Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin siber saldırı sonucu zayi olduğu iddia edilen e-defterler için ikincil kopyaların varlığına istinaden zayi belgesi talebini değerlendiren gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirketler, siber saldırı sonucu 2020-2025 yılları arasındaki e-defter, yevmiye ve kebir defterlerinin zayi olduğunu ileri sürerek zayi belgesi talep etmiştir. Mahkeme, TTK 82/7 maddesi ve ilgili e-defter tebliğleri kapsamında talebi değerlendirmiş; zayi belgesi verilebilmesi için kayıtların mücbir sebeple zarar görmesinin yanı sıra ikincil kopyalarının da temin edilememesi gerektiğine vurgu yapmıştır. Davacının başvurusunda, e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının Başkanlık bilgi işlem sistemine yüklendiği belirtildiğinden, mevcut yedekler ışığında zayi belgesi verilmesi talebinin reddedileceği anlaşılmaktadır.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 27.11.2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde özetle; davacı şirketlerin faaliyetlerini yürüttüğü bilgi sistemlerine karşı siber saldığı olduğunu, bundan dolayı davacı şirketlere ait tüm bilgi ve muhasebe sistemlerinin kullanılamaz hale geldiğini, siber saldırıyı öğrendikleri tarih olan 23.06.2025 tarihinde yaptıkları şikayet sonucunda ...soruşturma sayılı dosyasının açıldığını ve müvekkil şirketlere ait 2020-2025 yılları arasındaki e-defter, yevmiye defteri ve kebir defterlerinin zayi olduğunu, ... müracaat edildiğini ve uyuşmazlık konusu olayın mücbir sebep sayılarak taraflarına süre verildiğini, yapılan başvurunun sonuçlanmadığını ileri sürüp davacı şirketlerin zayi olan defter ve belgeleri için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Talep eden davacı şirketler iş yerinde e-defterlerin tutulduğu bilgisayara siber saldırı nedeniyle çeşitli yıllara ait ticari defterlerin zayi olduğunu iddia etmiştir. ... talep edenin yaptığı başvurular üzerine, talep eden şirketlere ait e-defter ve bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmak üzere başkanlık bilgi işlem sistemine yüklendiği belirtilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, █████/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. █████/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7/1. maddesi "e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "Mücbir Sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun ...yazılı olarak bildirilmesi ve ... tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.Anılan Tebliğin "E-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4/1-e. maddesinde ise "e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. E-defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan "E-Defter Saklama Kılavuzu"nda açıklanır. E-defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, zayi belgesi istenebilmesi için defter ve belgelerin su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolması gerektiği, davacı şirketlerin e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ise bilgisayar sistemine yapılan siber saldırı nedeni ile kullanılamaz hale geldiği, ... Dairesinin 16.10.2024 tarih ve ..., 15.12.2022 tarih ve ... 30.09.2021 tarih ve ... sayılı kararlarında da belirtildiği gibi e-defter ve berat dosyalarının tacirin elinde olmayan sebepler ile değil, özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeni ile zayi olduğu, zira davacı şirketlerin e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlarında saklanması için hizmet alabileceği gibi verilerini yedekleyebileceği, davacıların basiretli tacir gibi davranma yükümlülüklerini ihlal ettiği, diğer taraftan ...'nın talep edene verdiği cevaptan; talep edenlerin bu davada ulaşılamadığını bildirdiği talebe konu tüm e-defter ve bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmak üzere başkanlık bilgi işlem sistemine talep eden tarafından yüklendiği anlaşılmıştır. Açıklanan bu durum karşısında işbu davada zayi belgesi verilmesi talep edilen yıllara ait ait e-defter ve bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyaları ... Bilgi İşlem Sisteminde yüklü durumda bulunduğu sabittir. Dolayısıyla davacı şirketlerin çeşitli dönemlere ait elektronik defter dosyalarının her ne kadar dijital ortamda zayi olduğu iddia edilmiş olsa da ... sisteminde kayıtlı olduğu ve ... talep edilerek yeniden çıkarılmasının mümkün olduğu anlaşılmıştır.Talep eden tarafından yapılan başvuru üzerine ise ... sisteme yüklenen ikincil kopyaların mükelleflere verilmediği bildirilmiştir. İkincil kopyaların mükelleflere verilmemesine ilişkin yasal bir düzenleme ise bulunmamaktadır. Aksine Tebliğ'den Bakanlıktan ikincil örneklerin temin edilemediği hallerde zayi belgesi istenileceği belirtilmektedir. Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; ... bilgi işlem sistemine yüklü durumda bulunan talep edenin talebine konu yıllara ilişkin e-defter ve beratlarının ikincil kopyalarının yüklenmesi için talep eden tarafından anılan başkanlığa dilekçe ile resmi bir başvuru yapılarak bu başvuruya karşı tüm yasal yollar tüketilmiş durumda olmadığı, idareden e-defterlerin ikinci kopyalarını elde etme olanakları bulunduğu, ayrıca davacıların ticari defterlerini saklama özen yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl ve birleşen davaların REDDİNE,2-Harçlar kanunu uyarınca hesap olunan 615,40 TL karar harcı asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Asıl davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Birleşen davalarda davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,6-Gerekçeli karar tebliği sayılmamak ve yasal süreleri etkilememek kaydıyla HMK 27/2-a maddesi kapsamında hüküm özünün derhal davacı yana bildirilmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ... e-imzalı Hakim ...e-imzalı