Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinde, banka alacağının zamanaşımına uğramış çek ve sebepsiz zenginleşme iddialarıyla tahsili davasında ilk derece kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir bankanın, kredi sözleşmesinden doğan alacağını tahsil etmek amacıyla, zamanaşımına uğramış bir çeki keşide eden şirket ile çekin lehdarı olan borçlu şirketi sebepsiz zenginleşme ve temel ilişki hükümleri uyarınca dava ettiği, ilk derece mahkemesinin bankanın yeterli delil sunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmesi üzerine, davacı bankanın delil değerlendirmesindeki hatalar, sebepsiz zenginleşmede ispat yükünün yanlış tayini ve delil ibrazı için yeterli süre verilmediği iddialarıyla kararı istinaf ettiği, istinaf mahkemesinin ise söz konusu alacağın temel ilişki ve sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde tahsil şartlarının oluşup oluşmadığını incelediği bir hukuki dosyadır.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : ████████ ( KABUL KALDIRMA)KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024ESAS-KARAR NO : ████████ E ████████ KDAVACI :VEKİLİ : DAVALI :VEKİLİ : DAVALI : DAVANIN KONUSU : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Tazminat)KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜİDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkili bankanın Çarşı Sultanbeyli İstanbul Şubesi ile ... Petrol Oto İnş. San. Tic. A.Ş. arasında genel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmesi imzaladığını, kullandırılan kredilerin ödenmemesi üzerine hesapların kat edildiğini, gönderilen ihtarnamelere rağmen ödeme yapılmadığını, davalı şirket tarafından borçlarına karşılık █████/2018 tarihli ve 123.836,00 TL bedelli çekin müvekkiline verildiğini, ancak çekin zamanaşımına uğradığını, Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı dosyasında yapılan icra takibine rağmen çek bedelinin ödenmediğini, davalının bu sebeple sebepsiz zenginleştiğini belirerek ... Petrol Oto İnş. San. Tic. A.Ş.'nin borçlarına karşılık diğer davalı şirket tarafından keşide edilen █████/2018 tarihli ve 123.836,00 TL bedelli çekin █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili, davalılardan birinin adresinin İstanbul, diğerinin Adıyaman olduğunu, davacının yetkili mahkemede açılmadığını, davaya bakma yetkisinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye yönelik açılan davanın geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın geçmesiyle zamanaşımına uğradığını, davaya konu çeke ilişkin borç ödendiği halde çekin kendilerine iade edilmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Diğer davalı cevap vermemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu (zamanaşımına uğramış olduğu belirtilen) çekin, davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından, diğer davalı ... Petrol Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davacı bankaya olan (ve genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığı belirtilen) borcunun teminatı olarak verildiği iddiası ile iş bu davanın açıldığı, davacı banka vekiline kredi evrakı ve alacağın dayanağı olan belgelerin sunulması için süreler verildiği halde belgelerin ibraz edilmediği, davacı yanca davasının ispat edilemediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİİstinaf eden davacı vekili,Mahkemece, çeki müvekkilline teslim eden kişi hakkında hatalı değerlendirme yapılarak karar verildiğini, çeki müvekkilline teslim eden ... Petrol Oto İnş. San. Tic. A.Ş. ile çekin keşidecisi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. sebepsiz zenginleştiğinden iş bu davanın ikame edildiğini, ispat yükünün sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene ait olduğunu, her ne kadar ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini savunan davalılara ait olsa da müvekkilinin delilleri de incelenmeden hüküm kurulduğunu, kredi evraklarının sunulması için usule uygun süre verilmediğini bildirerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık, █████/2018 tarihli, keşidecisi davalı ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd Şirketi, lehdarı davalı ... Petrol Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olan ve 123.836,00 TL bedelli çekin zamanaşımına uğraması dolayısıyla söz konusu alacağın, davacı banka ile davalı ... Petrol Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında temel ilişki nedeniyle diğer davalı yönünden ise sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle açılan alacak davasıdır.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Dava konusu çek fotokopisinin incelenmesinden █████/2018 keşide tarihli 123.836,00 TL bedelli çekin ..... Ltd. Şti. tarafından ..... A.Ş. lehine keşide edildiği, çek arkasında lehdar cirosunun bulunduğu, Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, █████/2019 tarihinde davacı banka tarafından davalılar aleyhine icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekle ilgili kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ve taraflar arasında temel ilişki varsa alacaklı bu çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve alacağını her türlü delille kanıtlayabilir. Temel ilişki bulunmaması halinde ise sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak keşideci hakkında alacak talebinde bulunması mümkündür. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı davanın yasal dayanağı 6102 sayılı TTK 732 maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme davası olup, maddenin 4. fıkrası hükmüne göre ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden tarafa aittir.Mahkemece tensip ara kararı uyarınca davacı vekiline kesin süre verilerek banka kayıtlarının sunulmasının istendiği, davacı vekili tarafından █████/2023 tarihli dilekçe ekinde bir kısım belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır. Mahkemece süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek ile ilgili olarak temel ilişkinin bulunduğu lehdar ile sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak talep edilen keşideci aleyhine açılan davada ispat yükünün değerlendirilmesi ayrı ayrı yapılarak davacı yanın dava dilekçesinde banka kayıtlarına delil olarak dayandığı gözetilerek banka kayıtları üzerinde bankacılık konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılması, banka kayıt ve belgeleri yerinde incelettirilmek suretiyle alınacak rapor sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının delil listesinde bildirdiği tüm deliller toplanmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████Esas, ████████Karar ve █████/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,2-HMK' nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."