğince park halindeki müvekkilinin aracının %100 haklı bulunduğunu, müvekkilinin kazaya yapan aracını servise çektirdiğini ve onarımını yaptırdığını, eksper raporu incelendiğinde sıfır sayılabilecek olan müvekkilinin aracında bir çok parçanın değiştiğini ve onarıldığını, her ne kadar müvekkilinin aracı onarılmışsa da yaşanan kaza nedeniyle aracının değerinde bir azalmaya sebep olduğunun izahtan vareste olduğunu, ayrıca onarım süresince müvekkilinin aracını kullanamayıp, uzunca bir süre mahrum kaldığını, kaza sonrasında davalıların ZMM sigortacısı davalı .............. Sigorta A.Ş.'ye usulüne uygun başvuru yapıldığını, 19.11.2024 tarihinde 40.000 TL ödeme yapıldığını, ancak 200.000 TL olan değer kaybı taleplerinin karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, araç mahrumiyet zararının davalı ................ ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin tüm davalılara müştereken ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan .............. plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin ekspertiz raporu doğrultusunda ödeme yapılarak sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun tespiti gerektiğini, müvekkili şirketten kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle

müvekkili şirketin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın müvekkili şirket yönünden reddine. herhalükarda davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; .............. plaka sayılı araç sürücüsü ................'ün meydana gelen olayda % 75 (Yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı park halindeki araç sürücüsünün meydana gelen olayda % 25 (Yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu, meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı tazminatının olay tarihi itibariyle 80.000,00 TL (Seksenbin TL) olduğunun değerlendirildiği, % 75 kusur oranı nispetinde 60.000,00 TL'ndan sürücü ................ ve maliki ... ile trafik sigorta şirketi .............. Sigorta A.Ş.’nin (Poliçe limitleri dâhilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı araçta ortaya çıkan hasara ait onarımın, araç üzerinde bilfiil çalışılması koşuluyla 7 günde giderilebileceği ve araç mahrumiyet tazminatının olay tarihi itibariyle 8.144,00 TL (Sekizbinyüzkırkdört TL) olduğu, % 75 kusur oranı nispetinde 6.108,00 TL'ndan sürücü ................ ve maliki ...'ın Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda belirsiz alacak HMK 107 gereği talep edilen,100 TL olan değer kaybı taleplerini 19.900 TL arttırarak 20.000 TL'ye, 100 TL olan araç mahrumiyet taleplerini 6.008 TL arttırarak 6.108 TL'ye arttırarak, 20.000 TL değer kaybı taleplerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, toplam 6.108 TL araç mahrumiyet taleplerinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ................ ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tazminini, yargılama harç ve giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasında hasara uğrayan araçtaki değer kaybı ve ikame araç tazminatlarının istemine ilişkindir. Davalar belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiştir.

Davacının davaya konu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek nitelikte olduğu ve dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesi mümkündür. (Yargıtay HGK'nun 16.04.2019 tarih ve ███████-1099 E. - ████████ K. , 17.11.2020 tarih ve ███████-1102 E. -████████ K.)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. ve 85/son maddeleri ile trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatını haiz sigortalı araç maliki ile sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve ███████-142 E. - ████████ K., 17. HD' nın █████/2013 tarih ve █████████ E. - █████████ K. )

Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren işletenler hem de ZMSS şirketi sorumludur. Aracın onarılmadan hasarlı olarak satılması değer kaybı zararı talep edilmesine engel oluşturmaz. Zira, sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli yanında değer kaybı zararının talep edilmesi mümkündür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50/2. maddesi gereğince davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Yargıtay 22.09.2022 tarih ve ██████████ E. - ██████████ K. )

Ancak, ZMMS genel şartları hükümlerine göre davalı sigorta şirketi gerçek zarar kapsamında olmayan dolaylı zararlardan sayılan ikame araç bedelinden sorumlu değildir. Davacıya ait aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle talep edilen ikame araç bedeli zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kaldığından, davalı sigorta şirketi mahrumiyet bedeline ilişkin zarardan sorumlu tutulamaz. Bu zarardan, işleten sıfatını haiz araç maliki ile araç sürücüsü müşterek ve müteselsilen sorumludur.( Yargıtay 17. HD'nin 04.12.2019 tarih ve █████████ E. - ████████ K. )

Trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Lakin, trafik kaydına rağmen işletenliğin üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Davalının sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz eder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli, bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde, taraflara kusur atfını gerektiren sebeplerin somut olarak açıklanması suretiyle, kusur değerlendirilmesi yapılarak, sigortalı araç sürücüsü davalı sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu olduğu belirlenmek suretiyle araç hasarı, tamir süresi ve ikame araç bedelinin tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD'nın 07.03.2016 tarih ve ██████████ E.- █████████ K.)

Esasen, haksız eylem nedeniyle meydana gelen zararda ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüt oluşmuş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi gereğince, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde, sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir. Islah edilen miktar yönünden de temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir. (Yargıtay 4. HD'nın 30.06.2022 tarih ve █████████ E. - █████████ K. ) Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. ( Yargıaty 17. HD'ninin █████/2020 tarih ve █████████ E. ████████ K.)

Somut uyuşmazlıkta sigorta şirketi talebi █████/2024 tarihinde tebellüğ etmiştir. Bu minvalde az yukarıda anılan 8 günlük sürenin eklenmesiyle sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin █████/2024 tarihi olduğu görülmüştür. Keza evvelce belirtildiği gibi araç sürücüsü ve maliki haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren mütemerrittir.

Olaya, mevzuata ve denetime uygun olduğu cihetiyle Mahkememizce de itibar edilen bilirkişi raporu ışığında ikame araç ve değer kaybı tazminatları belirlenmiştir.

Ne var ki anılan raporda sigorta şirketince yapılan 40.000,00 TL mahsup edilmemiştir. Mahkememizce anılan eksikliğin ikmali ile değer artırım dilekçesi nazara alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-İKAME ARAÇ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEME:

Davanın kabulüne, 6.108,00 TL'nin davalılar ................ ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2-DEĞER KAYBI TAZMİNATINA GELİNCE,

Davanın kabulüne, 20.000,00 TL'nin davalılar ................ ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli 1.783,44 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 1.065,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 718,04 TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 550,05 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 1.065,40 TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 816,15 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 26.108,00 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 20.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 7.635,40 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 5.849,09 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 2.757,78 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair, tarafların yokluğunda, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025