ankara 13. asliye ticaret mahkemesinden trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen tazminat davasında ehliyetsiz sürücü kaynaklı kazada sigortalının sorumluluğuna dair gerekçeli karar.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinden trafik sigorta sözleşmesi kaynaklı rücuen tazminat davasında ehliyetsiz sürücü kaynaklı kazada sigortalının sorumluluğuna dair gerekçeli karar.

Özet: Dava, ehliyetsiz bir otopark görevlisinin neden olduğu trafik kazasında üçüncü kişilere ödediği tazminatın, sigorta şirketi tarafından icra takipleriyle araç malikinden rücuen tahsilini talep ederken, araç malikinin otopark görevlisine aracı teslim etmesi ve sürücünün ehliyetsizliğini bilmemesi nedeniyle sorumluluğu olmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak icra takibine itiraz ettiği uyuşmazlıkta, mahkemenin davalı araç malikinin ehliyetsiz sürücünün eylemlerinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunu, ticari sıfatını ve zamanaşımı iddialarını değerlendirerek bir karar verme sürecini ele almaktadır.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : █████/2021

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın ehliyetsiz dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken 16.09.2011 tarihinde karıştığı yaralamalı trafik kazası neticesinde müvekkili şirket tarafından maluliyet doğan üçüncü kişilere yapılan tazminat ödemesinin davalı sigortalıya rücu amacıyla ...Esas sayılı dosyasında toplam 43.620,00 TL için... Esas sayılı dosyasında 134.376,00 TL için takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takiplerin durdurulduğunu ileri sürerek her iki dosyadaki itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faize hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, aracın ve anahtarının otopark görevlisine tesliminden sonra dava konusu kazanın meydana geldiğini, aracın sahibi ...'ın ve sürücüsü ...'ın otopark görevlisinin ehliyetsiz olduğunu bilmesi ve bilebilecek durumda olmasının mümkün olmadığını, otopark çalışanının ehliyetsiz olması hayatın olağan akışına aykırı olup bu durumdu müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, kazaya neden olan otopark görevlisine karşı açılan ceza yargılamasının devam ettiğini, o dosyada müvekkilinin taraf olmadığını, davanın otopark görevlisi ...'a ihbarı gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuş ve davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı istemiştir.

DELİLLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, sigorta şirketi tarafından zarar gören 3. Kişiye ödenen bedelin sigortalıdan rücü için yapılan icra takiplerine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

Eldeki davada uyuşmazlık ehliyetsiz otopark görevlisinin yaptığı kazadan davalı sigorta ettiren araç malikinin sorumluluğunun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır: ... Mahkemesinin ... sayılı dosyası getirtilmiş, ...Esas ve ... Esas sayılı dosyaları getirtilmiş, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası dosyaya kazandırılmış ve konusunda uzman bilirkişilerden teknik raporlar aldırılmıştır.

Mahkememizin 08.03.2023 tarihli ... sayılı Davanın reddine dair verilen kararın davacı yanca istinaf edildiği ve .... Hukuk Dairesi'nin ... sayılı ilamının incelenmesinde; "Davalı ...'ın tacir olup olmadığı, dava konusu kazaya karışan aracın ticari araç olup olmadığı, ticari amaçla kullanılıp kullanılmadığı ve davalı yanın tüketici sıfatınını bulunup bulunmadığının tespiti halinde davaya devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırıldığı "görülmüştür.

Davalı ...'ın tacir araştırmasının yapıldığı ve gerekli bilirkişi incelemesinin yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizin ... sayılı dosyasında Trafik bilirkişi uzmanı ... ve Hesap Bilirkişisi ...'dan aldırılan 21.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dosya içerisindeki belge ve bilgilerden hareketle kusur ve hesap raporu hazırlanmış olup, talebin hukuken oluşup oluşmadığına dair hukuki değerlendirme, Mahkemenin Takdirindedir. Delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme takdiri Mahkemeye alt olmakla dosya içindeki verilere göre;

