Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin cari hesaptan kaynaklanan alacak ve itirazın iptali davasında ticari defterler, çifte temsil ve yansıtma faturaları özelinde istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının cari hesaptan kaynaklanan alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında verilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesidir; ilk derece mahkemesi, davacının ticari defter ve belgelerle desteklenen 1.5 milyon TL alacağını kısmen kabul ederek davalının sunduğu borç üstlenme protokolünü reddederken, davalı istinaf başvurusunda, protokolün haksız yere reddedildiğini, ticari kayıtların hatalı değerlendirildiğini, çifte temsil konusunun göz ardı edildiğini ve tek taraflı faturalara yönelik şikayetlerin dikkate alınmadığını iddia etmektedir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : ████████ ( KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESASKARAR NO : █████████ HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023ESAS NO : ████████ E █████████ KDAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkilinin taraflar arasındaki cari hesaptan kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, müvekkili ...'nın ... ... A.Ş. ve ... ... A.Ş.'nin sahibi olduğunu, ...'ın her iki şirketinde yönetim kurulu üyeliği ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olan tek kişi olduğunu, ...'ın, müvekkili ...'nın bilgisi ve rızası dışında ... A.Ş.'ne ait 1,25 milyon dolar değerindeki GES tesisini kendisine devretmeye çalıştığını, noterde düzenlenecek devir sözleşmesinde hem devreden hem devralan olamayacağı için davacı şirketi temsil için kardeşi ...'a yetki verdiğini, hukuka aykırı emellerine ulaşamayan ...'ın bu seferde haksız bir şekilde müvekkilini borçlandırmaya çalıştığını, davacı tarafça sunulan cari hesapların gerçeği yansıtmadığını, kendi içerisinde dahi çeliştiğini, davacı şirketin bir kısım yansıtma- iade faturalar keserek müvekkilini yeniden borçlandırmaya çalıştığını, davacı şirket yetkilisinin her iki şirket adına alacak ve borç kayıtlarını bizzat kendisinin yaptığını, geçmişe dönük işlemlere ve geçmişe dönük düzeltme faturaları ile davacı şirketin alacaklı olarak gösterilmeye çalışıldığını, cari hesapta yapılan düzeltmelerin tek taraflı olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olan ve birbirlerini doğrulayan dayanak belgeleri (fatura, banka havalesi, virman kaydı) bulunan kayıtlara göre, davacının, davalıdan █████/2021 takip tarihi itibariyle 1.529.072,74 alacaklı olduğu, davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmaması ve fotokopi olması nedeniyle davalı tarafça ibraz edilen davacı şirketin dava dışı ... A.Ş'ye olan borcunun üstlenilmesine dair protokolün delil olarak kabul edilmediği belirterek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİİstinaf eden-davalı vekili tarafından;Mahkemece dosya kapsamına fotokopisi sunulan protokolün delil olarak kabul edilmemesinin hatalı olduğu, belge aslının ibrazını gerektirir bir durum bulunmadığı gibi belge aslının ibrazının da mahkemece istenmediği, ticari defterler üzerinde yapılan incelemede esas itibariyle davacı yan kayıtlarının esas alındığı, yansıtma faturalarının müvekkilini borçlandırmaya yönelik düzenlendiği, her iki şirketin de yetkilisi olan ... tarafından bu işlemlerin yapıldığı, mahkemece ticari kayıtlara delil olarak dayanılmasına dair şartların hatalı değerlendirildiği, çifte temsil hususunun mahkemece değerlendirilmediği, tek taraflı faturalara yönelik yapılan şikayetin sonucunun beklenmemesinin hatalı olduğu, Vergi Dairesi’ne yapılan başvurunun beklenmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık taraflar arasındaki cari hesap nedeniyle davacı yanın alacaklı olup olmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, alacaklı KM Solar İnşaat ... A.Ş. vekili tarafından borçlu ... ... A.Ş. aleyhine 1.805.337,60 TL asıl alacak ve 49.708,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.855.046,21 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının süresinde itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, iş bu davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece dosya kapsamında alınan █████/2022 tarihli kök ve █████/2023 tarihli ek raporunda özetle, mahkeme tarafından yansıtma faturaları ve borcun üstlenilmesi protokolü kabul edildiğinde, kök rapordaki sonuçlara göre davacının kur hesaplamaları kabul edildiğinde davalıdan alacağının 1.481.384,33 TL, davalının kur hesaplamaları kabul edildiğinde davacının alacağının 1.482.853,14 TL olacağını, mahkeme tarafından yansıtma faturalarının çıkarılması, borcun üstlenilmesi protokolü kabul edildiğinde, davacının kur hesaplamaları kabul edildiğinde, davalıdan alacağının 883.124,33 TL, davalının kur hesaplamaları kabul edildiğinde, davacının alacağının 884.593,14 TL olacağını, mahkeme tarafından yansıtma faturalarının çıkarılması, 288.884,21 TL borcun üstlenilmesi protokolünün geçersiz olduğu kabul edildiğinde, davacının kur hesaplamaları kabul edildiğinde, davalıdan alacağının 1.172.008,54 TL, davalının kur hesaplamaları kabul edildiğinde, davacının alacağının 1.173.477,35 TL olacağını bildirilmiştir. Mahkemece yukarıda bahsi geçen rapora tarafların itirazı üzerine alınan bilirkişi raporunda davacının ticari defter kayıtlarına göre 05.10.2021 takip tarihi itibariyle davalının 1.805.337,60 TL borçlu göründüğünü, davalının ticari defter kayıtlarına göre 05.10.2021 takip tarihi itibariyle davacının 274.457,25 TL borçlu göründüğünü, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında