istanbul bölge adliye mahkemesi, kooperatif ortaklarının tapu tescil ve rehin ile haczin kaldırılması davasında, davanın konusuz kalmasına rağmen davalılara hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretlerine ilişkin istinafı incelemektedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, kooperatif ortaklarının tapu tescil ve rehin ile haczin kaldırılması davasında, davanın konusuz kalmasına rağmen davalılara hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretlerine ilişkin istinafı incelemektedir.

Özet: Davacılar, üyesi oldukları kooperatiften edindikleri dairelerin tapularının tescili ile üzerindeki banka ipoteği ve yüklenici hacizlerinin kaldırılması talebiyle dava açmış, ilk derece mahkemesi, yargılama sürerken tapuların tescil edildiği ve takyidatların kaldırılmasıyla davanın konusuz kaldığını ancak davacıların dava açmakta haklı olduğuna hükmederek davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine karar vermiş, davalılar da bu kararın, özellikle hukuka uygun takyidatlara ve kusurları bulunmamasına rağmen aleyhlerine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönünden hatalı olduğunu belirterek istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:████████ Esas

KARAR NO:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2025

NUMARASI:████████ Esas, ████████ Karar

DAVA:Rehnin ve Haczin Kaldırılması

KARAR TARİHİ:█████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı kooperatifin ortağı olduklarını, ortakların kendilerine kura yoluyla tahsis edilen daireleri 7 yıldır malik sıfatıyla kullandıklarını, diğer ortaklara tapularının verildiği halde müvekkillerine tapuların verilmediğini ve diğer davalı ... Bankası AŞ tarafından tapular üzerine haciz ve ipotek tesis edildiğini, bu nedenle taşınmaz üzerindeki Ankara 15. İcra Md.nün ... sayılı dosyası ile konulan haciz ve davalı banka adına tesis edilen ipoteğin kaldırılarak kooperatifin ortağı olmaları sıfatıyla müvekillerine noter kurası ile tahsis ve teslim edilen "İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Köyü, 132 Ada, 2 nolu parselde" kayıtlı taşınmazın kooperatif üzerine olan tapu kaydının iptali ile kat irtifakı kurulmak suretiyle davacılar adına kayıt ve tesciline, taşınmazın icra kanalıyla devir ve temlikinin önlenmesi için taşınmazın üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kooperatif ile yaptığı kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklı hakem yargılamasında kooperatifin karşı davasının tamamen red edildiğini, müvekkili şirketin talebi 9.500.000,00 TL nin masrafsız olarak kabul edildiğini, Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ D. İş esasında kayıtlı hakem kararına itiraz yargılamasında itirazın reddi kararının Yargıtay incelemesi sonucunda onanarak kesinleştiğini, Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ve takibin kesinleştiğini, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen ilamlı takibin tarafı olmayan davacıların haczin kaldırılmasını talep edemeyeceklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların davasında bankayı muhatap almasının hukuken mümkün olmadığını, zira müvekkili bankanın diğer davalı yüklenici şirketin kredi borcunun teminatı olarak taşınmaz üzerine ipotek tesis ettirdiğini, müvekkiline husumet düşmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacıların davalı ... Bankası A.Ş. hakkındaki davasının dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki banka lehine yer alan ipoteğin fekkine ilişkin olduğu, ipoteğin dava açıldıktan sonra yargılama devam ederken kooperatifin davalı ... Bankası A.Ş. ye borcunu ödemesinden dolayı fek edildiği, bu nedenle davalı ... Bankası A.Ş. yönünden pasif husumet itirazının reddi gerektiği, mahkemece yapılan yargılama sırasında kooperatif tarafından dava konusu taşınmazın davacılar adına tapu kaydının tescil edildiği ve taşınmaz kaydında yer alan davalı ... A.Ş.'ye ait hacizlerin kaldırıldığı, bu nedenle davanın bu davacılar yönünden esas hakkında konusuz kaldığı, taşınmazların tapu kaydındaki hacizlerin ve ipoteğin yargılama sırasında kaldırıldığı anlaşılmakla davacıların dava açmakta haklı olduğu kanaatiyle davacılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... Bankası'nın husumet itirazının reddine, davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı banka vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkili hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı şirket vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkiline ait hacizlerin hukuka uygun olduğu tespit edilmesine rağmen mahkemece aksine kabul ile müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kooperatif tarafından icra dosyasına ödeme yapılması nedeniyle hacizlerin fekkedilerek icra dosyasının kapatıldığını, müvekkili şirketin hukuka aykırı bir işlemi olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de doğru olmadığını, hükümde müvekkilinin unvanına yer verilmemesinin de infazda tereddüt oluşturduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, dava dışı kooperatif adına kayıtlı bulunan dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ve davacılar adına tapuya kayıt ve tescili ile taşınmaz üzerinde diğer davalılar adına bulunan haciz ve ipoteğe yönelik takyidatların fekki işlemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ... Bankasının husumet itirazının reddi ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davalılar aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.Karar, davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamına göre, taşınmaz üzerinde davalı ... Bankası tarafından ipotek tesis edildiği, diger davalı ...... AŞ nin ise, kooperatifin, Sarıyer'deki arsası üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile yüklenici sıfatı ile inşaat yapan firma olduğu, taşınmaz üzerinde bu sözleşmeden kaynaklı haciz koydurduğu anlaşılmıştır.Ankara 15.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında alacaklı ... İnşaat Şirketi tarafından, ... Kooperatifi aleyhine Zonguldak 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ D.İş dosyasında kayıtlı 27.05.2014 tarihli hakem kurulu kararına dayalı olarak 12.581.840,35 TL alacak için 27.04.2014 tarihinde takip başlatıldığı; tapu kayıtlarına göre arsa vasfındaki 132 ada 2 nolu parselin tapu kaydına, adı geçen icra dairesinin 24.07.2014 tarih ... sayılı ihtiyati haciz kararı alınarak haciz yazısı ile 25.07.2014 tarihinde ve sonrasında yenilenerek 16.11.2015 tarihinde haciz şerhi konulduğu anlaşılmaktadır.

1-"Dava, tapu kayıtları üzerindeki takyidatların kaldırılması istemine ilişkindir. Davacı, tapu kayıtları üzerindeki sınırlamaların da kaldırılmasını istediğine göre, tapu malikleri yanında haciz ve sınırlama koyduranlara da dava açması gerekir. O halde mahkemece, davacıya tapu kayıtları üzerine haciz ve sınırlama koyduran kişi ve kurumlara karşı dava açması için süre verilip, dava açılması halinde davalar birleştirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." (Yargıtay 23. HD. 13.12.2012 tarihli █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı)Yukarıda yer verilen Yargıtay ilamı ışığı altında yapılan değerlendirmede, davacılar, tapu kayıtları üzerindeki sınırlamaların da kaldırılmasını istediğine göre, tapu malikleri yanında haciz ve sınırlama koyduranlar davalılara karşı dava açabileceğinden davalı bankanın husumet itirazı yerinde değildir.

2-Bilirkişi tarafından düzenlenen 13.05.2025 tarihli raporda; ... Kooperatifi'nin davacılara tahsis ettiği taşınmazlara Ankara 15. İcra Müdürlüğü ... No.lu dosyada 27.07.2014 tarih ve ... yevmiye no ile yüklenici Tasfiye Halinde ... A.Ş. lehine konulan haciz ve 27.12.2010 tarih ve ... yevmiye no ile davalı TC. ... Bankası lehine ipotek edildiği, 13.11.2019 tarih ve ... no. ile Sarıyer Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gönderilen fek mektubuyla ... Bankası ... şubesi tarafından ipoteğinin kaldırıldığı, tüm üyelere tapularının verildiği, ancak kooperatifin haciz borcunun devam ettiği anlaşıldığı, Davalı ... Kooperatifi'nin esasen haciz miktarı asıl alacağı 9.235.315,35TL'yı, fiili ödeme tarihinde işlenecek faiz de İcra Dairesince hesaplanıp mevcut bütçesinden ödemesi gerektiği ya da bu borca bağlı olarak davalı kooperatifin 12.06.2016 tarihli genel kurul toplantısı üye sayısının 246 olduğu, davacıların yüklenici hacizli tapusunu aldığını, kooperatifler uygulamasında üyeler arası eşitlik ilkesi gereği (KK. 23 md) icradaki haciz miktarını davalı kooperatifin her ortağının ödemesi gerektiğinden 9.235.315,35 TL/246 üye =37.541,93 TL(1 üyeye düşen borç miktarı) olduğu, 20.12.2024 hesaplanma tarihinde her üyeye düşen 37.541,93TL'nın her bir kooperatif üyesi başına icra müdürlüğüne ödeme tarihinde işlenecek faiz de hesaplanarak borç tamamen kapatıldığında davacıların bir sorumluluğu kalmayacağından hacizlerin kaldırılması gerektiği, ancak esasen 9.235.315,35 TL haciz borcunun topluca ödenmesinden davalı kooperatifin sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. 13.11.2019 tarihinde Sarıyer Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gönderilen fek mektubuyla ... Bankası ... şubesi tarafından dava tarihinden sonra ipoteğin kaldırılarak tüm üyelere tapularının verildiği anlaşılmakla ipoteğin kaldırılması davasının konusuz kaldığı anlaşılmıştır.Her ne kadar bilirkişi raporunda, davalı yüklenici şirketin borcu devam ettiğinden haciz uygulamasının devam etmesinin hukuka uygun olduğu belirtilmiş ise de, davalı yüklenici şirket vekilinin beyanlarından kooperatif tarafından icra dosyasına ödeme yapılması nedeniyle hacizlerin fekkedilerek icra dosyasının kapatıldığı bildirilmiştir. Dolayısıyla dava tarihinden sonra yapılan ödeme nedeniyle haczin kaldırıldığı anlaşılmakla haczin kaldırılması davasının da konusuz kaldığı anlaşılmıştır.Somut olayda, haciz ve ipoteğe konu borcun asıl muhatabı kooperatiftir. Dava tarihinden sonra ipoteğin ve haczin kaldırıldığı da dosya kapsamında sabittir. Dolayısıyla davalı banka ipotek alacağı yönünden, davalı yüklenici şirket ise alacağı yönünden davacıya karşı direnimlerinde haklıdır. Bu belirlemelere göre, HMK 331. madde kapsamında davanın başlangıcındaki haklılık durumuna göre davacılar, davalı banka ile yüklenici şirket yönünden haklı değildir. Dolayısıyla, mahkemece davalılar aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davalı banka ve davalı müflis şirket iflas idaresi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı banka ve davalı müflis şirket iflas idaresi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KABULÜ ile İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1b-2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

2-a)Konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı ... tarafından peşin olarak yatırılan 63.186,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 62.454,75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı ...'ya İADESİNE,

c)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı ... tarafından peşin olarak yatırılan 1.024,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 292,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı ...'a İADESİNE,

d)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı ... tarafından peşin olarak yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 561,22 TL harcın bu davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

e)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL peşin harcın davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'dan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

f)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.464,00 TL davacı ...' dan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

g)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan asli müdahil ... tarafından peşin olarak yatırılan 1.025,00 TL ve 171,00 TL olmak üzere toplam 1.196,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 464,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde asli müdahil ...'a İADESİNE,

h)Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde BIRAKILMASINA,

ı)Davalı ... Bankası A.Ş. yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden 45.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

i)Davalı müflis ... A.Ş. iflas idaresi yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

j)Davalı ... Bankası A.Ş. tarafından yapılan 974,70 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

k)Davalı müflis ... A.Ş. iflas idaresi tarafından yapılan 1.000,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

İstinaf giderleri yönünden

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı davalı banka tarafından yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı davalı müflis şirket iflas idaresi tarafından yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine OLMADIĞINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/6/2026