1 Dava konusu olayın meydana gelmesinde;

Davalının maliki olduğu aracın ehliyetsiz sürücüsünün %100 oranında

Dava dışı kazalı ...'in olayın olşunda kusurunun bulunmadığı,

2. Dava dışı kazalı ...'in dava konusu olay sonrasında %7,2 oranında sürekli malul kaldığı, 4 ay geçici İş göremez olduğu,

3, Dava dışı kazalı ...'in dava konusu olay nedeni ile uğramış olduğu, % 100 davalı sigortalısı kusuruna denk gelen;

Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Toplam Zararının 110.749,76TL olmasına rağmen,

Davacı sigorta şirketinin sulh yolu ile kazalıya 92.345,74TL ödeme yaptığı ve yapılan ödemenin poliçe limitleri dahilinde kaldığı, Hesaplanan maddi tazminatın davalı Şirket tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminatı limiti kapsamında kaldığı,

4. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mall Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. kapsamında rücu şartlarının oluşup oluşmadığının takdirinin Sayın Mahkemede olduğu, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile sunulur." şeklinde rapor sunulmuştur.

Mahkememizin ... sayılı dosyasında Trafik bilirkişi uzmanı ..., Hesap Bilirkişisi ... ve Sigortacı Bilirkişi ...'dan aldırılan 06.06.2022

tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Tüm dosya içeriği ve belgelerin incelenmesi ile;

1-Aracın kaza esnasında otopark görevlisi olduğu belirtilen ...'a ve dolayısıyla otopark hizmeti için otopark sorumluluğuna devredilmiş olup olmadığının tespiti ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere aracın otopark sorumluluğuna devredilmiş olduğu kanaatine varılmış olması halinde Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI) GENEL ŞARTLARI'nın A.3- Teminat Dışında Kalan Haller (h) maddesi kapsamında teminat dışı olacağı, dosya kapsamında davacı sigorta şirketince rücu talebinde bulunulan ödeme için teminat kapsamında olmayan ödemenin yapılması sebebiyle rücu şartlarının oluşmayacağı,

2-Meydana gelen kazanın yukarıda detayları belirtilen şekilde otopark sorumluluğunda olmadığı sırada gerçekleştiği ve teminat kapsamında olduğu kanaatine varılması halinde davacı sigorta şirketince yapılmış olan ödemelerin Kaza Tespit Tutanağı ve ...'ın ifadesinde belirtmiş olduğu sürücü belgesiz olması sebebiyle Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI) GENEL ŞARTLARI'nın B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı (c) maddesi kapsamında davacı sigorta şirketince rücu talebinde bulunulan ödeme için rücu şartlarının oluşacağı,

3-Dava dosyası tarafların beyanları ile birlikte tekrardan incelenip değerlendirilmesi sonucu kusur oranlarında herhangi bir değişikliğe gidilemediği,

Yaya ..., meydana gelen olayda ( 0) tamamen kusursuz olduğu.

Mülkiyetinin davalı ...’ a ait olup olay tarihinde davacı sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı ... model ... marka aracın sürücü belgesiz sürücüsü ..., meydana gelen olayda 8/8 - % 100 ( yüzde – yüz ) oranında tamamen kusurlu olduğu,

4-Dava dışı kazalı ...'in %6,56 maluliyeti ve 2 ay geçici iş göremezliği nedeni ile toplam zararının 2019 ödeme tarihi verilerine göre talep edebileceği miktarın 122.318,68TL maddi tazminat olduğu davacı sigorta şirketinin ilam üzerine 22.247,74TL ve sulh protokolü doğrultusunda 70.098,00TL olmak üzere toplam 92.345,74TL ödediği,

İcra takiplerinde talep edilen faiz kalemlerinin alacak miktarları ve temerrüt tarihleri ile uyumlu olduğu,

Protokol gereği ödenen vekalet ücretlerinin ödenmesinin gereklilik olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu, hesaplamasının yukarıda gösterildiği," şeklinde heyet raporu sunulmuştur.