dava dosyası içinde yer alan bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ile kayıtlara dayanak belgeler dikkate alınarak taraflar arasındaki oluşan ticari işlemlerin ilişkin cari hesap dökümüne göre davacının 05.10.2021 takip tarihi itibariyle 1.529.072,74 TL asıl alacağı bulunduğu bildirilmiş, mahkemece bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen ve ticari defterlere de işlenen faturadaki alacakla illgili olarak sonradan iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir. İtiraz süresi geçtikten sonra, iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır.Mahkemece dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları arasında yabancı para cinsinden yapılan ödemelerin TL’ye çevrilmesi ile ilgili farklılık bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yerinde olarak işlem tarihi itibariyle yabancı para olarak gönderilen bedellerin TL’ye çevrilerek hesaplamaya dahil edildiği, yine █████/2019 tarihli 10.000,00 TL ile █████/2019 tarihli 20.000,00 TL ödemenin dekontlar dikkate alınarak hesaplamada davalı aleyhine olacak şekilde hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaya dahil edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca mahkemece davacı yanın ticari kayıtlarında yer almayan ve davacı yanca kabul edilmeyen fotokopisi davalı tarafından sunulan davacı şirketin dava dışı ...…A.Ş.’ye olan borcunun üstlenilmesine dair protokolün delil olarak kabul edilmediği ifade edilmiş ise de hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporunda ise █████/2020 protokol (... ödeme) 272.957,84 TL hesaplamada dikkate alınarak 1.529.072,74 TL davacı alacağı olduğu sonucuna varılmış olup, mahkemece protokolün esas alınmaması gerektiği şeklindeki değerlendirmesi yerinde değildir. Dosya kapsamında fotokopisi bulunan █████/2020 tarihli borcun üstlenilmesi ile cari hesaplar arası virman protokolünün bir örneğinin incelenmesinden davacı ile davalı ve dava dışı ...… A.Ş. kaşe ve imzasını içerdiği protokolün 288.884,21 TL borç üstlenilmesi açıklamasını içerdiği anlaşılmıştır. Mahkemece protokolün davalı yan kayıtlarında 272.957,84 TL bu kapsamda ödeme yapıldığına dair kayıt da dikkate alınarak hazırlanan rapora itibar edilmiş olup, iş bu karar yalnızca davalı yanca istinaf edildiği nazara alındığında protokolün hesaplamaya dahil edilmesinde ve her ne kadar protokol kapsamında 288.884,21 TL borç üstlenilmesine karşın davalı kayıtlarında bu üstlenilme nedeniyle 272.957,84 TL ödemenin kayıtlı olması nedeniyle 272.957,84 TL ödemenin hesaplamada dikkate alınarak davacı yanın 1.529.072,74 TL alacaklı olduğu sonucuna varılması yerindedir. Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin gerekçeye yönelik istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;2-Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, █████████ Karar ve █████/2023 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,3-a-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;Davalı tarafından Eskişehir 1. İcra Dairesi'nin █████████ E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.529.072,74 TL asıl alacak, 42.101,87 TL işlemiş faiz ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi yönünden devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine,b-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan hüküm altına alınan 1.571.174,61 TL'nin %20'sine tekabül eden 314.234,92 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,c-Davanın reddedilen kısmı yönünden koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,ç-Alınması gereken 107.326,93 TL nispi karar ve ilam harcından peşin yatırılan 22.404,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 84.922,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,d-Davacı tarafça yatırılan 22.404,33 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcı toplamı 22.485,03 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,e-Davacı tarafından yapılan tebligat, yazışma ve bilirkişi gideri toplamı 4.095,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak 3.468,77 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,f-Davalı tarafından yargılama sırasında yapılan tebligat, yazışma ve bilirkişi gideri toplamı 4.000,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak 612,10 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,g-Davacı kendisini vekille temsil etttirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13. maddesi gereğince; kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 197.693,97 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,h-Davalı kendisini vekille temsil etttirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1-2. maddesi gereğince; reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 44.580,74 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,ı-Arabuluculuk faaliyetinin sona erdiği tarihte geçerli olan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden sarf kararı ile ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak 1.321,27 TL'sinin davalıdan, 238,73 TL' sinin ise davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,i-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesineİstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden 4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,5-Davalı tarafça yapılan 380,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,7-HMK'nın 333.maddesi gereğince gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.Başkan e-imzalıdırÜye e-imzalıdırÜye e-imzalıdırKatipe-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."