Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin, TTK 1472 maddesine dayalı sigorta halefiyetiyle açılan itirazın iptali davasında tüketici ilişkisi nedeniyle görevsizlik kararıyla usulden ret kararı.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısına ödediği yangın hasar tazminatını, zarara sebep olduğu iddia edilen üçüncü kişiden halefiyet ilkesine dayanarak tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, mahkeme, sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin sigortalı konut ve elektrik hizmetinden kaynaklanan tüketici ilişkisi olduğunu ve bu nedenle görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu belirterek, kendi görevsizliğine ve davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...DAVA : İtirazın İptali (Sigorta Halefiyetten Kaynaklanan TTK 1472)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sigorta Halefiyetten Kaynaklanan TTK 1472. md) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili; Davacı şirket nezdinde sigortalı olan "..." adresindeki sigortalı konutta yangın meydana geldiğini, ... ██████ D.iş sayılı dosyası nezdinde yapılan tespiştte ...'ın ağır kusuru olduğunun tespit edildiğini, davacı şirket tarafından sigortalıya toplamda 51.305,00-TL hasar tazminatı ödediğini, rücuen tahsil amacıyla davalı hakkında icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafça itiraz edildiğini, itirazın iptali ile takibin devamını ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dava, sigortacının halefiyet hakkına dayalı davalının kusuru nedeniyle sigortalısına ödemiş olduğu bedelin rücuen tahsili talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet; yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak █████/1954 gün ve ███████ Esas ███████ Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. █████/1972 tarih ve 1970/2 Esas 1972/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl, sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve TBK. 52. maddesine dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.Sigorta şirketi, davaya konu icra takibini sigortalısının halefi olarak açtığına göre, uyuşmazlığın çözümünde de dava dışı sigortalı ile davacı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınmalıdır. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur (...’nun █████/1944 tarih ve ███████ E. - 1944/9 K., █████/1972 tarih 1970/2 E. - 1972/1 K.).Somut davada; davacı sigorta şirketi bu davayı sigortalısına halef sıfatıyla açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalılar arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ile davalı Sedaş arasındaki ilişki -sigortalı taşınmazın konut olması ve davalıya atfedilen sorumluluğun davalı tarafından sağlanan elektrik hizmetinden kaynaklı olması itibariyle- tüketici ilişkisi olup görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. (... ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararı) Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde mahkememizin görevsizliği ve ... görevli olması sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, 2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli ... gönderilmesine,3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,4-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereği taraflara tebliğine,Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ... e-imzalıdır Başkan ... e-imzalıdır