T.C. Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi Kararı: Hizmet Alım Sözleşmeleri Kapsamında Ödenen İşçilik Alacaklarının Yüklenicilerden Rücuen Tahsiline İlişkin Dava.
Özet: Bu gerekçeli karar, davacı idarenin, ihale yoluyla hizmet aldığı ve çalıştırdığı personelin tüm özlük haklarından sözleşmelerle münhasıran sorumlu kıldığı davalı yüklenici firmaların bir işçisine ödediği kıdem tazminatını, ilgili sözleşme hükümlerine dayanarak davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği bir davaya ilişkindir; mahkeme, işçilik alacaklarında müteselsil sorumluluk bulunsa dahi rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin esas alınması gerektiği ve yüklenicilerin çalışanlarına ilişkin tüm sorumlulukları üstlendiği gerekçesiyle davacı idarenin ödediği bedel ve ferilerini talep etme hakkı bulunduğuna hükmetmiştir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ ...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR Y.TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı idare ile davalılar arasında ihale yolu ile alınan hizmete ilişkin ekte yer alan sözleşmeler akdedildiğini, aralarında dava dışı ... de bulunduğu, kendi işçilerini davacı idareye ait işyerinde çalıştırma yükümlülüğü altına girdiklerini, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde "Yüklenici firmanın istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu kesinlikle... olmayacaktır” hükmü ile "Yüklenici; çalıştırdığı elemanlara ilişkin olarak ilgili mevzuat kapsamında yükümlü olduğu her türlü özlük haklarını ödeyecektir." hükmü gereği tüm sorumluluğun davalı firmalara ait olduğunu, davacı idare tarafından yapılan inceleme sonucunda dava dışı işçiye 363.605,97 TL kıdem tazminatından 2.759,77 TL damga vergisi kesildikten sonra 360.846,20 TL'nin 08.09.2023 tarihinde ödendiğini, ilgili firmalara yapılan bildirim sonucunda, dava dışı işçinin bünyesinde çalıştığı .... İş ortaklığının hak edişinden 35.765,52 TL kesildiğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanan iki firmadan ... 10.930,04 TL, .... ise 32.790,12 TL ödeme yapıldığını, diğer firmalara da ödeme yazıları gönderildiğini ve arabuluculuk sürecinde görüşmeye çalışıldığını anacak bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, belirterek, fazlaya ilişkin talepte bulunma haklarının saklı kalması kaydıyla dava dışı işçiye ödenen ve davalıların payına düşen toplam 281.360,52 TL' sinin 1.000,00-TL’ lik kısmının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sorumlulukları oranında davalı firmalardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili █████/2025 uyap kayıt tarihli ıslah dilekçesi ile tazminat taleplerini toplam 255.655,65 TL'nin;16.469,88 TL'sinin ....3.401,38 TL 'sinin ...43.024,59 TL'sinin ....775,75 TL'nin ...4.356,16 TL'nin ... 29.240,01 TL'nin ......19.035,84 TL'nin ......41.294,06 TL'nin ...... Şirketinden olmak üzere ödeme tarihinden tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA : Davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemişlerdir., YARGILAMA VE GEREKÇE :Dava, davacı ile davalı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından üçüncü kişi işçiye ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri, .... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Davacı şirket ile her bir davalılar arasında imzalanan tip hizmet alım sözleşmeleri, ihale sözleşmeleri ve teknik şartnamelerin incelenmesinde; genel olarak aynı hükümleri içerdiği, sözleşmelerde ve teknik şartnamelerde ortak olarak yer alan hüküm sözleşmelerin 22.maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” şeklinde olduğu, Teknik Şartnamenin ilgili maddesinde "Yüklenici, çalıştırdığı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak ve ödemek zorundadır, İş,sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca yüklenici istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm Personelin özlük, yıllık ücretli izin ve kıdeme ilişkin hakları ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir." düzenlemelerinin bulunduğu bu maddelerin sözleşme ve şartnamelerin düzenlendiği yıllara göre farklı numaralarda maddelendirildiği, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına ilişkin sözleşmelerde herhangi bir hüküm bulunmadığı görülmüştür. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeler dikkate alınarak dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi konusunda bilirkişi raporu alınmış; alınan █████/2024 tarihli raporlarında özetle, taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre, dava dışı işçi .... bu sözleşmelere konu işte 14.11.2006-31.08.2023 tarihleri arasında davalı ve dava dışı alt işverenlerin işçisi olarak davacı asıl işverenin işyerlerinde çalıştığının tespit edildiği, dava dışı işçiye davacı kurum tarafından 363.605,97-TL brüt kıdem tazminatından 2.759,77 TL damga vergisi olarak kesildikten sonra 360.846,20-TL net kıdem tazminatı 08.09.2023 tarihinde ödendiği, her ne kadar davalı ... tek başına husumet yöneltilmiş olsa da dava dışı işçinin bu şirkette tek başına çalışmasının olmadığı, dava dışı işçinin ... çalışmasının bulunduğu, davacı kurumun dava dilekçesindeki beyanına göre.... ile arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlandığını ve şirketin davacı kuruma 32.790,12 TL ödeme yaptığını beyan ettiği, dava dışı işçinin .... ödeme yaptığı davacı kurumca beyan edildiğinden müteselsilen sorumluluk ilkesine göre davalı Kumtem açısından davanın konusuz kaldığı görüşüyle .... pilot ortak olup, dava dışı işçiyi pilot ortağı olduğu iş ortaklığı bünyesinde çalıştırdığı anlaşıldığı, pilot ortak olarak iş ortaklığının borcundan ... Ltd. Şti müşterek müteselsilen sorumlu olduğundan iş ortaklığına düşen miktarın toplam rücu hesabına dahil edildiği, dava dışı alt işverenlere düşen tutarlar toplam rücu hesabına dahil edilmediği, dava dışı işçi ....'e ait dosyadaki...işyeri unvan listesi ve hizmet dökümünde davalılardan ... yer almadığı, dava dışı işçinin bu iki davalı firmaya bağlı olarak çalışmadığı tespit edildiği ve davacı kurumun dosyaya sunduğu hizmet alım sözleşmelerinde davalı bu iki firmayla yapılmış sözleşmeye de rastlanmadığı, dolayısıyla bu iki firmayı rücu hesabı yapılamadığı, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına ilişkin sözleşmelerde hüküm bulunmadığından alt işverenlerin sorumlu olduğu tutarların; .... 16.469,88 TL, ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi’nden 19.035,84 TL,..... 29.240,01 TL, ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi şirketi ve İz grup yapı ve hizmet işleri sanayi ticaret Anonim Şirketi’nden müteselsilen 42.964,92 TL, .... iş ortaklığı 41.174,71 TL, ... 41.294,06 TL olmak üzere toplam 239.290,68 TL olduğu, davacı kurumun kıdem tazminatını 08.09.2023 tarihinde dava dışı işçiye ödediği, davalı “....” dışındaki alt işverenlere sorumlu oldukları tutarların ödenmesi için 20.09.2023 tarihinde davacı kurum tarafından ihbar yazılarının gönderildiği; davacının, ödeme tarihinden itibaren faiz talep ettiği bildirilmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmak üzere alınan █████/2025 tarihli ek raporda; Davacı vekilinin kök rapora itirazları ve sunduğu belgeler doğrultusunda kök raporda yapılan hesaplamalarda tespit edilen fakat rücu tablosu dışında bırakılan iki şirketin (.... 16.469,88 TL, ..... müteselsilen. 43.024,59 TL... 4.356,16 TL ... taşımacılık ticaret ve sanayi Limited Şirketi’nden 29.240,01 TL, ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi şirketi ve İz grup yapı ve hizmet işleri sanayi ticaret Anonim Şirketi’nden müteselsilen 42.964,92 TL, ... iş ortaklığı 41.174,71 TL, .... müşavirlik emlak gıda ve temizlik hizmetleri taahhüt ticaret Limited Şirketi’nden 41.294,06 TL''den sorumlu olacakları bildirilmiştir. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ve ihbar tazminatı ile fesihle birlikte ücrete dönüşen yıllık izin ücretinden son çalıştıran alt işveren davalının sorumlu olduğu ilkeleri gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının davalının tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın kabulüne, -... 16.469,88 TL - ...... 19.035,84 TL -... 3.401,38 TL ... müteselsilen. 43.024,59 TL - ...-954,76 TL - ... -775,75 TL -... - ... taşımacılık ticaret ve sanayi Limited Şirketi’nden 29.240,01 TL -...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi şirketi ve... müteselsilen 42.964,92 TL ... 41.174,71 TL -....41.294,06 TL ‘nin 08.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 17.532,15-TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 4.793,56 -TL'sinin harcın mahsubu ile bakiye 12.738,59 TL harcın;-817,44 -TL'sinin ... - 47,38-TL'sinin ... - 38,50 -TL'sinin ... - 693,05-TL'sinin... -1.451,27-TL'sinin.... -2.043,62-TL'sinin ... -2.049,54-TL'sinin .... tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 427,60 TL peşin harç, 4.365,96 TL ıslah harcı, 427,60 TL başvuru harcı 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 5.281,96 TL harçtan; -338,95 -TL'sinin... -391,75 -TL'sinin ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi’nden -71,00 -TL'sinin ... - 19,64-TL'sinin .... - 15,96-TL'sinin ... - 287,37-TL'sinin ... -89,65-TL'sinin ... -601,75-TL'sinin........ -847,37-TL'sinin ...... insan kaynakları danışmanlık temizlik gıda dağıtım oto kiralama bilişim sosyal hizmetler .... -1.355,64-TL'sinin.... tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince -16.469,88 -TL'sinin .... -19.035,84 -TL'sinin ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi’nden -3.401,38 -TL'sinin .... - 954,76-TL'sinin .... - 775,75TL'sinin ... - 13.963,59-TL'sinin ... ulaştırma gıda inşaat turizm sanayi ve ticaret Limited Şirketi’nden -29.240,01-TL'sinin.... -30.000,00-TL'sinin ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi şirketi ve .... Şirketi’nden müteselsilen, -30.000,00-TL'sinin .... -30.000,00-TL'sinin .... tahsili, tahsili ile davacıya ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 15.487,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 8.000,00 TL olmak üzere toplam 23.487,00 TL'nin-1.507,18 -TL'sinin .... -1.742,00 -TL'sinin ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi’nden -311,27 -TL'sinin .... -3.937,25 -TL'sinin ...- ....nden müteselsilen, - 87,37-TL'sinin ... - 70,99 TL'sinin ... - 1.277,83-TL'sinin .... -398,64 TL'sinin ...k ulaştırma gıda inşaat turizm sanayi ve ticaret Limited Şirketi’nden -2.675,80-TL'sinin ... taşımacılık ticaret ve sanayi Limited Şirketi’nden -3.931,79-TL'sinin ...turizm tekstil güvenlik sistemleri ve temizlik hizmetleri ticaret sanayi Limited Şirketi şirketi ve .... -3.767,97-TL'sinin ... insan kaynakları danışmanlık temizlik gıda dağıtım oto kiralama bilişim sosyal hizmetler.... -3.778,89-TL'sinin ... aleyhine verilen kararlar yönünden, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere, diğer davalılar yönünden verilen karar miktar itibari ile kesin olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025....