Ticaret Mahkemesinde Görülen Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan, Gayrimenkul Satış Vaadi Karşılığı Öğrenci Okutma Taahhüdünün Kampüs Seçiminde İhlali ve Eğitim Ücreti Talepli Alacak Davasının Gerekçeli Kararı
Özet: Davacı şirket, arsa devri karşılığında davalı şirketten 50 yıl boyunca belirlenen sayıda öğrenciye tam burslu eğitim hizmeti almayı içeren eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebiyle dava açmıştır. Sözleşmeye göre davacının öğrencilerini davalının dilediği eğitim kurumunda okutma hakkı bulunmasına rağmen, davalı 2013-2014 eğitim döneminden itibaren kampüs kontenjanlarını sınırlayarak davacının belirlediği kampüse yeni öğrenci kaydını reddetmiştir. Davacı, peşin olarak ödenmiş eğitim bedeli karşılığında sağlanmayan hizmet nedeniyle, reddedilen bir ilköğretim öğrencisi için 2023-2024 eğitim dönemi için talep edilen 120.000 TL eğitim ücretinin davalıdan tahsilini istemekte, davalı ise taleplerin zamanaşımına uğradığını ve müsait okullara kayıt yapıldığını savunmaktadır.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████..........x..............x.......................x................x........x.........x.................xDAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili ve ortaklarına ait ... ili, ... İlçesi 843 parselde kain 19704 m2 ana taşınmaz 21.06.2010 tarihli imar değişikliği ile 3 parsele ayrıldığını, bu parsellerden 29205 ada 1 parselde kain 3.252 m2 arsa için davalı şirket ile ... 15. Noterliğinin █████/2009 tarih ve 10137 yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve ... 25. Noterliğinin 14.10.2010 tarih ve 23959 yevmiye nolu zeyl yapıldığını, sözleşme gereğince müvekkili firmanın 29205 ada 1 parseldeki taşınmazını davalı firmaya bedelsiz devir etmeyi, davalı ise bunun karşılığında 50 yıl boyunca müvekkili ve ortaklarının göstereceği 5'şer öğrenciyi tam burslu olarak okutmayı kabul beyan ve taahhüt ettiğini, bu hususun sözleşmede "Yukarıda yazılı sözleşmelerle satmayı vaad eden arsa sahiplerine yukanda tarih ve numaraları yazılı sözleşmelerle şirket yetkililerinden, her bir şirketin her yıl göstereceği 5'şer öğrenci almayı vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan "bedelsiz 5 öğrenci okutma hakkı" imar planının iptalinin kesinleşmesine değin devam edecektir. İptal edilmemesi halinde 50 yıllık süre aynen korunur. Satmayı vaad eden arsa sahibi şirketler, bu süreyi dilerlerse 36 yıl 7 öğrenci olarak değerlendirebilir.” şeklinde yer aldığını, 2010 yılında başlayan ticari ilişkinin sorunsuz devam ettiğini, her bir ortağın 7 öğrenci ile davalı şirkete ait ............. İlköğretim/ Ortaokul ve Anadolu Lisesinde 2013-2014 eğitim dönemine kadar öğrenimine devam ettiğini, ancak yeni dönem için kayıtların yapılması istenildiğinde davalı firmanın artık ............. kampüsüne 5 öğrenciden fazla almayacağına ve kalan 2 kontenjanın ise şirkete ait diğer okullarda kullanılacağına dair tek taraflı karar aldığını bildirdiğini, müvekkilinin devam eden 6 öğrencisinin 5'inin kaydını yenilediğini, bir öğrencinin ise ana sınıfına kaydedildiğini, davalı yanın kontenjan dahilindeki öğrencilerden 1. sınıfa başlayacak olan ...............'nu ............. kampüsüne kaydını kabul etmediğini, bu sebeple ... 54. Noterliğinin █████/2023 tarih, 34235 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya ihtarname keşide edildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin çok açık olduğunu, müvekkilinin davalıya ait dilediği kampüste öğrenci okutabileceği gibi davalı yanın bu hususu sözleşmenin başında kabul ettiğini, keza müvekkilinin; ediminin tamamını sözleşme ile yerine getirdiğini, davalının yükümlülüğünün 2046 yılına kadar devam ettiğini, davalı yanın ... 25. Noterliğinin █████/2023 tarih ve 14106 yevmiye nolu ihtarnamesi ile kayıtlı öğrencilerin öğrenimlerine devam edebileceğini, yeni kayıt kabul etmediğini, şirketin başka okullarına kayıt yapılması gerektiğini cevaben bildirdiğini, müvekkilinin, davalı ile akdedilen sözleşme gereğince 36 yıl süre ile okutacağı 7 öğrencinin eğitim ücretini peşin ödediğini, dolayısıyla davalı yanın eğitimini sağlamadığı her öğrenci için rayiç değerde bedelini ödemek zorunda olduğunu, bunun, davalının altına imza attığı sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğü olduğunu, keza davalı yanın tacir olup, her ihtimali değerlendirerek sözleşme imzaladığını, noter sözleşmelerinde eğitim kurumunu seçme hakkının davacıya verildiğine göre aksine yapılan her işlemin sözleşmeye aykırılık teşkil edeceği gibi oluşan maddi zararın yanında manevi zarara da sebep olduğunu, bu husustaki haklarını saklı tuttuklarını, ayrıca 2023-2024 eğitim dönemi sözleşmenin █████ ıncı dönemi olup, sözleşmenin sona ermesine 21 yıl daha olduğunu, davalı yanın ilköğretim öğrencisinden 2023-2024 dönemi için 120.000,00 TL ücret talep ettiğini, dolayısıyla öğrenci kaydını kabul etmeyen davalının iş bu bedeli ödemesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin boş kontenjanının kullandırılmaması sebebiyle ilköğretim öğrencisi için talep edilen 120.000,00 TL eğitim ücretinin davalıdan tahsiline, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın dava dilekçesindeki taleplerinin dava tarihi itibarı ile zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkil şirketin davacı şirket tarafından iletilen yeni kayıt talebini kontenjanı müsait olan okulları bakımından değerlendirme hakkı mevcut olduğunu, bu kapsamda davacı şirketin yeni kayıt yaptırma talebi üzerine müvekkil şirket tarafından yine müvekkil şirkete ait okullardan Özel .............. Anadolu Lisesi dışındaki okullardan birine kayıt yaptırılabileceği bildirildiğinden davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmamakta olup müvekkili şirketin de sözleşmeye aykırı bir eylemi bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davacıya keşide edilen ... 25. Noterliğinin 19.09.2023 tarihli 14105 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının yeni kayıt yaptırma talebinin Kuruma bağlı Özel ........... Okulları, ............. Erkek Liseleri, .............. İlköğretim Okulu, Özel ... İlköğretim Okulu ile Özel ...İlköğretim Okullarında karşılanabileceği, ...'nun ise ............. Erkek Lisesi veya Özel ... Sevgi Okullarına kaydının yapılabileceğinin bildirildiğini, bu nedenle davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmamakta olup müvekkil şirketin de sözleşmeye aykırı bir eylemi bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari itibarını korumak ve diğer öğrencilerin eğitiminin etkilenmemesini sağlamak amacıyla ...'nun okulda yaşanan uyum sorunları nedeniyle kaydının alınmamasının haklı nedene dayanmakta olup sözleşmenin ihlali niteliği taşımadığını, davacı şirket tarafından kaydının Özel .............. Koleji'ne yenilenmesi talebinde bulunulan ...'nun eğitim görmekte olduğu Özel .............. Koleji'nde uyum sorunu yaşamakta olup bu uyum sorununun okul yetkilileri tarafından fark edildiğini, ...'nun bu haliyle müvekkiline ait okulda eğitim hayatına devam etmesinin hem müvekkili şirketin ticari itibarına zarar verdiğini hem de diğer öğrencilerin eğitimini olumsuz yönde etkilediğini, bu nedenle müvekkilinin bahse konu öğrencinin kaydının yine kuruma ait ............. Erkek Lisesi veya Özel ... Sevgi Okullarına yenilenmesini davacıya teklif etmişse de davacı tarafından öğrencinin Özel .............. Koleji'ne devam etmesi hususunda ısrar edildiğinden öğrencinin kaydının yenilemediğini, bu durumun müvekkilinin kusurundan yahut sözleşmeye aykırı davranış sergilemesinden kaynaklanmadığını, davacı şirketin yeni öğrenciye ilişkin kayıt talebini 2023-2024 eğitim öğretim yılı kayıtlarının bitmesine çok az bir zaman kala müvekkiline bildirmesi ve kayıt talebinin bildirildiği okulda kontenjan kalmaması nedeniyle yeni öğrenci kaydının o okul özelinde alınamamasının müvekkilin kusurundan kaynaklanmamakta olup davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, davacının her ne kadar dava dilekçesinde kaydının yenilenmesi talep edilen öğrencinin kaydının yenilenmesi ve yeni kayıt yaptırılacak öğrencinin kaydının da yapılamaması durumunda talep edilen bedellerin ödenemesine karar verilmesini talep etmişse de davacının bu talebi de hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Dava, davacı tarafından davalı eğitim kuruluşuna taşınmaz devri karşılığında davacının belirlediği öğrencilere kontenjan ayırıp tam burs vermesi taahhüdüne aykırı davranılıp davranılmadığı noktasında temerküz etmektedir.Anılan sözleşmeye göre davalı eğitim kuruluşunun davacının veya şirketinin ortaklarının göstereceği 5’er öğrenciyi elli yıl boyunca tam burslu okutma taahhüdü bulunmaktadır. Davacının bu klozu otuz altı yıla sari ve yedişer öğrenci olarak revize etme şeklinde seçenek hakkı da aynı sözleşmede tanınmıştır.2010 yılından itibaren nizasız ve ayıpsız süregelen ifada, 2023-2024 dönemi için taraflar arasında kontenjan sebebiyle uyuşmazlık çıkmıştır. Şöyle ki, davalı yan safahattaki beyanatı ile mealen kontenjan yokluğu sebebiyle bir öğrenciyi .............’teki yerine başka yerleşkelerinde okutmayı önermiş, davacı ise bunu kabul etmemiştir.Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde “…eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan…” ibaresi olduğu görülmüştür.Bu minvalde öğrencinin hangi okulda/yerleşkede okuyacağına davacı karar verecektir.Davacının talebinin muarazanın giderilmesi değil ve fakat yapılmayan kaydın rayici olduğuna göre davalının işbu tutarı davacıya ödemesi gerekir.6098 sayılı TBK’nın 122.maddesine göre borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.Anılan dönem için okul parası 120.000,00 TL’dir. İspat edilen davada aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM:1-Davanın KABULÜNE, 120.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli 8.197,20 TL harçtan peşin alınan 2.049,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.147,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 2.049,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 480,75 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, 7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025