Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı tazminat davasında davacının tacir sıfatı taşımaması nedeniyle görevsizlik kararı vererek davanın usulden reddine hükmetmiştir.
Özet: Oto kiralama işiyle uğraşan davacının trafik kazası sonucu aracında oluşan hasar, değer kaybı ve kazanç kaybı talebiyle açtığı tazminat davasında, mahkeme, davalılardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olsa da davacının tacir sıfatı taşımadığı ve davanın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle, uyuşmazlığın nispi ticari dava koşullarını sağlamadığına hükmederek görevsizlik kararı vermiş ve davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - █████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : █████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 10.07.2025KARAR TARİHİ : 30.12.2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 15.01.2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; oto kiralama işiyle uğraşan müvekkili ...'a ait ... plakalı aracın, 19.03.2025 tarihinde, davalı .... Yed. Akar. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı araç ile diğer davalı ... sevk ve idaresindeyken kaza yaptığını, meydana gelen trafik kazasında davalıların tam kusurlu olup müvekkilinin kusursuz olduğunu, kaza sonucunda müvekkiline ait aracın hasara uğradığını, değer kaybettiğini, müvekkilinin de aracın mahrum kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; meydana gelen trafik kazası nedeniyle oluşan haksız fiilden kaynaklı şimdilik 500-TL (değer kaybı), 500-TL (ticari kazanç kaybı) ve 500 TL (hasar bedeli) olmak üzere toplam 1.500,00-TL'nin kaza tarihi olan 19.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont avans - ticari faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalılar vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereği davanın asliye ticaret mahkemesinde açılabilmesi için dava konusunun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması gerektiğini, dava konusu olayın tarafların ticari işletmesiyle ilgili bir iş olmadığını, ayrıca davacının tacir sıfatını haiz olmadığını, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkillerinin kazada kusursuz olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar, değer kaybı ile davacının maruz kaldığı kazanç kaybının tahsili istemine ilişkindir.█████/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.Açıklanan düzenlemeler ışığında somut olaya gelindiğinde; trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin davaların mutlak ticari dava mahiyetinde olmadığı sabit olduğundan mahkememizce nispi ticari davanın varlığı, somut olarak uyuşmazlığın, tarafların ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tetkik edilmesi gerekmiştir. Bu minvalde TTK'da ticari dava, ticari işletme esasına göre belirlemiş olup tarafların tacir sıfatını haiz olup olmadıklarının tetkiki gerekmiştir. Davalı şirketin tacir sıfatını haiz olduğuna ve dolayısıyla uyuşmazlığın ticari işletmesiyle ilgili olduğuna tereddüt bulunmamaktadır. Davacı yönünden ise yapılan tacir araştırması kapsamında ...'dan gelen 18.07.2025 tarihli müzekkere cevabından davacının tacir kaydının bulunmadığı bildirilmiştir. Aynı amaçla davacının bağlı bulunduğu ...'ne yazılan müzekkere cevabından davacının bilanço esasına göre değil, işletme esasına göre defter tuttuğu, incelenen vergi beyannamelerinden de davacının ilgili yıllar itibariyle alım/satım tutarlarının VUK'un 177. maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bentte yazılı nakdi limitin tamamını aşmadığı, dolayısıyla kazancının esnaf limitleri içerisinde kaldığı görülmüştür. Dolayısıyla davanın her iki tarafı tacir niteliğini haiz olmadığından, dava konusu da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediğinden 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün görülmemiştir. Bu nedenlerle; mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. (Emsal: .... Hukuk Dairesi'nin 30.06.2025 tarih ve ... sayılı ilamı).HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,Dair davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30.12.2025 Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.