Bozma sonrası Mahkememiz dosyasında Hesap bilirkişisi ...'dan 10.09.2025 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Tüm dosya içeriği ve belgelerin incelenmesi ile;

1-Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere,

06.07.2022 tarihli ek raporda Sigortacı Bilirkişi ...'un tespitlerine göre; Aracın kaza esnasında otopark görevlisi olduğu belirtilen ...'a ve dolayısıyla otopark hizmeti için otopark sorumluluğuna devredilmiş olup olmadığının tespiti ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere aracın otopark sorumluluğuna devredilmiş olduğu kanaatine varılmış olması halinde Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI) GENEL ŞARTLARI'nın A.3- Teminat Dışında Kalan Haller (h) maddesi kapsamında teminat dışı olacağı, dosya kapsamında davacı sigorta şirketince rücu talebinde bulunulan ödeme için teminat kapsamında olmayan ödemenin yapılması sebebiyle rücu şartlarının oluşmayacağı,

Meydana gelen kazanın yukarıda detayları belirtilen şekilde otopark sorumluluğunda olmadığı sırada gerçekleştiği ve teminat kapsamında olduğu kanaatine varılması halinde davacı sigorta şirketince yapılmış olan ödemelerin Kaza Tespit Tutanağı ve ...'ın ifadesinde belirtmiş olduğu sürücü belgesiz olması sebebiyle Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI (TRAFİK SİGORTASI) GENEL ŞARTLARI'nın B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı (c) maddesi kapsamında davacı sigorta şirketince rücu talebinde bulunulan ödeme için rücu şartlarının oluşacağı,

2--Dava dışı kazalı ...'in %6,56 maluliyeti ve 2 ay geçici iş göremezliği nedeni ile toplam zararının 2019 ödeme tarihi verilerine göre talep edebileceği miktarın 122.318,68TL maddi tazminat olduğu davacı sigorta şirketinin ilam üzerine 22.247,74TL ve sulh protokolü doğrultusunda 70.098,00TL olmak üzere toplam 92.345,74TL ödediği,

İcra takiplerinde talep edilen faiz kalemlerinin alacak miktarları ve temerrüt tarihleri ile uyumlu olduğu,

Protokol gereği ödenen vekalet ücretlerinin ödenmesinin gereklilik olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu, hesaplamasının yukarıda gösterildiği," şeklinde rapor sunulmuştur.

Deliller değerlendirilmiştir:

Somut olayda; Kaza tarihinde 15.8.2003 tarihli ZMMS nın yürürlükte olduğu, A-3 Teminat dışı kalan haller h) maddesinde “Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan teşebbüslere,gözetim, onarım,bakım, alım,satım,araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzer bir amaçla bırakılan aracın sebep olacağı zararlara ilişkin her türlü talepler” denmek suretiyle otopark görevlisine teslim edilen aracın yaptığı kazanın teminat dışı olduğuna ilişkin hüküm bulunduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan TTK 1429 maddesi uyarınca “Sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin hukuken fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararlarından da sorumludur.” Sigortacı ancak Kastın varlığı halinde tazminat borcundan kurtulabilmektedir. Eldeki davada otoparka aracını teslim eden davalı araç sürücüsünün otopark görevlisinin ehliyetinin olmadığını bilmesinin mümkün olmadığı bir yana, böyle bir iddiada da bulunulmamıştır. Esasen otopark görevlisinin ehliyetinin olmaması hayatın olağan akışına aykırı olup, bu durum otopark işleticisinin sorumluluğundadır. Aracın yaptığı kazadan davalının hukuki sorumluluğu bulunmakta ise de, kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile ehliyetsiz sürücü taksirle yaralamaya sebebiyet vermekten ceza almış olup, yaralama kastının olmadığı da sabittir. Davacı sigorta şirketinin, aslında kaza tarihindeki ZMMS ye göre teminat dışı kalan bir tazminatı ödemiş olup, TTK 1429 maddesi uyarınca bunu sigorta ettirenden talep etme hakkı da bulunmamaktadır. Haksız fiile dayanılarak sorumlulardan rücu talebi davalının muhtariyetinde olup sürücünün salt ehliyetsiz olması nedeniyle rücu koşullarının eldeki davada oluşmadığı gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR:

1-DAVANIN REDDİNE,

2-Alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 2.364,08 TL harçtan düşümü ile fazla kalan 1.748,68 TL harcın davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcının üzerinde bırakılmasına,

4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-Talep halinde artan avansın iadesine,

Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ile yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı █████/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı